Huy động nguồn lực từ nhân dân

Chạy xe trên con đường nhựa phẳng lỳ, thoáng chốc chúng tôi đã tới thôn A Rầng I của xã A Xan. Ấn tượng đầu tiên của tôi về nơi đây là sự sạch sẽ, ngăn nắp và yên bình. Một ngôi nhà gươl to đẹp nằm trên khoảnh đất rộng, bằng phẳng, bao quanh là mấy chục nếp nhà truyền thống của người Cơ Tu. A Rầng I là thôn đầu tiên của A Xan đạt chuẩn thôn văn hóa với tỉ lệ người học cao đẳng, đại học cao nhất xã. A Rầng I cũng là thôn điểm thực hiện xây dựng NTM với sự đồng thuận rất cao của người dân.

Trò chuyện với chúng tôi, ông Hồ Văn Mới, Bí thư Đảng ủy xã A Xan cho biết, đến nay, xã đã hoàn thành được 9 tiêu chí xây dựng NTM gồm: Quy hoạch, giáo dục, y tế, an ninh - quốc phòng, hệ thống chính trị, điện, môi trường, thủy lợi và nhà ở. Phải khẳng định rằng, việc hoàn thành 9/19 tiêu chí NTM ở xã biên giới A Xan là một thành tựu khi mà điều kiện tự nhiên và xã hội của địa phương còn rất hạn chế. Nó càng đáng trân trọng hơn khi so với kết quả đạt từ 4-6 tiêu chí của các xã biên giới, miền núi khác.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, huyện Tây Giang không triển khai xây dựng NTM theo kiểu dàn trải mà tập trung từng xã một. Theo kế hoạch 2 năm nữa mới tới lượt xã A Xan được đầu tư tập trung. Tuy nhiên, bằng cách huy động nguồn lực từ trong dân kết hợp với vận dụng linh hoạt các nguồn vốn, A Xan đã thực hiện được khá nhiều công việc trong xây dựng NTM, bắt đầu từ việc để các thôn đăng ký xây dựng thôn văn hóa, thôn NTM.

"Chúng tôi có thuận lợi là nhận được sự đồng thuận rất cao của người dân. Do đó, khi được vận động hiến đất làm đường, góp tiền, ngày công lao động, chúng tôi nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của bà con". Đơn cử như việc thực hiện tiêu chí giao thông. Đối với nhiều địa phương miền núi, khi thực hiện tiêu chí này thường gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, tại A Xan, đây không phải là vấn đề nan giải nhờ vào việc huy động được nguồn lực của người dân. Xã có Nghị quyết chuyên đề về làm đường giao thông. Ngoài việc vận động bà con hiến đất làm đường, đóng góp ngày công lao động, chúng tôi còn tổ chức họp dân, bàn cách huy động nguồn vốn từ nhân dân.

Qua thảo luận, bàn bạc, bà con đồng ý lấy tiền khoán bảo vệ rừng của cả thôn để làm đường. Bên cạnh đó, chúng tôi nhận được sự giúp đỡ, hỗ trợ rất nhiều của doanh nghiệp chuyên làm đường trên địa bàn xã". Với cách làm này, đến nay, 4 thôn ở A Xan đã có đường bê tông liên thôn và nội thôn. Trong năm nay, địa phương này đang tập trung làm đường lên thôn Ka Lon 3. Đối với các thôn còn lại, xã có kế hoạch thực hiện vào năm 2017.

Thực hiện tiêu chí vệ sinh - môi trường, xã A Xan tuyên truyền tập trung, đồng thời giao cho các trưởng thôn tự quản môi trường trong thôn. Bên cạnh đó, xã cũng vận động nhân dân trồng thêm cây xanh, làm nhà vệ sinh hợp vệ sinh, không thải rác ra môi trường và phát động các phong trào phụ nữ tự quản đường làng sạch đẹp. Nhờ đó, các thôn ở A Xan đều có cảnh quan thiên nhiên xanh, sạch, đẹp.

Ông Mới cho biết thêm: "Từ đầu năm nay, chúng tôi tập trung vào hoàn thiện trường Tiểu học A Xan và trường Trung học cơ sở Lý Tự Trọng. Hiện chúng tôi đã hoàn thành được khoảng 70% công việc. Sang năm 2017, khi có nguồn vốn đầu tư của trên, xã sẽ triển khai làm tiếp phần tường rào trường Mầm non là sẽ hoàn thành được tiêu chí trường học. Cũng trong năm nay, chúng tôi đã đầu tư làm hệ thống nước sạch cho người dân bản Kalon 1, 2”.

Cố gắng hoàn thành NTM vào năm 2020

Theo kế hoạch ban đầu, A Xan phải hoàn thành chương trình NTM vào năm 2018, tuy nhiên trước thực tế khó khăn về nguồn vốn, địa phương này đã phải báo cáo huyện đề nghị lùi thời gian đến năm 2020. Ông Em Tơngol, Phó Chủ tịch xã A Xan cho biết, xã đang tập trung mọi nguồn lực để hoàn thành các tiêu chí còn lại. Hiện tại, A Xan đã hoàn thành quy hoạch chợ nông thôn. Trong thời gian tới, xã sẽ xây dựng cơ sở hạ tầng chợ, bưu điện.

Được biết, A Xan là xã thuần nông, số lao động tham gia vào sản xuất nông nghiệp chiếm phần lớn, điểm xuất phát thấp. Việc thực hiện tiêu chí hình thức tổ chức sản xuất đang là bài toán quá khó với A Xan.

Toàn xã A Xan chỉ có 110ha đất nông nghiệp. Các hộ dân chủ yếu sinh sống bằng làm rẫy và chăn nuôi. Theo thống kê, toàn xã có 18 nhóm trang trại gia đình với hơn 500 con trâu bò. Diện tích đất nông nghiệp ít, người dân lại không có nghề nghiệp nào khác để tăng thu nhập đang là thách thức lớn đối với A Xan trong việc thực hiện tiêu chí thu nhập và hộ nghèo. Theo ông Mới, toàn xã hiện còn 51,6% hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người hiện mới được 11 triệu đồng/người/năm. Trong khi toàn xã đang phấn đấu giảm nghèo thì thực tế tỉ lệ hộ nghèo lại tăng lên. Nguyên nhân của tình trạng này là do người dân thiếu công ăn việc làm.

Để giải bài toán giảm nghèo, tăng thu nhập, xã A Xan đã xây dựng đề án phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân. Theo đó, các nguồn vốn được tập trung vào đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và hỗ trợ sản xuất. Trước mắt, chính quyền chuyển các nguồn vốn từ Chương trình 30A, 135, vận động người dân đầu tư cho chăn nuôi và trồng giống cam bản địa.

Nhu cầu kinh phí đầu tư để đạt chuẩn NTM là rất lớn. Nhưng thực tế khả năng kinh phí đầu tư trực tiếp từ ngân sách là nhỏ, vì vậy việc hoàn thành các tiêu chí NTM ở A Xan đang gặp nhiều khó khăn đòi hỏi không chỉ sự nỗ lực của người dân, chính quyền địa phương mà cả sự trợ giúp của các cấp, ngành Trung ương, nhất là về nguồn vốn.

Bích Nguyên