Người dân nói "không" với kế hoạch cải cách của bộ ba chủ nợ quốc tế trong cuộc trưng cầu ý dân ở Quảng trường Hiến pháp tại A-ten, ngày 5-7. Ảnh: AP

Kết quả của cuộc trưng cầu ý dân về kế hoạch cải cách để đổi lấy cứu trợ hôm 5-7, được xem là một thắng lợi chính trị đối với Thủ tướng Hy Lạp A-lếch-xít Txi-prát. Thủ tướng Hy Lạp trước đó đã quyết định đưa ra một lá bài quyết định khi cho tổ chức trưng cầu ý dân và kêu gọi người dân “Xứ sở Thần thoại” bác bỏ những đòi hỏi do các chủ nợ, gồm Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Ủy ban châu Âu (EC) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đưa ra. Đây cũng là một chiến thắng cho tất cả những ai ở Hy Lạp lên án "liều thuốc đắng" mà họ đã phải nuốt từ năm 2010.

Có thể nói, cuộc khủng hoảng tài chính bùng phát từ năm 2008 đã vắt kiệt sức của những người dân Hy Lạp. Hai gói cứu trợ quốc tế liên tiếp trị giá 240 tỷ ơ-rô (271,58 tỷ USD) được đổi bằng các biện pháp "thắt lưng buộc bụng" nghiêm ngặt từng giúp Hy Lạp thoát khỏi nguy cơ vỡ nợ năm 2010, nhưng gây bất bình sâu sắc trong dân chúng.

Trong hơn 5 năm vật lộn với cuộc khủng hoảng nợ và tình trạng suy thoái, Hy Lạp đã mất 25% GDP, người dân mệt mỏi oằn mình gánh núi nợ công hiện cao nhất khu vực sử dụng đồng tiền chung (Eurozone), lên đến 175% GDP và tỉ lệ thất nghiệp kỷ lục 24,8%.

Trên thực tế, Hy Lạp chỉ sống nhờ tiền cứu trợ, trong khi kinh tế hầu như không có dấu hiệu khởi sắc và nhiều chuyên gia cho rằng, chính "liều thuốc đắng" với các biện pháp khắc khổ đã cản trở sự vực dậy của nền kinh tế "Xứ sở Thần thoại". Chính vì vậy, việc đa số người dân Hy Lạp nói "không" với các biện pháp kinh tế khắc khổ của các chủ nợ quốc tế ngày 5-7 là điều có thể hiểu được.

Với thắng lợi này, ông Txi-prát hy vọng tạo được thế mạnh trong các cuộc đàm phán với các chủ nợ và ông mong muốn sớm nối lại những cuộc thương lượng đó. Ông Txi-prát sẽ phải tìm ra đồng thuận mới, vừa thuyết phục được bộ ba chủ nợ, vừa có thể phù hợp với Hy Lạp. Điều này đòi hỏi phải có nhiều thời gian, một yếu tố mà A-ten đang rất cần.

Sau khi rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán vào ngày 30-6, do không thể trả khoản nợ 1,5 tỷ ơ-rô cho IMF, vào ngày 20-7 tới, Hy Lạp phải thanh toán một khoản nợ khác là gần 4 tỷ ơ-rô cho ECB. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu như ECB quyết định tạm khóa bớt "van tiền", vào lúc mà A-ten lại đề nghị phải mở thêm van nhiều nữa? Lúc đó, khan hiếm tiền mặt sẽ xảy ra, làm tê liệt nền kinh tế và đời sống thường nhật của người dân Hy Lạp, vốn dĩ đã quá khó khăn do việc ngân hàng đóng cửa.

Đối với châu Âu, kết quả trưng cầu ý dân ở Hy Lạp vừa qua đã tạo ra một "trận động đất" khủng khiếp. Thế nhưng, cho dù không muốn đổ thêm tiền vào chiếc "thùng nợ" không đáy, song "Lục địa già" không có con đường nào khác là phải cứu Hy Lạp thoát khỏi cảnh vỡ nợ và rời khỏi Eurozone. Bởi, nếu điều đó xảy ra, không chỉ nền kinh tế Hy Lạp bị thiệt hại to lớn mà rất có thể còn kéo theo sự đổ vỡ niềm tin vào chiến lược xây dựng liên minh lâu dài trong EU.

Bên cạnh đó, các chủ nợ quốc tế còn có nguy cơ mất trắng khoản cho vay lên đến 242,8 tỷ ơ-rô, chủ yếu nằm trong hai gói cứu trợ cùng số trái phiếu Chính phủ của Hy Lạp, hiện do ECB và các ngân hàng Trung ương của các quốc gia Eurozone nắm giữ. Chưa hết, việc Hy Lạp đoạn tuyệt với đồng ơ-rô cũng có thể gây ra "hiệu ứng dây chuyền" đe dọa toàn bộ tương lai của Eurozone.

Trong trường hợp hai bên không đạt được thỏa thuận trong thời gian tới, điều này đồng nghĩa với việc tương lai của Hy Lạp và các chủ nợ bước vào một giai đoạn bấp bênh, đầy u ám.