Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai kiểm tra hàng hóa lưu thông ở khu vực biên giới.

Diễn biến phức tạp

Báo cáo của Ban Chỉ đạo 127 Trung ương cho biết, từ đầu năm đến nay, lực lượng Quản lý thị trường đã xử lý gần 80.000 vụ buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại với tổng mức phạt và giá trị tài sản thu hồi ước tính lên tới trên 350 tỷ đồng; lực lượng Công an xử lý 12.903 vụ, số tiền thu/phạt là 739 tỷ đồng; lực lượng Hải quan xử lý 22.012 vụ, tổng tiền thu/phạt là 556 tỷ đồng; BĐBP xử lý 2.013 vụ, tổng số tiền gần 600 tỷ đồng; Cảnh sát Biển xử lý 816 vụ, tổng tiền thu/phạt là 145 tỷ đồng... Như vậy, xét về bề nổi, những con số khổng lồ trên đã cho thấy sự nghiêm trọng của các hoạt động buôn lậu, làm hàng giả và gian lận thương mại hiện nay. Đặc biệt, từ đầu quý III-2013 tới nay, nhất là vào thời gian giáp Tết dương lịch và Tết Nguyên đán Giáp Ngọ 2014, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại gia tăng đột biến. Tại các tỉnh biên giới phía Bắc, hoạt động buôn lậu tập trung vào quần áo và các mặt hàng tiêu dùng. Trong khi đó, với tuyến biên giới miền Trung nổi lên là việc nhập lậu gỗ và các mặt hàng điện tử, hàng gia dụng. Đáng chú ý, tình trạng buôn bán, vận chuyển pháo lậu vào nội địa rất phức tạp. Riêng tại Lạng Sơn, các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ 171 vụ, 196 đối tượng buôn bán, vận chuyển gần 8 tấn pháo do Trung Quốc sản xuất (tăng 16 vụ, 22 đối tượng và trên 1 tấn pháo so với cùng kỳ năm 2012).

Theo nhận định của Bộ Công thương, trong thời gian từ nay đến Tết Nguyên đán, tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại, hàng giả, ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp. Các đối tượng buôn lậu sẽ tập trung vào một số mặt hàng cấm, hàng có thuế suất cao, hàng tiêu dùng như rượu, thuốc lá, quần áo, vải may mặc, đồ chơi trẻ em, hàng điện tử, điện thoại di động, gia súc, gia cầm, thủy hải sản, thực phẩm kém chất lượng... Tại các điểm thông quan ở khu vực biên giới, các đối tượng tăng cường lợi dụng mọi kẽ hở chính sách để buôn lậu, gian lận thương mại. Ngoài các mặt hàng tiêu dùng, các mặt hàng lậu thuộc diện "nhạy cảm" như pháo nổ, đồ chơi bạo lực tiếp tục có xu hướng gia tăng. Bộ Công thương cũng lưu ý, so với mọi năm, tình trạng buôn bán, vận chuyển các mặt hàng nguy hiểm này sẽ rất phức tạp với các hoạt động liều lĩnh, manh động. Ngoài những địa bàn nóng từ trước tới nay như Tân Thanh (Lạng Sơn), Móng Cái (Quảng Ninh), năm nay, tình hình buôn lậu pháo nổ sẽ diễn ra đặc biệt "nóng" ở một số địa phương mới như huyện Văn Lãng, Tràng Định (Lạng Sơn), Bắc Phong Sinh (Quảng Ninh)...

Cần sự vào cuộc quyết liệt

Để chủ động đấu tranh với các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, mới đây, các lực lượng chống buôn lậu tại các địa phương trong cả nước đã đồng loạt triển khai kế hoạch đấu tranh, chống buôn lậu trước, trong và sau Tết Nguyên đán Giáp Ngọ 2014. Theo kế hoạch, các đơn vị Hải quan, BĐBP, Quản lý thị trường, các lực lượng liên ngành một mặt, triển khai thực hiện các phương án, thường xuyên phối hợp với các đơn vị chức năng thực hiện tốt các quy chế, kế hoạch phối kết hợp trong công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa, phòng chống ma túy. Mặt khác, đẩy mạnh các biện pháp nghiệp vụ, tổ chức lực lượng tuần tra, kiểm soát tại các địa bàn, bố trí lực lượng hợp lý, chuẩn bị phương tiện, các trang thiết bị, công cụ hỗ trợ ưu tiên tăng cường lực lượng cho các địa bàn trọng điểm. Đồng thời, các đơn vị cũng tăng cường công tác tuần tra kiểm soát tại các điểm, thời gian nhạy cảm trong địa bàn hoạt động. Cùng với đó, xây dựng danh mục các mặt hàng trọng điểm, đối tượng trọng điểm để giúp các khâu nghiệp vụ có đầy đủ thông tin, tập trung kiểm tra chặt chẽ hàng hóa khi làm thủ tục, giấy tờ qua biên giới...

Tiêu hủy gia cầm nhập lậu qua biên giới tại Quảng Ninh.

Đánh giá cao sự chủ động vào cuộc của các lực lượng trong công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại, tại cuộc họp với lãnh đạo các Bộ, ngành về tăng cường công tác phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại trong dịp Tết Nguyên đán Giáp Ngọ năm 2014 vào ngày 28-12-2013, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đến việc thúc đẩy phát triển các loại hàng hóa ở thị trường trong nước. Vì vậy, Ban Chỉ đạo 127 Trung ương, các lực lượng chức năng cần xây dựng phương án tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại và kiểm tra nội bộ. Qua đó, phát hiện, xử lý nghiêm những cán bộ, công chức làm công tác chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại thiếu trách nhiệm, có biểu hiện bao che, tiếp tay, bảo kê, hoặc làm ngơ cho các đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại và các hành vi vi phạm pháp luật khác nhằm lập lại kỷ cương. Địa bàn nào để xảy ra tình trạng buôn lậu thì các lực lượng quản lý trên địa bàn phải chịu trách nhiệm. Phó Thủ tướng yêu cầu các cấp, các ngành tập trung lực lượng đấu tranh ngăn chặn có hiệu quả tình trạng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, chú ý đến các tuyến, địa bàn xung yếu và các địa bàn trọng điểm tiêu dùng nhiều vào dịp cuối năm. Công tác phòng chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại phải làm đúng chức năng được giao và phải truy đến cùng. Địa bàn nào, lực lượng đó phải chủ trì, chẳng hạn, lực lượng Hải quan chịu trách nhiệm tại khu vực cửa khẩu; buôn lậu trên biển, Cảnh sát Biển phải đảm nhiệm; thẩm lậu qua biên giới, lực lượng BĐBP phải chịu trách nhiệm... "Nếu không tăng cường phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại thì nền sản xuất trong nước sẽ suy yếu. Do vậy, đòi hỏi sự vào cuộc, nỗ lực của các ngành, các cấp liên quan, trước hết là sự quyết tâm lớn của lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương trong chỉ đạo, thực hiện chống hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại trong cả nước..." - Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo.