Mô hình quân dân y kết hợp đã được lực lượng BĐBP triển khai rất hiệu quả.

Những đóng góp ấn tượng

Hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện Đề án diễn ra tại TP Hồ Chí Minh mới đây đã chỉ ra một số kết quả tích cực: Toàn tuyến biển đảo đã tổ chức cấp cứu cho 1.641 người; khám bệnh và cấp thuốc điều trị cho 32.072 lượt người; phẫu thuật, cho 758 bệnh nhân; khám bệnh cấp thuốc miễn phí cho 13.600 lượt người, tổ chức 5 chuyến bay trực thăng cấp cứu an toàn 7 bệnh nhân nặng và 8 chuyến tàu quân sự chuyển nhiều bệnh nhân từ đảo về đất liền an toàn. Số bệnh nhân được lực lượng Quân y điều trị khỏi bệnh tại các đảo là 32 người. Trong đó, lực lượng BĐBP đã có những đóng góp đáng kể.

Sau khi nhận được chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh BĐBP đã nhanh chóng có văn bản chỉ đạo Bộ Chỉ huy BĐBP các tỉnh, thành ven biển và chỉ huy các hải đoàn tổ chức triển khai thực hiện các nội dung liên quan của Đề án. Đại tá Nguyễn Trung Long, Trưởng phòng Quân y, Cục Hậu cần BĐBP cho biết: "Trong năm qua, Phòng Quân y BĐBP đã tích cực chỉ đạo các đơn vị chức năng chủ động phối hợp chặt chẽ với y tế địa phương thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân và bộ đội tuyến biển đảo, đồng thời tích cực tham gia thực hiện các bước xây dựng Đề án "Phát triển y tế biển đảo Việt Nam đến năm 2020". Qua đó, đã hoàn thành xây dựng và đưa vào sử dụng 3 phòng khám quân dân y tại Hải Phòng, Đồng Tháp và Long An; kiểm tra và triển khai công tác kết hợp quân dân y trên đảo Phú Quý, BĐBP Bình Thuận, đồng thời dự kiến nâng cấp phòng khám quân dân y tại Hương Khê, BĐBP Hà Tĩnh, với kinh phí trên 200 triệu đồng". Cũng theo Đại tá Nguyễn Trung Long, tính đến nay, toàn quốc đã có hơn 150 phòng khám và trạm y tế quân dân y, trong đó có 50 phòng khám quân dân y hoạt động ở tuyến biển đảo. Trong năm 2013, đã khám chữa bệnh cho hơn 155 nghìn lượt người dân biên giới, biển đảo và cấp thuốc miễn phí với tổng giá trị hơn 1,5 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Bộ Tư lệnh BĐBP cũng đã chỉ đạo Phòng Quân y nghiên cứu xây dựng mô hình "Tổ quân y trên tàu Biên phòng" tại các hải đoàn, hải đội. Theo Thượng tá Nguyễn Văn Thu, Phó phòng Quân y BĐBP: "Ưu điểm của mô hình này là trong khi thực hiện nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn, các tổ quân y trên tàu có thể cấp cứu ngay tại chỗ, cứu sống nạn nhân trước khi đưa về điều trị ở tuyến sau".

Lực lượng BĐBP còn làm tốt công tác tuyên truyền, sáng tạo lồng ghép chương trình của Đề án vào công tác giáo dục cán bộ, chiến sĩ và công tác vận động quần chúng nhằm nâng cao ý thức của người dân về phòng bệnh, thực hiện một số cấp cứu đơn giản để tự xử trí khi gặp phải tình huống trên biển, đồng thời có ý thức hơn trong việc giữ gìn vệ sinh, cảnh quan môi trường khi tham gia hoạt động kinh tế biển.

Tiềm năng lớn - thách thức nhiều

Lực lượng BĐBP với 4 hải đoàn, 28 hải đội và 160 đồn BP có nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, quản lý trật tự an toàn khu vực biên giới biển. Chính vì vậy, những người lính Biên phòng là những người luôn gắn bó mật thiết với nhân dân trên biển. Thậm chí, từ nhiều năm nay, Quân y BĐBP không chỉ chăm lo sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ của lực lượng, mà còn tích cực khám chữa bệnh cho người dân ở địa bàn trực thuộc đơn vị quản lý. Ở một số đơn vị  như cửa biển Ba Lạt, đảo Quan Lạn... người dân khi bị đau ốm thường tìm đến quân y của Biên phòng. Chính vì vậy, tiềm năng để lực lượng BĐBP tham gia "sâu" hơn nữa vào Đề án là hoàn toàn có cơ sở.

Năm 2013, có thêm nhiều trạm quân dân y kết hợp được lực lượng BĐBP xây dựng, góp phần tích cực vào Chiến lược về y tế biển, đảo đến năm 2020.

Tuy nhiên, sau 1 năm thực hiện vẫn có những "rào cản" cần tháo gỡ. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, Đại tá Nguyễn Trung Long cho rằng: "Do nguồn kinh phí thường xuyên phục vụ quân đội được đảm bảo theo hạn mức quy định nên cho dù Bộ Tư lệnh BĐBP đã huy động tối đa các nguồn lực có thể, nhưng phần chi phí thực hiện các nội dung hoạt động  còn khá hạn chế". Một "rào cản" nữa là năng lực chuyên môn, cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế phục vụ khám, chữa bệnh của quân y các đơn vị cơ sở tuyến biển và các phòng khám quân dân y ven biển còn hạn chế, thậm chí nhiều đơn vị bộ đội còn phải nhường cả phần thuốc của mình cho người dân để phục vụ công tác khám chữa bệnh. Đại tá Nguyễn Trung Long cho rằng: "Tuy đạt được nhiều thành tích trong năm đầu tiên, nhưng vẫn tồn tại sự thiếu phân công, giao nhiệm vụ cụ thể đối với các ngành, địa phương và dưới nữa là các cơ quan, đơn vị".

Để giải quyết những vướng mắc đó, Trưởng phòng Quân y BĐBP nhấn mạnh: "Muốn thực hiện thắng lợi các mục tiêu của Đề án, Ban chỉ đạo Đề án cấp Trung ương cần chỉ đạo cơ quan thường trực xây dựng kế hoạch phân công nhiệm vụ với các nội dung, công việc cụ thể để Bộ Tư lệnh BĐBP cũng như các cơ quan, đơn vị có cơ sở lập kế hoạch thực hiện". Đại tá Nguyễn Trung Long cho rằng, Ban chỉ đạo Đề án của Bộ Quốc phòng cũng nên có những biện pháp cụ thể nhằm tăng cường trang thiết bị y tế để các tỉnh, thành tuyến biển xây dựng tổ cấp cứu, phòng chống dịch đủ sức đảm nhiệm vai trò lực lượng y tế cơ động khi thiên tai, dịch bệnh xảy ra trên địa bàn.