Với những người lính Biên phòng, việc học tiếng dân tộc thiểu số (DTTS) cũng như học ngoại ngữ không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là nhu cầu tự thân. Bởi có hiểu tiếng của đồng bào mới có thể làm tốt công tác vận động quần chúng, xây dựng nền Biên phòng toàn dân vững mạnh; biết được tiếng nước láng giềng mới làm tốt công tác đối ngoại biên phòng, góp phần quản lý, giữ gìn toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh biên giới quốc gia từ sớm, từ xa.
Khu vực biên giới huyện Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị) có tỷ lệ đồng bào dân tộc Vân Kiều, Pa Cô chiếm trên 90%. Mỗi dân tộc nơi đây đều có những nét văn hóa truyền thống, phong tục tập quán và bản sắc độc đáo. Thời gian qua, chính quyền địa phương luôn coi việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa không chỉ góp phần làm phong phú thêm nền văn hóa cộng đồng, mà còn tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội, ổn định chính trị, an ninh- quốc phòng trên địa bàn.
Hướng Hóa là huyện miền núi, biên giới xa xôi và khó khăn bậc nhất của tỉnh Quảng Trị, với 11 xã, thị trấn biên giới, 3 dân tộc anh em cùng sinh sống gồm đồng bào Vân Kiều, Pa Cô và Kinh. Những năm trở lại đây, các xã thuộc khu vực Tây Bắc huyện Hướng Hóa đã có sự chuyển mình đáng kể nhờ có lối đi đúng hướng, dựa vào nội lực và phát huy giá trị tiềm năng có được do thiên nhiên ưu đãi.
A Lưới là huyện biên giới của tỉnh Thừa Thiên Huế với thành phần đa dân tộc, tuy nhiên, trình độ dân trí, kinh tế-xã hội thấp là một trong những rào cản để địa phương phát triển toàn diện.
Nhằm chung tay chăm lo cho trẻ em trên địa bàn biên giới được đón Tết Trung thu đầm ấm và ý nghĩa, các đơn vị BĐBP trên khắp nẻo biên cương đã phối hợp với các nhà hảo tâm, chính quyền địa phương tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực.
Tại xã Thanh ở biên giới Quảng Trị - nơi tất cả người Vân Kiều đều mang họ của Bác Hồ, mọi người luôn tâm niệm không cam chịu đói nghèo, không trông chờ sự hỗ trợ của Nhà nước, phải vươn lên làm giàu.
Không ai nhớ rõ chiếc áo Vân Phụng Tiên Y được vua ban cho đồng bào Pa Cô ở A Xợp (nay thuộc xã Lìa, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị) từ bao giờ. Chỉ biết rằng, từ đời này nối đời khác, những người uy tín nhất trong dòng họ có nhiệm vụ gìn giữ và kể lại cho thế hệ sau câu chuyện về tinh thần kiên cường chống giặc, giữ đất biên cương của cha ông.
Đã tròn 65 năm được mang họ Bác Hồ, cuộc sống của trên 65 nghìn người dân tộc Vân Kiều, Pa Kô sinh sống nơi đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ thuộc tỉnh Quảng Trị đã ngày một ấm no, hạnh phúc. Chính vì thế, trong trái tim của họ, niềm tin với Đảng, tình yêu dành cho Bác Hồ là bất diệt.
Bên cạnh chắp cánh ước mơ, trao cơ hội cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn ở khu vực biên giới tới trường, các đơn vị BĐBP còn chăm lo từng bữa ăn cho các em nơi đây. Tấm lòng của người lính mang quân hàm xanh gửi gắm vào từng bữa cơm, ổ bánh mì do chính tay các anh chuẩn bị đã làm ấm lòng các em nhỏ.
Có những câu chuyện mà mãi đến bây giờ vẫn còn đọng lại trong tôi những ký ức không thể nào quên. Chuyện về những cung đường Trường Sơn huyền thoại, nhớ về năm tháng khốc liệt, mặc máy bay Mỹ điên cuồng đánh phá, bộ đội vẫn hành quân đêm ngày. Từ phía Lào, có rất nhiều người dân chạy trốn bom đạn đi sâu vào đất Việt. Như một cơ duyên trời định, họ ở lại Việt Nam, lấy chồng, lấy vợ tạo nên mối lương duyên Việt - Lào dọc miền biên giới.
Tại các địa phương vùng sâu, vùng xa, biên giới đặc biệt khó khăn của tỉnh Quảng Trị, con đường đến trường học tập còn rất gian truân đối với nhiều trẻ em. Để sẻ chia bớt khó khăn với các gia đình nghèo và động viên con trẻ đến trường học tập, các đơn vị BĐBP Quảng Trị đã đồng loạt triển khai thực hiện Chương trình “Nâng bước em tới trường” và mô hình “Con nuôi đồn Biên phòng”.
Được bắt nguồn từ Lào, hòa mình vào đất Việt, sông Sê Pôn chảy qua 8 xã, thị trấn biên giới của huyện Hướng Hóa (Quảng Trị). Với chiều dài gần 70km cũng là đường biên giới của hai nước Việt Nam - Lào, sông Sê Pôn đã góp phần tạo nên cuộc sống no ấm cho đồng bào Vân Kiều, Pa Cô và sắc màu tình đoàn kết quân dân nơi biên cương Tổ quốc.
Một lớp học thật đặc biệt khi thầy giáo là cán bộ đồn Biên phòng, học viên là những phụ nữ đã lớn tuổi người Vân Kiều, Pa Cô mới được nhập quốc tịch Việt Nam. Trong mỗi tiết học, các thầy giáo quân hàm xanh không chỉ đơn thuần “dạy nét chữ dáng ngay và dạy trang sách với bao điều hay” mà còn có những câu vận động đồng bào làm ăn phát triển kinh tế, tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia...
Với mong muốn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trên địa bàn, Đồn Biên phòng Thanh, BĐBP Quảng Trị đã kết nối với các doanh nghiệp để khởi công và đưa vào sử dụng 6 công trình nước sạch ở xã Xy (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị). Nhờ có các công trình này, không chỉ đồng bào Pa Cô, Vân Kiều được sử dụng nguồn nước đảm bảo vệ sinh môi trường, mà còn góp phần xây dựng các bản làng biên giới hướng tới mục tiêu nông thôn bền vững.
Thực tế cho thấy, không có phên dậu biên cương nào bền chắc hơn phên dậu được xây bằng sự chung tay của chính những công dân ở khu vực biên giới. Từ thực tế đó, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Trị luôn quan tâm phát triển đội ngũ cán bộ là người đồng bào dân tộc thiểu số, người địa phương. Việc đỡ đầu các cháu học sinh đồng bào dân tộc Vân Kiều, Pa Cô có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn cũng là một cách để đầu tư cho tương lai…
