Nhiều năm gần đây, công tác dân số ở khu vực miền núi, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đã đạt được nhiều bước chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, thực trạng tảo hôn (kết hôn khi chưa đủ tuổi theo quy định) vẫn là một trong những vấn đề vô cùng “nhức nhối”.
1 triệu máy tính trị giá hơn 2.500 tỷ đồng ủng hộ cho học sinh, sinh viên nghèo và 3.000 tỷ đồng cam kết đầu tư phủ sóng kết nối internet di động trên toàn quốc, đó là những con số ấn tượng, hưởng ứng lời kêu gọi của Thủ tướng Chính phủ ngay tại lễ phát động chương trình “Sóng và máy tính cho em”, ngày 12-9.
Mặc dù trên địa bàn xã Phiêng Pằn, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La hiện chưa ghi nhận trường hợp nào nghi nhiễm Covid-19, nhưng, với tinh thần phòng bệnh hơn chữa bệnh, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Phiêng Pằn, BĐBP Sơn La đã cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân xã Phiêng Pằn triển khai dựng lán, lập khu cách ly, sẵn sàng phương án cách ly tập trung cho người dân từ vùng dịch trở về địa phương.
Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh nhưng chưa bền vững; điều kiện sống của một bộ phận lớn đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới vẫn còn khó khăn; hệ thống chính sách đầu tư, hỗ trợ đã bao trùm trên tất cả các lĩnh vực nhưng vẫn còn những tồn tại, hạn chế… Đây là thực tế được chỉ ra sau 10 năm thực hiện Nghị định số 05/2011/NĐ-CP, ngày 14-1-2011 của Chính phủ về Công tác dân tộc, đòi hỏi phải có giải pháp đột phá, thúc đẩy lĩnh vực công tác dân tộc trong tình hình mới.
Những năm qua, cùng với thực hiện nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế - xã hội, BĐBP Sơn La còn triển khai nhiều mô hình, chương trình hiệu quả, thiết thực, trong đó có chương trình “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi đồn Biên phòng”, chăm sóc, nuôi dưỡng chắp cánh ước mơ cho những trẻ em nghèo nơi biên giới.
5 năm qua, thu nhập bình quân đầu người trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đã tăng gấp đôi và thu nhập của gia đình DTTS có chủ hộ là nữ luôn cao hơn so với chủ hộ là nam; tỷ lệ trẻ em gái đi học đúng tuổi tăng 15,9%; 86,4% phụ nữ DTTS trong độ tuổi sinh sản được sinh con tại cơ sở y tế đạt chuẩn; 93,5% phụ nữ DTTS tham gia bảo hiểm y tế; tỷ lệ người DTTS tảo hôn đã giảm từ 26,6% xuống còn 21,9%...
Báo cáo “Số liệu về phụ nữ và nam giới các dân tộc ở Việt Nam giai đoạn 2015-2019” vừa được công bố ngày 4-8 cho thấy khả năng tiếp cận công nghệ thông tin của người dân tộc thiểu số (DTTS) đã tăng lên đáng kể tuy nhiên không đồng đều ở các khu vực và các dân tộc.
UBND tỉnh Sơn La vừa xây dựng Kế hoạch triển khai Đề án “Chương trình hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2021-2025".
Ngày 14-7, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã ký Quyết định 1227/QĐ-TTg về việc Phê duyệt danh sách 32 dân tộc còn gặp nhiều khó khăn và 14 dân tộc có khó khăn đặc thù sinh sống ổn định thành cộng đồng trên địa bàn các xã khu vực III và các thôn đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025.
Theo thông tin từ Ủy ban Dân tộc (UBDT), đơn vị này đang dự thảo và lấy ý kiến đóng góp của nhân dân về Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách Trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030.
Sự biến động của thời gian, hoàn cảnh sống, những tác động của trong quá trình hội nhập… khiến cho văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số bị mai một, đòi hòi cần phải bảo tồn cách thiết.
Phiêng Pằn là một trong những xã biên giới khó khăn nhất của tỉnh Sơn La. Do điều kiện địa hình, đường sá đi lại khó khăn, thời tiết khắc nghiệt, trình độ dân trí còn thấp nên cái đói, cái nghèo cứ đeo bám mãi người dân nơi đây. Để đồng hành với bà con vượt qua khó khăn, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Phiêng Pằn, BĐBP Sơn La đã giúp dân thoát nghèo bằng mô hình phát triển kinh tế, trong đó có mô hình trồng cây chanh leo.
Theo thống kê, tỉ lệ hôn nhân cận huyết thống trong một số dân tộc thiểu số (DTTS) ở mức 0,65%, cá biệt có dân tộc tỉ lệ này lên tới 4%. Đáng lo ngại là hôn nhân cận huyết có thể gây ra nhiều hậu quả, trong đó có vấn đề tử vong sơ sinh cao, trẻ em sinh ra mắc dị tật, bệnh Thalassemia còn gọi là bệnh tan máu bẩm sinh (TMBS).
Trong công tác bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số, một số lễ hội, lễ nghi có nguy cơ mai một đã được phục dựng bằng hình thức sân khấu hóa. Tại Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc vùng Tây Bắc năm 2019, nghi lễ "Mạng ma" - nghi lễ cầu sức khỏe lâu đời của đồng bào Xinh Mun (bản Tràng Nặm, xã Chiềng On, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La) cũng đã được sân khấu hóa, giới thiệu đến đông đảo người dân và du khách. Lễ hội “Mạng ma” ngoài cầu sức khỏe, còn là dịp con chá
