Niềm vui của người dân khi lúa được mùa.

Theo ông Trần Xuân Phong, Trưởng thôn 5, xã Gio Hải, một vài năm trước chỉ có một số hộ gia đình trồng lúa mang tính chất thử nghiệm, sau một vài vụ cho năng suất cao, bây giờ hầu hết các gia đình trong thôn đều trồng lúa. Người nhiều nhất lên đến vài héc-ta, người ít nhất cũng vài sào. Được bà con giới thiệu, chúng tôi tìm đến nhà anh Nguyễn Văn Võ. 10 giờ trưa, anh vẫn chưa về, vì thế, chúng tôi phải ra đồng tìm anh. Trên thửa ruộng vừa gặt, anh đang loay hoay chất lúa lên xe để kéo về nhà. Vừa đi, anh vừa cho biết, anh hiện có diện tích trồng lúa nhiều nhất ở thôn 5, vụ đông xuân này có thể thu được hơn 3 tấn lúa. Nhờ cây lúa mà cuộc sống của gia đình anh ngày càng khấm khá, con cái được ăn học đàng hoàng.

Anh Võ cũng là người đầu tiên ở địa phương đem cây lúa về trồng thử nghiệm trên cát. Anh tâm sự: "Ban đầu đem lúa gieo trên cát, ai cũng cho rằng tôi bị "hâm", bởi họ nghĩ rằng, với vùng đất cát bạc màu, nhiễm phèn, nhiễm mặn nặng như ở Gio Hải, mần răng mà trồng được lúa. Mặc dù khó khăn và còn thiếu kinh nghiệm, nhưng tôi vẫn quyết tâm làm bằng được. Những năm đầu, tôi rất vất vả bởi thời tiết và giống lúa không phù hợp. Tuy nhiên, tôi không nản chí, vừa làm, vừa học hỏi kinh nghiệm của những địa phương khác và sau nhiều vụ, tôi đã rút ra những bài học quan trọng về việc gieo lúa trên cát, đến nay, mọi công đoạn đã thành thục. Đối với vùng đất cát như ở Gio Hải thì trồng giống lúa Khang Dân là phù hợp nhất vì ít sâu bệnh, chịu hạn tốt, năng suất lại cao. Với khu vực gần biển thì trồng giống Hương Thơm để chịu mặn; những vùng đất cát ở khu vực xa biển, cao hơn thì trồng giống QT 6... để chịu hạn"...

Từ việc thử nghiệm của anh Võ, giờ đây, cây lúa đã trồng được trên cát, lại cho năng suất không thua kém các vùng thâm canh cây lúa. Niềm ao ước của người dân vùng biển bãi ngang xã Gio Hải đã trở thành hiện thực. Có "hạt vàng", bà con có tiền xây dựng nhà cửa, mua sắm các vật dụng sinh hoạt gia đình như xe máy, ti-vi, tủ lạnh, quạt gió... đời sống ngày càng no đủ.

Hiện tại, toàn xã Gio Hải có 6 thôn thì thôn 5, được xem là "vựa lúa" của xã, có nhà canh tác gần chục héc-ta. Ông Trần Xuân Phong cho biết: "Chưa có khi nào người dân trồng lúa ở vùng cát trắng Gio Hải được mùa như năm nay. Do thời tiết thuận lợi, cây lúa phát triển nhanh, năng suất đạt 40-45 tạ/ha. Nếu so với các vùng chuyên canh lúa, đất đai màu mỡ thì chưa bằng, nhưng đối với vùng đất cát bạc màu, bị nhiễm phèn, nhiễm mặn nặng như ở Gio Hải thì quả là kỳ tích".

Lúa được mùa, mồ hôi, công sức của bà con đã được đền đáp xứng đáng. Không giấu được niềm vui, nông dân Trần Văn Đông khoe: "Nhà tôi mùa này làm hơn 2ha lúa, với giá lúa hiện tại từ 5-7 nghìn đồng/kg, trừ chi phí phân bón, cày ruộng... cuối vụ thu lãi cũng được gần 30 triệu đồng, cao gấp hai đến ba lần trồng các loại hoa màu khác. Nhờ "hạt vàng" mà gia đình tôi có cuộc sống ngày càng ổn định hơn".

Ông Phong chia sẻ tiếp, từ ngày cây lúa trồng được trên cát trắng, hiệu quả cao, nhiều vùng đất bị bỏ hoang được bà con "khôi phục", bà con không còn phụ thuộc nhiều vào đánh bắt thủy sản. Việc cây lúa trồng được trên cát vùng ven biển hiện nay thực sự là một mô hình có hiệu quả, giúp người dân xóa đói giảm nghèo, cần nhân rộng và có chính sách khuyến khích người nông dân sản xuất... Ông Phan Hữu Đông, Chủ tịch Hội Nông dân xã Gio Hải cho biết: "Diện tích lúa trồng trên cát hiện nay khoảng 40ha, trong đó, thôn 5 chiếm gần 35ha. Từ ngày đem cây lúa về trồng, nhiều hộ giàu lên như gia đình anh Nguyễn Văn Võ, Lê Văn Huy, Trần Văn Đông... Tuy nhiên, việc bà con trồng lúa vẫn còn mang tính tự phát, chưa có sự hướng dẫn của chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn".

Có thể nói, từ ngày trồng lúa trên cát, cái đói, cái nghèo đã không còn, đời sống của bà con không ngừng được cải thiện. Đây thực sự như một câu chuyện cổ tích trên vùng đất "chảo lửa" của Quảng Trị.