Ký Hiệp ước hoạch định biên giới quốc gia Việt Nam - Cam-pu-chia ngày 27-12-1985.

Sau khi ba nước Đông Dương đã giành được độc lập từ chế độ thực dân Pháp, trước tình hình Mỹ gia tăng sự can thiệp trực tiếp tại Đông Dương, năm 1965, ba nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia đã tổ chức Hội nghị cấp cao nhân dân Đông Dương. Sau đó, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và Vương quốc Cam-pu-chia đã thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 24-6-1967. Một lần nữa, hai nước lại tiếp tục sát cánh bên nhau chống lại sự can thiệp của đế quốc Mỹ.

Quan hệ ngoại giao hai nước tạm thời ngưng trệ sau cuộc đảo chính của Lon - non ngày 18-3-1970 lập nên chế độ Cộng hòa Khơ Me. Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tiếp tục ủng hộ Quốc trưởng Nô-rô-đôm Si-ha-núc, lực lượng ủng hộ Quốc trưởng giành thắng lợi lịch sử vào tháng 4-1975. Thật đáng tiếc, thực hiện tham vọng thiết lập mô hình “Cam-pu-chia dân chủ” theo kiểu trại lính, tập đoàn Pôn-pốt của chế độ Khơ Me đỏ trở mặt ra tay giết hại hàng triệu đồng bào của chính mình, truy diệt, tàn sát người Việt ở Cam-pu-chia và ở các tỉnh biên giới của Việt Nam. Đáp lời kêu gọi của Mặt trận đoàn kết dân tộc cứu nước Cam-pu-chia, quân dân Việt Nam đã giúp lực lượng yêu nước Cam-pu-chia tiến hành thắng lợi giải phóng đất nước khỏi chế độ diệt chủng “Cam-pu-chia dân chủ” của bè lũ Pôn-pốt vào ngày 7-1-1979.

Tháng 1-2012, trong dịp tham dự lễ khánh thành đài kỷ niệm nơi hình thành đơn vị đầu tiên lực lượng vũ trang của Mặt trận đoàn kết dân tộc cứu nước Cam-pu-chia tại tỉnh Long An, Thủ tướng Cam-pu-chia Hun-sen đã phát biểu rằng, sự hiện diện của quân đội Việt Nam tại Cam-pu-chia nhằm đáp ứng yêu cầu của nhân dân Cam-pu-chia, đã dẫn đến sự hồi sinh của Cam-pu-chia ngày nay. Nhân dân và lực lượng vũ trang Việt Nam đã giúp đỡ Cam-pu-chia trong thời điểm khó khăn nhất để giải phóng đất nước khỏi chế độ diệt chủng Pôn-pốt, khép lại một trang sử đen tối, đau thương của dân tộc mình, thực hiện công cuộc hồi sinh dân tộc và mở ra kỷ nguyên độc lập, hoà bình, tự do và phát triển. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước phát triển lên một giai đoạn mới, gắn bó, tin cậy lẫn nhau. Trên thực tế, thông qua những chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước; hai bên đều khẳng định quyết tâm cùng nhau vun đắp cho mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị truyền thống, hợp tác tốt đẹp giữa hai nước và coi đây là nhân tố quan trọng đảm bảo thắng lợi cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc của mỗi nước.

Tượng đài Hữu Nghị Việt Nam - Cam-pu-chia tại Phnôm-pênh. Ảnh: TL

Trở lại những năm tháng chiến tranh ác liệt, nhân dân Cam-pu-chia đã ủng hộ, chia sẻ, giúp đỡ cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam. 45 năm kể từ khi Việt Nam và Cam-pu-chia thiết lập quan hệ ngoại giao, chặng đường gần một nửa thế kỷ đã chứng kiến sự gắn bó hữu nghị giữa hai nước láng giềng qua bao thăng trầm của lịch sử. Đây là tài sản vô giá mà thế hệ cha anh đi trước truyền lại cho thế hệ hôm nay. Từ mối quan hệ tốt đẹp đó, trong dịp kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, nhân dân hai nước vui mừng nhận thấy những thành quả to lớn trong hợp tác trên mọi lĩnh vực. Về chính trị, quan hệ tiếp tục được thắt chặt thông qua các chuyến thăm thường xuyên lẫn nhau của lãnh đạo cấp cao hai nước.

Về kinh tế, hợp tác từng bước được mở rộng, kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều liên tục tăng, đạt gần 2,8 tỷ USD trong năm 2011. Hiện đã có gần 100 dự án của doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Cam-pu-chia với tổng vốn hơn 2,2 tỷ USD, đứng thứ 2 về đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài, tập trung trên các lĩnh vực viễn thông, ngân hàng, năng lượng, trồng cây cao su, chế biến nông sản... Quan hệ giữa các tổ chức chính trị - xã hội của hai nước ngày càng được tăng cường, góp phần thiết thực nâng cao nhận thức cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ về truyền thống đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, qua đó, góp sức vào việc giữ gìn, vun đắp cho quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện giữa hai nước.

Không chỉ trong khuôn khổ song phương, hai nước cũng ngày càng hợp tác, gắn bó và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn quốc tế và khu vực như hợp tác ba nước Cam-pu-chia - Lào - Việt Nam, hợp tác bốn nước Cam-pu-chia - Lào - Mi-an-ma - Việt Nam; Hợp tác tiểu vùng Mê Kông mở rộng, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, ASEM, Liên hợp quốc... Bên cạnh đó, quan hệ hợp tác giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Bộ Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế Cam-pu-chia cũng có những bước phát triển tích cực mà cuộc giao lưu lần thứ 3 vừa kết thúc giữa hai Bộ Ngoại giao là một minh chứng cho việc tiếp tục duy trì truyền thống tốt đẹp này...