Trong tháng 5, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra nhiều hoạt động giao lưu văn hóa hấp dẫn với với chủ đề “Bác Hồ với cộng đồng các dân tộc Việt Nam”. Hoạt động nhằm hướng tới kỷ niệm 132 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022) và 68 năm Ngày Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2022).
Một trong những giải pháp mà tỉnh Lai Châu đã triển khai thực hiện hiệu quả trong việc bảo tồn di sản văn hóa chính là gắn kết di sản với phát triển kinh tế du lịch và khai thác bền vững các giá trị di sản bằng cách dựa vào cộng đồng. Bởi trong sự phát triển của nền kinh tế thị trường, chúng ta phải biết cách biến di sản thành tài sản, biến tài nguyên thành tài chính, biến văn hóa thành hàng hóa, biến môi trường thành thị trường.
Đi trong thung lũng Mường Thanh những ngày tháng Tư, đâu đâu cũng rực rỡ sắc hoa ban mỏng manh mà diễm lệ. Với diện tích tự nhiên rộng lớn gần như bao trọn lấy thành phố Điện Biên, cái tên Mường Thanh từ xa xưa vốn đã nổi danh khắp tám phủ mười châu vùng Tây Bắc, bởi đây là cánh đồng lúa lớn nhất khu vực miền núi phía Bắc cùng nhiều loại gạo thơm ngon. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử, tên của vùng đất này còn gắn với những chiến công oanh liệt và gắn với sắc hoa ban rừng giản dị. Ngày nay,
Những năm gần đây, chúng ta đã có các cây bút trẻ tài năng của các dân tộc thiểu số và khẳng định được tên tuổi như: Bùi Thị Tuyết Mai, Nông Quang Khiêm, Nie Thanh Mai, Lý Hữu Lương, Lục Mạnh Cường, Triệu Hoàng Giang… Để lớp trẻ có được thành công đó, phải kể đến sự động viên, khích lệ và dìu dắt của thế hệ đi trước, những cây bút gạo cội, đi đầu trong việc đặt nền móng cho phong trào sáng tác ở các địa phương như: Nông Quốc Chấn, Lò Ngân Sủn, Mai Liễu, Mã A Lềnh, Y Phương… Trong số đó, Y Phương
Đồng bào dân tộc Nùng ở các huyện Trùng Khánh, Hòa An (Cao Bằng) có một di sản văn hóa phi vật thể rất đặc sắc, đó là loại hình nghệ thuật tuồng Giá Hai, được phát triển từ nghệ thuật diễn trò rối dây có từ thời xa xưa. Giá Hai là loại ca kịch mang tính tổng hợp, đặc sắc, gần gũi với nhân dân bằng sự hòa trộn giữa lời ca, tiếng nhạc, điệu múa vô cùng phong phú và hấp dẫn. Tuy nhiên hiện nay, loại hình nghệ thuật này chưa được phổ biến rộng rãi như hát then của người Tày - Nùng nên vẫn chưa có nh
Hát sli, hát lượn là một “đặc sản” dân ca trữ tình của đồng bào Nùng xứ Lạng và một số tỉnh miền núi phía Bắc. Trong đời sống văn hóa, người Nùng không chỉ hát sli văn nghệ, mà còn hát sli trong các nghi lễ văn hóa tâm linh như: Hát mừng đám cưới, khánh thành nhà mới, hát giao duyên, hát trong các lễ hội cầu mùa đầu Xuân… Lời ca tạo không khí phấn khởi, sảng khoái, giúp cho con người có thêm niềm vui, thêm tin yêu cuộc sống.
Các dân tộc thiểu số (DTTS) ở Việt Nam có nhiều lễ hội truyền thống gắn với quá trình lập bản, lập mường, lễ nghi nông nghiệp, tâm linh... Qua thời gian, nhiều lễ hội dân gian đã bị thất truyền, mai một. Trước thực trạng đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đã chỉ đạo các Sở VHTT&DL phối hợp với chính quyền địa phương phục dựng lại các lễ hội dân gian để bảo tồn, phát huy trong đời sống cộng đồng. Tuy nhiên, sau phục dựng, nhiều lễ hội vẫn chưa đủ sức hồi sinh.
Nhắc đến giới âm nhạc xứ chè Thái Nguyên, nhiều người vẫn nói về nhạc sĩ Vũ Văn Lực (giảng viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc) với sức sáng tác không biết mệt mỏi. Anh là tác giả của nhiều bài hát đã được giới thiệu rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng và giành được nhiều giải thưởng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam. Dễ dàng nhận thấy chủ đề chính trong các sáng tác của anh là miền núi, hải đảo và anh coi đó như là cách để tri ân.
Người Tày có câu: “Đêm khuya nghe tính, nghe then/ Tóc mây bỗng hóa thành đen mượt mà” cho thấy, nghệ thuật hát then mang giá trị văn hóa độc đáo, sức hấp dẫn quyến rũ, làm đắm say lòng người. Chính vì vậy, then Việt Bắc gắn với phát triển du lịch là một hướng đi rất khả thi và phù hợp trong thời đại ngày nay.
Ngày 3-8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có công văn gửi UBND các tỉnh: Sơn La, Lào Cai, Lai Châu, Bắc Giang, Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Đắk Lắk, Đắk Nông và Thành phố Hà Nội về việc dừng tổ chức Liên hoan nghệ thuật hát Then, đàn Tính các dân tộc Tày-Nùng-Thái toàn quốc lần thứ VII tại tỉnh Sơn La năm 2021 để phòng, chống dịch Covid-19.
Đình Lục Nà nằm ngay cạnh quốc lộ 18C qua địa phận xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu, hướng ra cửa khẩu Hoành Mô (tỉnh Quảng Ninh) thờ một vị tướng quân có công bảo vệ biên cương, bờ cõi. Đây là ngôi đình ẩn chứa đằng sau đó là một thiết chế văn hóa riêng, đặc trưng của vùng dân tộc thiểu số Đông Bắc cần quan tâm, nghiên cứu.
Trong số những nhạc sĩ được nhận giải thưởng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 2020, Trang Anh là hội viên trẻ nhất. Điều đặc biệt hơn, cô là thiếu nữ dân tộc Tày hiếm hoi có được vinh dự đó.
Sau nhiều năm nghiên cứu, tìm tòi, sưu tầm, nhóm tác giả Nguyễn Văn Bách (chủ biên), Nông Thị Cúc, Nguyễn Thị Thắm đã cho ra mắt cuốn sách “Tàng pựt mừa đẳm” (Đường then về tổ) - Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông, phát hành năm 2021. Công trình này được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn trực tiếp chỉ đạo biên soạn.
Những nếp nhà sàn truyền thống mang đậm nét văn hóa dân tộc Tày, không khí trong lành cùng với sự nồng hậu của người dân trong thôn… là điều tuyệt vời giữ chân du khách khi có dịp ghé thăm Làng văn hóa du lịch (VHDL) cộng đồng thôn Thanh Sơn, xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. Đây là cách để đồng bào không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập mà còn góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc Tày trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
Nghệ sĩ Thanh Loan (sinh năm 1936, dân tộc Tày) là thế hệ nghệ sĩ thứ 2 của Đoàn Văn công Khu tự trị Việt Bắc (nay là Nhà hát Ca múa nhạc dân gian Việt Bắc). Nhắc đến bà là nhắc đến người nghệ sĩ đầu tiên (song ca cùng Nghệ sĩ Ưu tú Nông Văn Khang) thể hiện ca khúc “Việt Bắc nhớ Bác Hồ” của nhạc sĩ Phạm Tuyên.
