Quan thôn hưởng lộc

Giữa trưa, trời nắng oi ả. Con đường hun hút dẫn vào thôn Làng Rê vắng ngắt. Ông Đinh Văn Mỹ, Công an viên thôn Làng Rê là địa chỉ đầu tiên được phóng viên "thăm hỏi". Trong nhà, bà Đinh Thị Rô, mẹ vợ của ông Mỹ đang dọn dẹp căn nhà sàn có cột kèo bê tông vững chãi. Ông Mỹ khoe: "Ngoài việc trồng rừng, tôi còn kinh doanh cải thiện cuộc sống bằng chiếc máy nổ đùng cho đồng bào trong bản, mỗi ngày kiếm được 50.000 đồng".

Ở xã miền núi khó khăn như Sơn Kỳ, thu nhập cỡ này là rất ổn. Ông Mỹ tuổi còn trẻ, sức khỏe tốt, là người chu toàn lo cho vợ con và mẹ vợ có cuộc sống no đủ. Tuy nhiên, ông Mỹ lại tạ ơn mẹ vợ bằng việc kê khai hồ sơ không đúng để bà Rô nhận tiền chính sách. Rất may, bà Rô chưa "hái quả chính sách" thì bị phát hiện nên việc chi trả tiền phải dừng lại.

Không biết phóng viên đang điều tra về vụ việc khai khống hồ sơ để nhận tiền chính sách tại xã Sơn Kỳ của nhiều cán bộ, ông Mỹ nhiệt tình đề nghị "dẫn nhà báo sang nhà ông Trưởng thôn Làng Rê". Ông Đinh Văn Phiếu, Trưởng thôn đã lợi dụng chức thôn để giúp cho người thân nhận tiền chính sách của Nhà nước. Cụ thể, ông Phiếu đã lập 2 hồ sơ, kê thêm nội dung cho người thân được hưởng chính sách, gây thiệt hại cho Nhà nước 36 triệu đồng.

Hôm ấy, ông Trưởng thôn đi rẫy trên núi. Người hàng xóm gần đó cho biết, "cha mẹ vợ ông Phiếu, Trưởng thôn có kinh tế khá. Nhà có nhiều rừng, nhiều rẫy, trâu bò béo tốt, cứ thỉnh thoảng bán vài cây cũng đủ tiền tiêu". Theo tay người hàng xóm, ngôi nhà 2 tầng cao lớn, nổi bật giữa xóm đang thi công gần hoàn tất là nơi ở của cha mẹ vợ ông Đinh Văn Phiếu. Mẹ vợ Trưởng thôn chỉ vào ngôi nhà, cho biết: "Hết tiền rồi, làm xong nhà nhưng chưa làm cửa". "Ông ấy lấy ở đâu nhiều tiền làm nhà vậy?" - Chúng tôi hỏi, mẹ vợ Trưởng thôn đáp lại bằng cái lắc đầu, rồi đưa cánh tay che miệng cười.

Theo khảo sát của chúng tôi, phần lớn các gia đình ở thôn Làng Rê có hoàn cảnh khó khăn, do cuộc sống chủ yếu dựa vào rẫy keo, củ mì và mía. Chuyện sắm cho nhà chiếc xe Honda dựng dưới gầm nhà sàn với mấy con trâu, đã có thể ngẩng mặt lên nhìn ngọn núi mà cười. Tuy nhiên, người thân của ông Trưởng thôn dù có kinh tế khá, nhưng vẫn "hái quả chính sách". 

Ngôi nhà 2 tầng của bố mẹ vợ ông Trưởng thôn Làng Rê.  Ảnh: Văn Chương

Trên sai, dưới theo

Căn cứ Công văn số 6572/BQP-CT ngày 15-12-2008 của Bộ Quốc phòng chỉ đạo Quân khu 4, Quân khu 5 "về việc giải quyết chế độ bệnh binh đối với quân nhân là người dân tộc ít người thuộc địa bàn tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế (Quân khu 4) và các tỉnh thuộc địa bàn Quân khu 5 tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, về địa phương trước ngày 10-1-1982", huyện miền núi Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức triển khai thực hiện việc kê khai và lập hồ sơ những người nằm trong diện đối tượng của Công văn 6572. Theo hướng dẫn thì các thôn, bản, địa phương tổ chức tuyên truyền, phổ biến rộng rãi trong nhân dân về đối tượng, điều kiện, chế độ hưởng và hướng dẫn đối tượng lập hồ sơ.

Công khai rộng rãi việc xét duyệt hồ sơ dân chủ, chặt chẽ, chính xác. Tuy nhiên, lợi dụng những khó khăn đó, cán bộ địa phương thay vì tổ chức họp xét thì đã tự dựng thành câu chuyện tham gia kháng chiến của người thân trong gia đình để nhận tiền chính sách. Qua kiểm tra, Đoàn thanh tra của huyện Sơn Hà đã phát hiện, 7 thôn thuộc xã Sơn Kỳ không tổ chức cuộc họp liên tịch để xét duyệt đối tượng quân nhân là người dân tộc thiểu số tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Các biên bản cuộc họp liên tịch ở các thôn cũng như hồ sơ của đối tượng phần lớn đều làm giả và đưa cho ông Trưởng thôn, Bí thư Chi bộ thôn và Chi hội trưởng Cựu chiến binh ký vào.

Kết quả thanh tra của UBND huyện Sơn Hà kết luận, xã Sơn Kỳ đã làm hồ sơ cho 215 đối tượng theo Công văn số 6572 của Cục Chính sách. Tuy nhiên, chỉ có 37 người là đúng đối tượng, còn lại 178 người không đúng đối tượng. Trong số này, nhiều người đã nhận tiền, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 1,72 tỷ đồng. 

Làm việc với ông Đinh Văn Nhè, Chủ tịch UBND xã Sơn Kỳ, chúng tôi đề cập đến kết quả mà Đảng bộ xã Sơn Kỳ kiểm điểm theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay". Ông Nhè chỉ trả lời chung chung về việc kiểm điểm theo 4 nội dung. Còn việc sai phạm của nhiều cán bộ địa phương và trong đó có ông thì không đề cập tới!

Ông Nhè là người đã nhận viết, dựng hồ sơ cho 34 người. Và trong số này chỉ có 7 người đúng đối tượng được giải quyết chế độ, 27 người không đúng đối tượng. Và tương tự như ông Đinh Văn Mỹ, Công an viên thôn Làng Rê, đó là ông Nhè đã ơn nghĩa với mẹ vợ. Vì vậy, bà Đinh Thị Khu đã được lập hồ sơ để "hái quả chính sách". Việc ông Chủ tịch UBND xã Sơn Kỳ lập hồ sơ cho người thân "hái quả chính sách" bừa bãi, dẫn đến nhiều cán bộ dưới quyền "bắt chước" nên dẫn đến hậu quả sai phạm hàng loạt.

Bài 2: Dựng hồ sơ giáo viên thành... chiến sĩ