Cử nhân "treo bằng" làm nông dân

Ba năm trở lại đây, dọc theo chân đồi Không tên (ranh giới giữa hai xã Tân Lập và Tân Liên, huyện Hướng Hóa, Quảng Trị) có gần chục mô hình trang trại chăn nuôi mọc lên. Bên cạnh những trang trại đã "thành hình, thành trạng", cũng có một số trang trại đang trong quá trình xây dựng, máy cẩu tăng tốc lực múc đất ngăn đắp ao cá. Sau câu chuyện phiếm với một nông dân đang gieo sạ, tôi tiến đến trang trại đang xây dở của Hoàng Công Minh (sinh năm 1989) ở thôn Tân Tài, xã Tân Lập, vốn là một sinh viên trường Đại học Đông Á, Đà Nẵng. Ra trường, Minh thất nghiệp. Sau gần 3 năm lang bạt khắp các tỉnh miền Trung làm nhân viên bán hàng, đầu năm ngoái, Minh quyết định trở về quê "thử làm người nông dân đời mới xem ra sao". Ý tưởng xây dựng nên mô hình trang trại vườn - ao - chuồng (VAC) của Minh không phải hình thành gần đây, mà anh đã ấp ủ trong những ngày dài rong ruổi dọc đường bán hàng, nhưng ngặt nỗi số vốn ban đầu bỏ ra quá lớn, trong khi bố mẹ Minh đã có tuổi nên cứ mãi chần chừ chưa thực hiện được. Minh kể rằng, nhiều lần anh thuyết phục, trình bày ý tưởng xây dựng trang trại dưới dạng... "thô" cho bố mẹ mình nghe, nhưng chẳng thấy ai gật đầu. Sau những lần thuyết phục chẳng thành ấy, Minh nhận ra rằng, chắc là do mình trình bày ý tưởng quá "trừu tượng" nên đã dày công đồ đồ, kẻ kẻ mấy ngày để vẽ sơ đồ trang trại ra giấy cho nó thực tế. Vì Minh nghĩ, người già thường thích những điều thực tế hơn mơ mộng mà. Và thế là bố mẹ Minh đã đồng ý cho Minh mang sổ đỏ đi thế chấp ngân hàng vay 400 triệu đồng để xây dựng mô hình VAC ngay cái hôm anh trải lên bàn "bản thiết kế" trang trại của mình.

Trang trại chăn nuôi của Hoàng Công Minh đã khởi công xây dựng gần 1 tháng nay, đang trong giai đoạn chuẩn bị hoàn thành. Dẫn tôi đi một vòng quanh trang trại của mình, Hoàng Công Minh nói chắc nịch: "Bởi địa hình ở đây dốc thoải nên phía trên cùng tôi xây dựng hệ thống chuồng trại chăn nuôi gần 300 lợn thịt và 30 lợn nái, có hầm bi-ô-ga để xử lý chất thải. Còn ở phía dưới sẽ là chuồng chăn nuôi gà vịt, dọc theo hai bên chuồng trại là nơi trồng cây hoa màu ngắn hạn. Những ngày tiếp theo tôi sẽ thuê xe múc thêm các ao cá ở phần đất thấp dưới cùng để nuôi cá nước ngọt. Các bước giờ đã và đang tiến hành, cho dù số tiền đầu tư xây dựng lên đến gần 500 triệu đồng. Nhưng tôi rất phấn khởi và tin rằng mình sẽ "thắng cược" với mô hình này".

Sau khi xem qua mô hình, Minh mời tôi vào căn nhà nhỏ chưa đến 5m2 mà anh xây để ở tạm. Tôi khá ngạc nhiên bởi trong căn nhà nhỏ này rất nhiều đầu sách hướng dẫn về kỹ thuật chăn nuôi, cách phòng, chữa bệnh cho gia súc, gia cầm và kỹ thuật trồng trọt. Gạn hỏi thì Minh bảo, số sách này anh đã mua gần 1 năm nay để trang bị kiến thức cho mình trước khi bắt tay vào việc chăn nuôi. Minh nói: "Lúc nào rảnh là vào đọc thôi. Mình chăn nuôi lâu dài nếu không có kiến thức trang bị là hỏng". "Ra thế, "nông dân đời mới" là thế này đây?". Minh cười, không hiểu do câu nói của tôi hay là do Minh nhớ lại câu chữ mà anh dùng lúc nãy...      

"Tui sẽ trả hết nợ"

Nằm cách trang trại của Hoàng Công Minh một quãng không xa là mô hình VAC của cựu chiến binh Võ Tất Thành (sinh năm 1965) ở thôn Tân Hào, xã Tân Liên. Lúc tôi ghé lại, thì cũng là lúc ông Thành đang cùng với gia đình phấn khởi trổ nước ao cá sau gần một năm thả nuôi. Ngơi tay, ông Thành cho hay, gia đình ông đã xây dựng mô hình VAC gần 2 năm nay với số tiền đầu tư lên đến hơn 600 triệu đồng. Và ông cũng không phải là trường hợp ngoại lệ, khi mang sổ đỏ đi thế chấp ngân hàng vay gần 300 triệu đồng để xây dựng trang trại chăn nuôi dưới chân đồi Không tên này. Ông Thành cho biết: "Dưới chân đồi Không tên trũng thấp, có khe suối chảy qua nên nguồn nước rất dồi dào, thuận lợi cho việc đào ao nuôi cá. Hai năm trước, tui thuê xe múc 3 ao cá với diện tích mỗi ao khoảng 700m2, qua một năm triển khai nuôi cá nước ngọt như trắm, rô phi, chép... thấy rất hiệu quả. Ngoài ao cá, tui còn xây dựng chuồng trại chăn nuôi hơn 100 con lợn thịt, 10 lợn nái và gần 200 con gia cầm như gà, ngan, ngỗng. Hiện, chúng đang phát triển tốt, không gặp bệnh tật gì".

Dường như, để minh chứng cho câu nói của mình, ông Thành rủ tôi ra xem mẻ cá đầu tiên vừa kéo lưới lên bờ. Ở đây có rất nhiều loài cá được phân loại ra các thau riêng như trắm, chép, rô phi với đặc điểm chung là đều to lớn, đẫy thịt. Nắm con cá rô phi đơn tính gần bằng hai bàn tay người lớn, cựu chiến binh Võ Tất Thành, người từng một thời xông pha chiến trận, nói rắn chắc nghe rất đã tai: "Tui cầm sổ đỏ vay ngân hàng gần 300 triệu đồng, nhưng qua một năm triển khai chăn nuôi hiệu quả, giờ đã trả được một nửa số tiền. Cuối năm nay, nếu giá cả các loại vật nuôi ổn định như năm ngoái, tui chắc chắn sẽ trả hết nợ cho ngân hàng".     

Cũng tương tự như cựu chiến binh Võ Tất Thành, ông Phạm Đức (sinh năm 1959) ở thôn Tân Hào, xây dựng mô hình VAC dưới chân đồi Không tên đã 3 năm nay. Với số tiền 300 triệu đồng vay ngân hàng ban đầu, qua 3 năm cần mẫn làm lụng, chăn nuôi đến giờ, ông Đức đã trả gần hết số nợ trên. Hiện tại, trang trại của ông Phạm Đức có 150 con lợn thịt chuẩn bị xuất chuồng, 10 con lợn nái, 2 ao cá, gần 200 con gà cỏ thả đồi và mấy sào thanh long ruột đỏ gần 2 năm tuổi. Ông Phạm Đức cho biết: "Giống như gần chục gia đình khác xây dựng trang trại chăn nuôi dưới chân đồi Không tên này, tui cũng cầm sổ đỏ đến ngân hàng vay vốn. Khác với tâm trạng lo âu trước khi triển khai chăn nuôi, trồng trọt, giờ đây tui rất phấn khởi vì thấy có hiệu quả. Nhiều anh em chăn nuôi ở đây thường nói vui với nhau rằng tụi mình đang "đánh cược" với đất, với đồi Không tên, nhưng đây không phải là một canh bạc đúng nghĩa mà chính là ý chí, là mồ hôi, nước mắt bỏ ra với mong muốn đánh thức tiềm năng của cả mảnh đất, để làm giàu chính đáng trên đồng đất quê hương...".

Câu nói của ông Phạm Đức như quyện vào gió ngàn đang reo gọi trên đỉnh đồi Không tên. Bất chợt chúng tôi cùng nhau ngước nhìn lên đỉnh đồi và lần này tiếng ông Phạm Đức lại cất lên trong niềm hy vọng dâng trào: "Đỉnh đồi này người ta gọi là Không tên, nhưng dưới chân đồi mai này sẽ có tên..."

Đốc Cung