5 năm qua, thực hiện chương trình phối hợp giai đoạn 2017-2021, Ủy ban Dân tộc (UBDT) và Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã triển khai có hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nói chung, chính sách dân tộc nói riêng. Qua đó, góp phần vào sự phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh của vùng DTTS và miền núi, từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào DTT
Giai đoạn 2021-2025, vùng đồng bào DTTS và miền núi sẽ đồng thời triển khai 3 chương trình mục tiêu quốc gia (gọi tắt là CTMTQG), với nguồn vốn không hề nhỏ; cơ chế quản lý các chương trình cũng tập trung hơn khi có một Ban chỉ đạo chung cả ở Trung ương và địa phương. Nhưng, làm thế nào để triển khai hiệu quả đồng thời 3 chương trình, tạo đột phá giảm nghèo bền vững cho vùng DTTS và miền núi là bài toán khó.
Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh nhưng chưa bền vững; điều kiện sống của một bộ phận lớn đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới vẫn còn khó khăn; hệ thống chính sách đầu tư, hỗ trợ đã bao trùm trên tất cả các lĩnh vực nhưng vẫn còn những tồn tại, hạn chế… Đây là thực tế được chỉ ra sau 10 năm thực hiện Nghị định số 05/2011/NĐ-CP, ngày 14-1-2011 của Chính phủ về Công tác dân tộc, đòi hỏi phải có giải pháp đột phá, thúc đẩy lĩnh vực công tác dân tộc trong tình hình mới.
Thực hiện Nghị định số 05/2011/NĐ-CP ngày 14/1/2011 của Chính phủ về công tác dân tộc, 5 năm qua, công tác dân tộc tỉnh Thanh Hóa đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi được cải thiện rõ rệt.
Các xã vùng cao dọc tuyến biên giới, thuộc huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế đều được thụ hưởng các chính sách từ Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP ngày 27-12-2018 của Chính phủ về Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo (gọi tắt là Nghị quyết 30a). Tuy nhiên, thanh niên địa phương vẫn chưa mặn mà, họ coi việc rời quê đi lao động ở các khu công nghiệp là “lối thoát nghèo” ở vùng đất còn nhiều khó khăn này.
Bản Nậm Củm, xã Bum Nưa là một trong 5 bản có đồng bào dân tộc Mảng sinh sống tập trung của huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu. Trước đây, khu vực này dường như cách biệt với thế giới bên ngoài. Các gia đình trong bản hầu như đều có người nghiện ma túy. Những năm gần đây, nhờ sự nỗ lực của các cấp, diện mạo Nậm Củm đã có những thay đổi tích cực nhờ chương trình xây dựng Nông thôn mới, tuy nhiên, sự nghèo đói, lạc hậu vẫn đang đeo bám dai dẳng cuộc sống của người dân nơi đây.
Nhiệm kỳ 2016-2020, dưới sự lãnh đạo của Chính phủ, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã nỗ lực lãnh đạo, quản lý, chỉ đạo, điều hành, triển khai thực hiện đồng bộ các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thuộc lĩnh vực công tác dân tộc (CTDT), đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo; đảm bảo an ninh, quốc phòng, trật tự an toàn xã hội, giữ vững khối đại đoàn kết toàn dân tộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi.
Đó là chỉ đạo của đồng chí Tòng Thị Phóng, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội tại cuộc Hội thảo “Triển khai thực hiện chương trình phát triển kinh tế-xã hội, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung” được tổ chức vào ngày 13-1, tại thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Đối với địa bàn Tây Nguyên, yêu cầu nêu trên càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết để hướng tớ
Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, vùng dân tộc thiểu số và miền núi đã xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và thế trận biên phòng toàn dân vững chắc; tạo điều kiện ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân.
BĐBP được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ đường biên giới trên đất liền dài hơn 5.032km và bờ biển dài 3.260km. Khu vực biên giới (KVBG) gồm 1.084 xã, phường, thị trấn/233 huyện, thị thuộc 44 tỉnh, thành phố, với 51 thành phần dân tộc anh em cùng sinh sống. Những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các ban, bộ, ngành Trung ương, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân các dân tộc ở KVBG ngày càng được nâng lên.
Với phương châm bám sát thực tiễn, tập trung địa bàn trọng điểm, 10 năm qua, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Bình đã có nhiều chủ trương, giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo thiết thực, hiệu quả công tác dân vận. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, đội ngũ cán bộ và mỗi người dân trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới, xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc.
Tại buổi họp báo do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban Dân tộc và Tập đoàn Thiên Long phối hợp tổ chức ngày 13-8, tại Hà Nội, đại diện Ban tổ chức cho biết, Chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2020 sẽ tuyên dương các giáo viên người dân tộc thiểu số đang dạy học cho học sinh ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Việt Nam đã đạt được những thành tích giảm nghèo đáng kinh ngạc trong giai đoạn vừa qua. Điều đó là do Việt Nam đã có những cách tiếp cận giảm nghèo đúng hướng khi chuyển từ tiêu chí đo lường nghèo theo thu nhập sang thước đo đa chiều. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng trong giai đoạn tới, vẫn cần phải có những thay đổi trong cách tiếp cận để công tác giảm nghèo đạt hiệu quả cao và bền vững hơn.
Bộ Lao động, Thương binh và xã hội sớm trình Thủ tướng Chính phủ ban hành chuẩn nghèo đa chiều (chung và đối với trẻ em) làm cơ sở đo lường và đề xuất định hướng giảm nghèo giai đoạn tiếp theo; xây dựng khung chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo và an sinh xã hội bền vững giai đoạn 2021-2025, báo cáo các cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
