Thiếu tướng Lê Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Cửa khẩu BĐBP Việt Nam và ông Triệu Phúc Địa, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quản lý cửa khẩu quốc gia Trung Quốc, Phó Chủ tịch Ủy ban Hợp tác quản lý cửa khẩu Trung Quốc ký Biên bản khảo sát liên hợp cửa khẩu tuyến Việt Nam - Trung Quốc. Ảnh: CTV

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để thúc đẩy hợp tác, góp phần xây dựng khu vực biên giới hai nước  Việt Nam - Trung Quốc hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển. Trên cơ sở văn bản đã ký, ngày 25-12-2013, tại Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc, Ủy ban Hợp tác quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc đã ra mắt và tổ chức Hội nghị lần thứ nhất.

2. Đoàn cán bộ cấp cao BĐBP Việt Nam do Trung tướng Võ Trọng Việt, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh BĐBP đã sang thăm và làm việc với Bộ Công an Trung Quốc từ ngày 6 đến 11-1-2013. Hai bên đã ký Quy chế phối hợp Biên phòng 3 cấp, tạo cơ sở pháp lý quan trọng, để giải quyết các vấn đề trong quan hệ Biên phòng giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc.

Trên cơ sở đó, năm 2013, BĐBP đã triển khai mô hình tổ chức kết nghĩa giữa Đồn, Trạm Biên phòng Việt Nam với các Đồn - Trạm - Chi đội Công an, BĐBP Trung Quốc với chủ đề: "Đồn - Trạm hữu nghị, biên giới bình yên".

Cùng với việc tiếp tục nhân rộng mô hình kết nghĩa nhân dân hai bên biên giới, trên 2 tuyến Việt  Nam - Lào, Việt Nam - Cam-pu-chia, phong trào kết nghĩa nhân dân hai bên biên giới trên tuyến Việt Nam - Trung Quốc với chủ đề "Cụm cư dân hai bên biên giới chung tay xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và cùng phát triển" cũng đã được triển khai tích cực. Kết quả xây dựng thực hiện các mô hình nói trên đã đóng góp tích cực vào thành công của nhiệm vụ công tác đối ngoại Biên phòng, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, an ninh biên giới của Tổ quốc trong tình hình mới.

Lực lượng Công an Biên phòng châu Hồng Hà, Vân Nam, Trung Quốc và lực lượng BĐBP Lào Cai, Việt Nam tổ chức tuần tra liên hiệp phòng chống tội phạm trên biên giới Việt Nam - Trung Quốc. Ảnh: Trung Dũng

Cũng trong năm 2013, hoạt động đối ngoại của BĐBP phát triển sâu hơn trong quan hệ truyền thống với lực lượng bảo vệ biên giới các nước. Bộ Tư lệnh BĐBP Việt Nam đã tổ chức các Đoàn đại biểu cao cấp thăm và làm việc tại Cộng hòa Liên bang Nga, CHDCND Lào; đón và tổ chức hội đàm với các Đoàn đại biểu: Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc; Cục Biên giới và Bản đồ, Bộ Tổng Tham mưu, Quân đội nhân dân Lào; Tổng cục An ninh, Bộ An ninh Lào; Cục Tác chiến, Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc tới thăm và làm việc.

3. Chính phủ hai nước Việt Nam và Lào đã long trọng tổ chức Lễ chào mừng hoàn thành công tác tăng dày và tôn tạo mốc biên giới Việt Nam - Lào trên thực địa và khánh thành cột mốc đại 460 tại cặp cửa khẩu Thanh Thủy (huyện Thanh Chương, Nghệ An, Việt Nam) và Nậm On (Bô-ly-khăm-xay, Lào) ngày 9-7-2013.

Sau đó, ngày 19-8, tại thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, đã diễn ra Hội nghị tổng kết công tác tăng dày và tôn tạo mốc biên giới Việt Nam - Lào trên thực địa. Đến nay, hai nước Việt Nam và Lào đã phối hợp hoàn thành việc cắm 792/834 cột mốc và 27 vị trí/29 cọc dấu trên thực địa. Đồng thời tính toán bình sai tọa độ, độ cao được 828/834 cột mốc; hoàn thiện 797/834 bộ hồ sơ cột mốc; chuyển tọa độ, độ cao của 791 cột mốc và cọc dấu lên bản đồ số đường biên giới quốc gia Việt Nam - Lào.

Trên tuyến biên giới Việt Nam và Cam-pu-chia, tính đến ngày 10-12-2013, 2 nước đã xác định được 237/314 vị trí mốc, tương ứng với 287/372 mốc, xây dựng được 282/372 mốc, đạt 75,8%, phân giới được 860,779km, xác định được 442 mốc phụ. Hiện còn 77 vị trí/85 mốc trên toàn tuyến hai bên chưa xác định trên thực địa.

Thủ tướng Chính phủ Việt Nam và Thủ tướng Chính phủ Lào tại mốc đại 460. Ảnh: Lam Hoàng

4. Bộ Tư lệnh BĐBP tổ chức Diễn tập chỉ huy, tham mưu "một bên, hai cấp" trên bản đồ có một phần thực binh ngày 6-11-2013.

Cuộc diễn tập nhằm nâng cao trình độ khả năng sẵn sàng chiến đấu và công tác lãnh đạo, chỉ huy, điều hành chiến đấu. Tình huống giả định đặt ra, theo thông báo và mệnh lệnh chiến đấu của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng vào ngày N+90, trên khu vực biên giới thuộc các Quân khu 15, 17 và 19, địch đang có những động thái có thể tập kích và đánh chiếm các đồn, trạm biên phòng. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ra lệnh cho Bộ Tư lệnh BĐBP chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu từ thường xuyên lên cao. Ngay sau khi nhận mệnh lệnh, Bộ Tư lệnh BĐBP đã chỉ huy, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, đơn vị trực thuộc thực hiện mệnh lệnh nói trên. Quá trình diễn tập đảm bảo vận hành công tác lãnh đạo, chỉ huy, tham mưu theo đúng quy trình, quy định: Giả định và xử trí tình huống; duy trì quản lý, bảo vệ biên giới; chiến đấu, bảo vệ đồn biên phòng; ngăn chặn xâm nhập rừng, biển.

Trong năm 2013, Bộ Tư lệnh BĐBP phối hợp Bộ Tư lệnh các Quân khu triển khai thực hiện đồng bộ 5 nội dung Quy chế phối hợp về phòng thủ, sẵn sàng chiến đấu. Nhờ đó, hoạt động huấn luyện chiến đấu của BĐBP được phối hợp chỉ huy, chỉ đạo chặt chẽ, thống nhất hơn trước.

Thiếu tướng Hoàng Xuân Chiến, Phó Tư lệnh-Tham mưu trưởng BĐBP báo cáo kế hoạch bảo vệ biên giới trong diễn tập. Ảnh: Hoàng Anh

5. Bộ Tư lệnh tham mưu Bộ Quốc phòng báo cáo Chính phủ phê duyệt Đề án "Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo" giai đoạn 2013-2016. Đây là một trong 9 Đề án Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật của Chính phủ được triển khai theo Quyết định số 1133/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 15-7-2013.

Ngày 12-11-2013, tại Sở Chỉ huy Bộ Tư lệnh BĐBP, Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã chủ trì Hội nghị các Bộ, ngành, cơ quan Bộ Quốc phòng, các đơn vị liên quan để triển khai kế hoạch thực hiện Đề án này.

Theo đó, Đề án được triển khai tại các xã, phường, thị trấn biên giới hải đảo thuộc 217 quận, huyện, thị xã, thành phố của 44 tỉnh, thành phố trực thuộc Trương ương có biên giới hải đảo. Đề án chia thành 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 từ năm 2013 đến tháng 6 - 2015; Giai đoạn 2 từ tháng 6-2015 đến hết năm 2016.

Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì Hội nghị quán triệt, triển khai thực hiện Đề án “Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo giai đoạn 2013-2015” tại Bộ Tư lệnh BĐBP. Ảnh: Mai Anh

6. Tại bản Pang Hốc, huyện Mường Mày, tỉnh Phong-xa-lỳ (Lào), ngày 30-4-2013, Phòng Phòng chống tội phạm ma túy, Đồn BPCK Tây Trang, BĐBP Điện Biên và Cục Hải quan Điện Biên, Việt Nam cùng với lực lượng An ninh tỉnh Phong-xa-lỳ bắt vụ mua bán, tàng trữ ma túy với quy mô lớn nhất trên khu vực biên giới giữa tỉnh Điện Biên (Việt Nam) và tỉnh Phong-xa-lỳ.

Tang vật thu giữ gồm 34 bánh hê-rô-in và 15,3kg bột hê-rô-in (tương đương khoảng 75 bánh hê-rô-in); 64,5kg chất phụ gia dùng chế ép ma túy; 453.450USD; 772,500 triệu đồng; 390.000 bạt Thái; 19 cây vàng; 7 xe ô tô; 5 khẩu súng, 1.398 viên đạn các loại; 28kg thuốc nổ; 672 kíp nổ, 41m dây cháy chậm và nhiều dụng cụ sản xuất ma túy.

Năm 2013, lực lượng BĐBP đã bắt 12.098 vụ/20.917 đối tượng, thu: 285,793kg, 970 gói nhỏ hê-rô-in; 99,225 viên, 18,825kg ma túy tổng hợp. Nhân rộng mô hình 1048 tại 2 địa bàn trọng điểm về ma túy gồm: Huyện Mường Lát (Thanh Hóa) và huyện Quế Phong (Nghệ An).

7. Đảng ủy BĐBP ra Nghị quyết số 474-NQ/ĐU, ngày 3-10-2013, lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ xây dựng "Mái ấm chiến sĩ nơi biên giới" nhằm vận động ủng hộ, giúp đỡ sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên quốc phòng công tác trên các tuyến biên giới đang ở nhà tạm, nhà thuê, ở nhờ, chưa có điều kiện xây dựng nhà ở.

Theo đó, trong năm 2014 sẽ hoàn thành xây dựng 1.000 căn nhà "Mái ấm chiến sĩ nơi biên giới". Tính đến nay, các cơ quan, doanh nghiệp và cá nhân trong và ngoài lực lượng BĐBP đã ủng hộ và đăng ký ủng hộ được 65 tỷ 600 triệu đồng.

Thiếu tướng Nguyễn Cảnh Hiền, Phó Tư lệnh BĐBP nhận ủng hộ quỹ "Mái ấm chiến sĩ nơi biên giới" tại điểm cầu Lai Châu. Ảnh: TTH

8. Bộ Tư lệnh BĐBP chủ trương xây dựng "Quỹ hiếm muộn con" trong BĐBP nhằm giúp đỡ, hỗ trợ kinh phí cho các quân nhân hiếm muộn điều trị.

Theo thống kê, trong lực lượng BĐBP có 356 gia đình cán bộ, công nhân viên thuộc diện gia đình hiếm, muộn con. Ngày 23-4-2013, Bộ Tư lệnh BĐBP đã tổ chức gặp mặt, động viên, tặng quà các gia đình quân nhân nói trên. Đến nay, nhiều cặp vợ chồng đã điều trị thành công nhờ sự động viên, tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ về vất chất và bố trí thời gian công tác hợp lý của Bộ Tư lệnh và các cơ quan, đơn vị trong toàn lực lượng BĐBP.

Thiếu tướng Lê Thái Ngọc, Phó Chính ủy BĐBP thăm hỏi, động viên các gia đình quân nhân hiếm muộn tại buổi gặp. Ảnh: Hoàng Hiền

9. Bộ Tư lệnh BĐBP phối hợp với Trung ương Hội Người cao tuổi (NCT) tổ chức Hội nghị Biểu dương NCT tiêu biểu tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, biển đảo.

Tham dự hội nghị có 230 đại biểu NCT đến từ 230 huyện, thị xã, thành phố của 44 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có biên giới đất liền, bờ biển, hải đảo. Hội nghị đã đánh giá, biểu dương các điển hình tiêu biểu, tấm gương NCT, các mô hình xuất sắc của NCT tham gia giữ gìn cột mốc, xây dựng tình cảm với nhân dân các nước láng giềng, vận động con cháu, làng bản không vi phạm pháp luật, quy chế biên giới...

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng bắt tay thân mật các đại biểu về dự hội nghị biểu dương người cao tuổi tiêu biểu tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, biển, đảo ngày 12-12-2013, tại Hà Nội. Ảnh: Lê Nhi

10. Tại Quảng trường Hồ Chí Minh, TP Vinh, Nghệ An, ngày 17-5-2013, Ủy ban Dân tộc, Bộ Tư lệnh BĐBP và UBND tỉnh Nghệ An phối hợp tổ chức Lễ trao giải cuộc thi "Bác Hồ với các dân tộc thiểu số, các dân tộc thiểu số với Bác Hồ kính yêu" và đêm giao lưu "Bác Hồ trong trái tim dân tộc Việt Nam".

Cuộc thi nói trên được Ủy ban Dân tộc và Bộ Tư lệnh BĐBP phát động từ ngày 19-5-2012 đã thu hút được đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia. Ban tổ chức đã trao giải tác phẩm dự thi xuất sắc cho 27 tập thể, 38 cá nhân, trong đó có 2 giải Nhất, 6 giải Nhì, 10 giải Ba và 29 giải Khuyến khích.

Thực hiện kế hoạch xây dựng tượng đài "Bác Hồ với chiến sĩ Biên phòng" năm 2013, các cơ quan, đơn vị trong toàn lực lượng BĐBP đã triển khai xây dựng bệ và đặt tượng tại khuôn viên vườn hoa của đơn vị. 55 tượng đài "Bác Hồ với chiến sĩ Biên phòng" đã và sẽ được khánh thành trước kỷ niệm 55 năm Ngày Truyền thống BĐBP. Đây là một hoạt động tăng cường các thiết chế văn hóa nhằm giáo dục truyền thống, nâng cao trách nhiệm, vinh dự, tự hào của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ BĐBP.

Phần 2 (gồm 18 tập) phim "Ký sự biển đảo" được sản xuất từ cuối năm 2012 đến tháng 3-2013 hoàn thành và phát liên tục trên các kênh sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trong suốt 2013. 35 tập phim "Ký sự biển đảo" đã thu hút lượng công chúng truyền hình rất lớn trong và ngoài nước, góp phần tuyên truyền sâu rộng nhân lên tình yêu biển đảo Tổ quốc. Ngày 17-6, Bộ Tư lệnh BĐBP và Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong sản xuất phim "Ký sự biển đảo".

Màn biểu diễn nghệ thuật của Chương trình “Âm vang biên giới” tại điểm cầu Kom Tum. Ảnh: Xuân Hoàng

Cầu truyền hình "Âm vang biên giới" do Bộ Tư lệnh BĐBP phối hợp với Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh diễn ra nhân dịp kỷ niệm 69 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam đã tôn vinh hình ảnh cao đẹp của người chiến sĩ Biên phòng trên các vùng biên giới, làm cho hàng triệu khán giả xúc động về những hy sinh, cống hiến của lực lượng BĐBP trong thời kỳ hội nhập phát triển đất nước. 

Cùng với các sự kiện nổi bật nói trên, trong năm 2013, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao của BĐBP thu được nhiều kết quả cao như: Hội thao Thể dục Thể thao BĐBP khu vực phía Bắc; Liên hoan Tổ đội tuyên truyền văn hóa khu vực phía Bắc lần thứ VIII, đồng thời tổ chức thành công các chương trình giao lưu nghệ thuật: “Đến với biên cương, biển đảo ngày xuân”, "Giữ mãi màu xanh biên cương", "Hướng về biên giới, biển đảo quê hương", "Thiếu tướng Vũ Hiệp Bình: Nhạc và Thơ"... được người xem đón nhận, đánh giá cao.