1. Năm "siêu bầu cử"

Năm 2012, được coi là năm "siêu bầu cử" với 6 cuộc bầu cử lớn, có ý nghĩa quyết định cục diện chính trị thế giới. Đó là cuộc "đổi ngôi" giữa cặp đôi Mét-vê-đép - Pu-tin ở Nga, bầu cử Tổng thống Pháp, Mỹ.

Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 18 diễn ra từ ngày 8 đến 14-11, đã hoàn thành việc chuyển giao thế hệ lãnh đạo với việc bầu ông Tập Cận Bình làm Tổng Bí thư. Cuộc bầu cử ở Hàn Quốc và Tổng tuyển cử trước thời hạn ở Nhật Bản đưa cựu Thủ tướng Sin-dô A-bê trở lại chính trường đã tạo ra diện mạo mới cho khu vực Đông Bắc Á, hứa hẹn những thay đổi trong chính sách đối ngoại ở những nước này trong năm 2013.

Tất cả các cuộc bầu cử này, dù ít hay nhiều, đã và đang tác động mạnh mẽ đến bàn cờ chính trị toàn cầu.

2. "Điểm nóng" Trung Đông - Bắc Phi

Trung Đông - Bắc Phi tiếp tục trở thành "điểm nóng" xung đột trong năm 2012 với những diễn biến chính trị phức tạp khu vực. Cuộc xung đột tại Xy-ri kéo dài gần hai năm qua đã biến thành nội chiến trên diện rộng. Tại dải Ga-da, xung đột đã bùng phát khi Quân đội I-xra-en tấn công các tay súng Ha-mát, tại dải Ga-da và suýt bùng phát thành chiến tranh. Tại Li-bi, Ai Cập, Y-ê-men, nhiều Chính phủ dân sự mới được thành lập, nhưng tình hình chính trị vẫn diễn biến hết sức phức tạp và khó lường.

3. Tranh chấp lãnh thổ gia tăng

Tranh chấp lãnh thổ biến khu vực Đông Bắc Á trở thành điểm nóng mới khiến thế giới lo ngại. Trong năm kỷ niệm lần thứ 40 Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao, căng thẳng Nhật Bản - Trung Quốc đã lên đỉnh điểm, xung quanh những tranh chấp chủ quyền quần đảo Xen-ca-cư mà phía Trung Quốc gọi là Điếu Ngư. Giữa Trung Quốc - Hàn Quốc, Nhật Bản - Hàn Quốc cũng diễn ra những tranh chấp lãnh thổ "chéo" khiến cho khu vực Biển Hoa Đông ngày càng "nóng". Vấn đề Biển Đông tiếp tục khơi lên nhiều căng thẳng giữa Trung Quốc và các nước ASEAN, thậm chí còn cuốn theo nhiều cường quốc, trong đó có Mỹ, vào cuộc tranh chấp này.

4. Năm thách thức của ASEAN

Năm 2012, cũng được đánh giá là một năm nhiều thử thách đối với ASEAN, khi vấn đề Biển Đông và tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới được đưa lên bàn nghị sự. Lần đầu tiên trong lịch sử 45 năm của ASEAN, hồi tháng 7, Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN lần thứ 45 kết thúc mà không ra được thông cáo chung, do bất đồng giữa các nước trong cách tiếp cận vấn đề Biển Đông. Tuy nhiên, ASEAN đã nhanh chóng vượt qua sự bất đồng đó, bằng việc ra nhiều Tuyên bố chính trị quan trọng, khẳng định tình đoàn kết, hợp tác nội khối, tại Hội nghị Cấp cao ASEAN diễn ra tại Phnôm Pênh cuối tháng 11.

Bất chấp còn một số khác biệt, ASEAN vẫn là một thực thể đoàn kết. Ảnh: news.gov.vn

5. Tiến trình cải tổ ở Mi-an-ma

Tiến trình cải cách ở Mi-an-ma đã đạt được những kết quả tích cực, cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao. Cuộc bầu cử Quốc hội bổ sung vào tháng 4 làm tăng cường sự hòa hợp, hòa giải trong nước và mở rộng quan hệ hợp tác với các nước và các tổ chức quốc tế.

6. Khủng hoảng nợ công ở Eurozone

 "Cơn bão" nợ công ở châu Âu năm 2012, không dừng lại ở Hy Lạp mà đã lan toả sang I-ta-li-a, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và các nước khác trong Liên minh châu Âu (EU).

Một tín hiệu vui trước năm 2012 kết thúc, đó là việc các nước EU đã thông qua quyết định thành lập cơ chế giám sát tài chính chung đối với tất cả ngân hàng của các nước thành viên, một quyết định chưa từng có kể từ khi thành lập EU.

7. CHDCND Triều Tiên liên tiếp phóng tên lửa mang vệ tinh

CHDCND Triều Tiên lần đầu tiên thực hiện thành công vụ phóng tên lửa đưa vệ tinh Quang Minh Tinh-3 thế hệ thứ hai lên quỹ đạo từ Trung tâm không gian Xô-ha vào ngày 12-12. Dù bị nhiều quốc gia chỉ trích vi phạm Nghị quyết của Liên hợp quốc, nhưng thành công này là cột mốc quan trọng trong bối cảnh Triều Tiên đang nỗ lực phát triển khoa học, công nghệ và kinh tế đất nước, củng cố mục tiêu trở thành một cường quốc vũ trụ. Trước đó, vụ phóng vệ tinh hồi tháng 4 của Triều Tiên đã thất bại.

8. Pa-le-xtin được công nhận quy chế Nhà nước quan sát viên

Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 29-11, đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết nâng cấp quy chế cho Pa-le-xtin từ thực thể quan sát viên lên Nhà nước quan sát viên phi thành viên. Sự kiện này là thắng lợi chính trị quan trọng của nhân dân Pa-le-xtin trong cuộc đấu tranh xây dựng Nhà nước độc lập, có chủ quyền, phù hợp với các nghị quyết của LHQ và luật pháp quốc tế.

Với sự công nhận này của Đại hội đồng LHQ, chính quyền Pa-le-xtin lần đầu tiên có quyền đệ đơn kiện I-xra-en lên Tòa án Công lý Quốc tế.

9. Thách thức từ thảm họa thiên nhiên

Sau thảm họa động đất gây sóng thần năm 2011, tại Nhật Bản khiến hàng chục ngàn người thiệt mạng, năm 2012, thế giới lại phải chứng kiến những mất mát đau thương khi siêu bão Xan-đi đổ vào các nước Trung Mỹ và các bang miền Đông nước Mỹ vào cuối tháng 10, cướp sinh mạng gần 170 người, gây thiệt hại 50 tỷ USD; bão Bô-pha tàn phá Phi-líp-pin vào đầu tháng 12 làm hơn 1.000 người thiệt mạng hay trận động đất tại I-ran (tháng 8) với 180 nạn nhân.

10. Sự sụp đổ của "tượng đài" Am-xtroong

Lan-xơ Am-xtroong là tay đua huyền thoại trong làng đua xe đạp thế giới, không chỉ vì anh từng giành được 7 danh hiệu vô địch Vòng quanh nước Pháp, mà còn được ghi nhận như một nghị lực phi thường trong hoàn cảnh bị căn bệnh ung thư. Nhưng sau khi Ủy ban Phòng chống đô-pinh Mỹ phát hiện L. Am-xtroong dùng đô-pinh thì "tượng đài" này đã sụp đổ. Liên đoàn Xe đạp thế giới quyết định tước tất cả danh hiệu của tay đua Am-xtroong.