Theo thông tin từ Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mang Yang, tại thời điểm kiểm tra ở bờ sông thôn Nhơn Bông, xã Ayun có 1 xe múc hiệu CAT đang múc cát tại thôn Nhơn Bông, Ta Đun, Plei Bông, A Tur, xã Ayun. Khối lượng cát xe này đã khai thác khoảng 12-15m3. Qua kiểm tra, chủ xe múc là ông Phạm Văn Minh không xuất trình được giấy phép khai thác cát. Ngoài ra, đoàn kiểm tra còn phát hiện một bộ máy bơm cùng công cụ để khai thác, hút cát trái phép đang được sử dụng tại khu vực bờ sông. Các phương tiện vi phạm gồm xe múc, máy bơm cùng các vật dụng khai thác cát trái phép đã bị đoàn kiểm tra lập biên bản thu hồi đưa về Công an huyện xử lý. Đồng thời, đoàn kiểm tra yêu cầu chủ phương tiện chấp hành đúng quy định của pháp luật, không được khai thác cát trái phép tại khu vực trên.

Để tìm hiểu rõ hơn, chúng tôi tìm đến khu vực khai thác cát trái phép và ghi nhận được nhiều hình ảnh khiến người dân bức xúc. Theo phản ánh của người dân địa phương, tại khu vực bờ sông Ayun, việc khai thác cát trái phép đã diễn ra từ nhiều năm qua. Người dân đã không ít lần kiến nghị lên các cấp chính quyền địa phương, các ngành chức năng, nhưng xe chở cát cỡ lớn hằng ngày cứ ung dung ra vào khu vực bờ sông để chở cát mà không hề có sự ngăn chặn, xử lý từ cơ quan chức năng. Hậu quả của việc khai thác cát trái phép làm cho bờ sông sạt lở đất, diện tích đất rẫy của nhiều hộ dân bị mất dần, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của bà con.

Ông Khưm - người dân làng TDum, xã Ayun (Mang Yang) có rẫy bị sạt lở do nạn khai thác cát trái phép tại khu vực sông Ayun, bức xúc cho biết: "Họ khai thác cát tùm lum, không ai kiểm soát. Mùa mưa đến, máy móc hoạt động nhiều làm sạt lở đất rẫy, mất mì, mất lúa của dân hết".

Thực tế của nạn khai thác cát trái phép diễn ra và ý kiến của người dân phản ánh về tình trạng này tại Ayun là rõ ràng, nhưng khi làm việc với chính quyền xã Ayun thì câu trả lời mà chúng tôi nhận được hoàn toàn khác.

Trao đổi với chúng tôi về những bức xúc của người dân cũng như thực tế việc chở cát lậu hằng ngày quần thảo qua địa bàn, ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch UBND xã Ayun khẳng định: "Việc các xe chở cát là có thật, nhưng không nhiều. Từ năm 2015 đến nay, xã đã phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mang Yang xử lý 1 vụ. Công tác xử lý là rất khó, họ toàn dùng xe cơ giới lớn, khi đến nơi thì xe bỏ chạy nên xã đành chịu".

Không riêng gì cấp xã chịu thua với nạn cát tặc lộng hành tại đây mà ngay cả cấp huyện, cơ quan quản lý cũng phó thác, ai làm mặc ai. Có người phản ánh thì lại lập đoàn, loa kèn, đèn trống đi... kiểm tra. Mới đây, UBND huyện Mang Yang đã có quyết định xử phạt hành chính với ông Phạm Văn Minh, trú tại thị trấn Kon Dơng (Mang Yang) 16 triệu đồng với hành vi vi phạm khai thác khoáng sản. Đồng thời tịch thu, sung công quỹ các phương tiện mà ông Minh sử dụng để khai thác cát trái phép trên khu vực sông Ayun.

Chuyện khai thác cát trái phép, dân làng chặn xe mời chính quyền đến xử lý là chuyện thật mà cứ ngỡ như đùa. Từ điều này cho thấy, việc quản lý khai thác tài nguyên của chính quyền địa phương quá lỏng lẻo dẫn đến "cát tặc" lộng hành suốt một thời gian dài mà không xử lý dứt điểm để người dân địa phương bức xúc. UBND tỉnh Gia Lai cần vào cuộc quyết liệt để giải quyết, tránh để thất thoát tài nguyên của đất nước. Đồng thời lập lại trật tự, an ninh nông thôn, không thể để "cát tặc" lộng hành, mất kiểm soát như thời gian qua.

Quốc Dinh