Biên phòng - Thành lập từ tháng 8-2011, đến nay, Câu lạc bộ (CLB) "Nắng cuối trời" đã trở thành địa chỉ tin cậy, là ngôi nhà chung của những người từng nghiện ma túy hay bị nhiễm HIV/AIDS TP Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc. CLB được sự hỗ trợ của dự án Trung tâm Huy động cộng đồng Việt Nam phòng chống HIV/AIDS và Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS tỉnh.
Từ niềm vui chung...
"Nắng cuối trời" là 1 trong 6 nhóm tự lực hoạt động rất tích cực và có hiệu quả ở tỉnh Vĩnh Phúc. Sau gần 1 năm triển khai, với 3 thành viên ban đầu, ngày 14-8-2012, nhóm chính thức công bố thành lập CLB với hơn 200 thành viên tham gia.
Khi mới thành lập, "Nắng cuối trời" gặp rất nhiều khó khăn. Cả nhóm phải đối mặt với sự kỳ thị của cộng đồng bởi rất nhiều người vẫn nhìn nhận những người đã từng sử dụng ma túy và nhiễm HIV/AIDS với thái độ phân biệt và thiếu thiện cảm. Nhóm không có trụ sở để hoạt động, nguồn vốn hạn chế. Chính vì thế, chị Nguyễn Thúy Hằng, Chủ nhiệm CLB đã dành căn nhà bố mẹ để lại trên đường Hùng Vương làm trụ sở cho nhóm. Chị Hằng kể: "Bà con hàng xóm ban đầu nhìn chúng tôi rất dè chừng. Ngay từ khi biết nhóm chúng tôi hoạt động tại căn nhà đó, những đứa trẻ hằng ngày chơi nhảy dây, đá bóng trước cổng đã rời đi. Những bờ tường của nhà hàng xóm trước kia chỉ là những hàng rào thấp để trang trí, nay đã xây cao vút lên bằng xi măng kiên cố. Những chiếc cổng bình thường của những ngôi nhà xung quanh nay được gia chủ gia cố chắc chắn với nhiều lớp khóa bảo vệ... Chỉ có những thành viên nhóm hằng ngày lặng lẽ ra vào. Thậm chí, khi dựng biển "Nắng cuối trời" lên đầu nhà, Công an phường đến bắt dỡ xuống vì tưởng chúng tôi tụ tập nghiện ngập".
7 thành viên nòng cốt của CLB đều là những người từng sử dụng ma túy, qua nhiều lần cai nghiện mới thành công. Mỗi người một hoàn cảnh, nhưng vì những lý do khác nhau, họ đều từng sa ngã. Khi nhắc lại quãng thời gian trước đây, họ vẫn còn cảm thấy ớn lạnh. Do có cùng hoàn cảnh nên họ dễ tiếp cận và cảm thông với nhau. Chị Hằng chia sẻ: "Chúng tôi đã từng nghiện ma túy nên hiểu được nỗi khổ sở của người nghiện. Tác hại của ma túy ai cũng biết, hại sức khỏe, tốn tiền của, dễ dẫn đến phạm tội. Chúng tôi muốn giúp những người nghiện và từng nghiện vượt qua mặc cảm bản thân, có cuộc sống bình thường. Có người ra tù bị gia đình bỏ rơi, chán chường lại tái nghiện. Những hoàn cảnh ấy rất đáng thương". Từ sự cảm thông và từ chính những trải nghiệm của người trong cuộc, "Nắng cuối trời" đã tìm đến những người nghiện ma túy và nhiễm HIV/AIDS, giúp họ vượt qua quãng thời gian khó khăn nhất mà các thành viên đã từng trải qua.
Khác với các trung tâm giáo dục xã hội hay những trung tâm cai nghiện, "Nắng cuối trời" chủ yếu sử dụng yếu tố tinh thần, ý chí của người được tiếp cận. Các thành viên phân tích cho họ và gia đình những tác hại khôn lường của những người nghiện ma túy; động viên họ đừng vì ánh mắt kỳ thị của cộng đồng mà buông xuôi cuộc sống của chính mình... Mưa dầm thấm lâu, những tác động tâm lý ấy đã khiến người nghiện ma túy và hành nghề mại dâm dần lấy lại được niềm tin và nghị lực. Trong suốt 1 năm qua, đã có hơn 200 người nghiện được CLB giúp đỡ. Đó chưa phải là con số quá lớn, nhưng rất nhiều người trong số họ đến với CLB đã trở lại với cuộc sống bình thường và hoàn toàn tự tin, đây là một điều rất ý nghĩa. Như trường hợp của anh Nguyễn Đức Toàn (Đồng Tâm, Vĩnh Yên) nhờ "Nắng cuối trời" mà cai nghiện thành công. Sau đó, anh xin gia nhập CLB để giúp đỡ những người khác. Anh chia sẻ: "Nhìn những người đã tìm đến với CLB trở lại cuộc sống bình thường là điều tôi cảm thấy hạnh phúc nhất".
Hiện nay, công việc thường nhật của CLB vẫn là tìm đến những người nghiện ma túy và hành nghề mại dâm cần giúp đỡ; tham gia những hội thảo để có thêm kiến thức, tiến hành lập Dự án hỗ trợ, tìm kiếm việc làm miễn phí cho người sống chung với HIV, người sử dụng ma túy, lao động tình dục và quan hệ đồng giới. Làm rất nhiều công việc như vậy, mà mỗi thành viên nòng cốt của CLB được nhận 1,3 triệu đồng/tháng (do Dự án Quỹ toàn cầu phòng chống HIV/AIDS tài trợ), số tiền đó thực chất chỉ đủ tiền xăng xe đi lại. May mắn là, những người trong gia đình đều hiểu công việc của họ, giúp họ chăm lo việc nhà, để họ hoàn thành tốt công việc của mình.
... Đến hạnh phúc riêng
Ít ai ngờ được chị Hằng, Chủ nhiệm CLB "Nắng cuối trời" với những thành tích hoạt động đáng nể lại có một quá khứ lầm lạc và đang mang trong mình căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS. Là một chủ nhiệm nhiệt tình, có trách nhiệm với nhóm, chị cùng đồng đẳng viên, tiếp cận viên của mình giúp đỡ nhiều người cai nghiện, cắt cơn nghiện tại nhà, tuyên truyền tác hại của ma túy, HIV/AIDS, cấp phát bơm kim tiêm và bao cao su miễn phí. Chị đã tham gia nhiều hội nghị tập huấn kiến thức về ma túy, HIV, được sang Mi-an-ma chia sẻ kinh nghiệm... Chị Hằng trở thành người chị, người bạn thân thiết của các thành viên trong CLB. Gặp chúng tôi, chị không ngại ngần chia sẻ về cuộc đời mình. Năm 2002, khi đang là sinh viên của trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội, Hằng thường xuyên tụ tập, chơi bời với đám bạn xấu rồi dính vào ma túy. Bỏ bê học hành, đi theo "nàng tiên nâu", cuộc sống của Hằng cứ mờ ảo dần sau những làn khói trắng. Hai lần vào trại cai nghiện, Hằng bị hàng xóm kỳ thị, xa lánh, cha mẹ từ bỏ, người thân ghẻ lạnh.
Năm 2011, từ Trung tâm Cai nghiện 06 của tỉnh Vĩnh Phúc trở về, chị được biết đến những CLB đồng đẳng, nhóm tự lực của những người như mình. Chị đã tham gia hoạt động trong một CLB ở Hà Nội. Tại đây, chị gặp lại Hải, bạn nghiện, cũng là mối tình đầu. Khi gặp lại nhau, Hằng không có ý định đến với Hải bởi khoảng cách quá lớn. Hải hiện tại đang hoạt động tốt trong nhóm đồng đẳng ở Hà Nội, còn bản thân Hằng đã nhiễm HIV. Từ sự đồng cảm của người cùng cảnh ngộ và mối duyên tình của hai người, đầu năm 2012, mặc dù biết Hằng có H, nhưng Hải dừng hết các công việc ở Hà Nội theo Hằng về Vĩnh Phúc làm việc trong nhóm. Có kiến thức dự phòng lây nhiễm nên Hằng luôn có ý thức bảo vệ sức khỏe cho Hải. Nhưng rồi Hằng bất ngờ mang bầu. Bản thân Hằng đã được điều trị thuốc kháng vi-rút HIV (ARV), cả Hằng và Hải đều được trang bị kiến thức dự phòng lây nhiễm HIV nên khả năng truyền bệnh cho thai nhi là rất thấp. Niềm vui bất ngờ đến với họ khi tháng 7 vừa rồi, Hằng sinh một bé trai khỏe mạnh, âm tính với HIV. Bế cậu bé kháu khỉnh, niềm hạnh phúc bừng lên từ khóe mắt anh chị. Đây chính là món quà mà tạo hóa ban tặng cho những đóng góp của anh chị đối với cộng đồng, là kết tinh hạnh phúc vượt qua mặc cảm, kỳ thị.
Chia sẻ về hạnh phúc hiện tại, chị Hằng tâm sự: "Có bé Phan Anh kháu khỉnh, khỏe mạnh là điều tôi chưa từng nghĩ đến. Hiên tại, vợ chồng tôi sẽ cố gắng chăm sóc con thật tốt cũng như hoàn thành nhiệm vụ trong CLB. Chúng tôi sẽ cố gắng duy trì CLB lâu nhất có thể, vì có rất nhiều người cần đến sự giúp đỡ".
"Nắng cuối trời" là 1 trong 6 nhóm tự lực hoạt động rất tích cực và có hiệu quả ở tỉnh Vĩnh Phúc. Sau gần 1 năm triển khai, với 3 thành viên ban đầu, ngày 14-8-2012, nhóm chính thức công bố thành lập CLB với hơn 200 thành viên tham gia.
Khi mới thành lập, "Nắng cuối trời" gặp rất nhiều khó khăn. Cả nhóm phải đối mặt với sự kỳ thị của cộng đồng bởi rất nhiều người vẫn nhìn nhận những người đã từng sử dụng ma túy và nhiễm HIV/AIDS với thái độ phân biệt và thiếu thiện cảm. Nhóm không có trụ sở để hoạt động, nguồn vốn hạn chế. Chính vì thế, chị Nguyễn Thúy Hằng, Chủ nhiệm CLB đã dành căn nhà bố mẹ để lại trên đường Hùng Vương làm trụ sở cho nhóm. Chị Hằng kể: "Bà con hàng xóm ban đầu nhìn chúng tôi rất dè chừng. Ngay từ khi biết nhóm chúng tôi hoạt động tại căn nhà đó, những đứa trẻ hằng ngày chơi nhảy dây, đá bóng trước cổng đã rời đi. Những bờ tường của nhà hàng xóm trước kia chỉ là những hàng rào thấp để trang trí, nay đã xây cao vút lên bằng xi măng kiên cố. Những chiếc cổng bình thường của những ngôi nhà xung quanh nay được gia chủ gia cố chắc chắn với nhiều lớp khóa bảo vệ... Chỉ có những thành viên nhóm hằng ngày lặng lẽ ra vào. Thậm chí, khi dựng biển "Nắng cuối trời" lên đầu nhà, Công an phường đến bắt dỡ xuống vì tưởng chúng tôi tụ tập nghiện ngập".
 |
| Ngôi nhà nhỏ của chị Hằng là địa điểm hoạt động của câu lạc bộ. |
7 thành viên nòng cốt của CLB đều là những người từng sử dụng ma túy, qua nhiều lần cai nghiện mới thành công. Mỗi người một hoàn cảnh, nhưng vì những lý do khác nhau, họ đều từng sa ngã. Khi nhắc lại quãng thời gian trước đây, họ vẫn còn cảm thấy ớn lạnh. Do có cùng hoàn cảnh nên họ dễ tiếp cận và cảm thông với nhau. Chị Hằng chia sẻ: "Chúng tôi đã từng nghiện ma túy nên hiểu được nỗi khổ sở của người nghiện. Tác hại của ma túy ai cũng biết, hại sức khỏe, tốn tiền của, dễ dẫn đến phạm tội. Chúng tôi muốn giúp những người nghiện và từng nghiện vượt qua mặc cảm bản thân, có cuộc sống bình thường. Có người ra tù bị gia đình bỏ rơi, chán chường lại tái nghiện. Những hoàn cảnh ấy rất đáng thương". Từ sự cảm thông và từ chính những trải nghiệm của người trong cuộc, "Nắng cuối trời" đã tìm đến những người nghiện ma túy và nhiễm HIV/AIDS, giúp họ vượt qua quãng thời gian khó khăn nhất mà các thành viên đã từng trải qua.
Khác với các trung tâm giáo dục xã hội hay những trung tâm cai nghiện, "Nắng cuối trời" chủ yếu sử dụng yếu tố tinh thần, ý chí của người được tiếp cận. Các thành viên phân tích cho họ và gia đình những tác hại khôn lường của những người nghiện ma túy; động viên họ đừng vì ánh mắt kỳ thị của cộng đồng mà buông xuôi cuộc sống của chính mình... Mưa dầm thấm lâu, những tác động tâm lý ấy đã khiến người nghiện ma túy và hành nghề mại dâm dần lấy lại được niềm tin và nghị lực. Trong suốt 1 năm qua, đã có hơn 200 người nghiện được CLB giúp đỡ. Đó chưa phải là con số quá lớn, nhưng rất nhiều người trong số họ đến với CLB đã trở lại với cuộc sống bình thường và hoàn toàn tự tin, đây là một điều rất ý nghĩa. Như trường hợp của anh Nguyễn Đức Toàn (Đồng Tâm, Vĩnh Yên) nhờ "Nắng cuối trời" mà cai nghiện thành công. Sau đó, anh xin gia nhập CLB để giúp đỡ những người khác. Anh chia sẻ: "Nhìn những người đã tìm đến với CLB trở lại cuộc sống bình thường là điều tôi cảm thấy hạnh phúc nhất".
Hiện nay, công việc thường nhật của CLB vẫn là tìm đến những người nghiện ma túy và hành nghề mại dâm cần giúp đỡ; tham gia những hội thảo để có thêm kiến thức, tiến hành lập Dự án hỗ trợ, tìm kiếm việc làm miễn phí cho người sống chung với HIV, người sử dụng ma túy, lao động tình dục và quan hệ đồng giới. Làm rất nhiều công việc như vậy, mà mỗi thành viên nòng cốt của CLB được nhận 1,3 triệu đồng/tháng (do Dự án Quỹ toàn cầu phòng chống HIV/AIDS tài trợ), số tiền đó thực chất chỉ đủ tiền xăng xe đi lại. May mắn là, những người trong gia đình đều hiểu công việc của họ, giúp họ chăm lo việc nhà, để họ hoàn thành tốt công việc của mình.
... Đến hạnh phúc riêng
Ít ai ngờ được chị Hằng, Chủ nhiệm CLB "Nắng cuối trời" với những thành tích hoạt động đáng nể lại có một quá khứ lầm lạc và đang mang trong mình căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS. Là một chủ nhiệm nhiệt tình, có trách nhiệm với nhóm, chị cùng đồng đẳng viên, tiếp cận viên của mình giúp đỡ nhiều người cai nghiện, cắt cơn nghiện tại nhà, tuyên truyền tác hại của ma túy, HIV/AIDS, cấp phát bơm kim tiêm và bao cao su miễn phí. Chị đã tham gia nhiều hội nghị tập huấn kiến thức về ma túy, HIV, được sang Mi-an-ma chia sẻ kinh nghiệm... Chị Hằng trở thành người chị, người bạn thân thiết của các thành viên trong CLB. Gặp chúng tôi, chị không ngại ngần chia sẻ về cuộc đời mình. Năm 2002, khi đang là sinh viên của trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội, Hằng thường xuyên tụ tập, chơi bời với đám bạn xấu rồi dính vào ma túy. Bỏ bê học hành, đi theo "nàng tiên nâu", cuộc sống của Hằng cứ mờ ảo dần sau những làn khói trắng. Hai lần vào trại cai nghiện, Hằng bị hàng xóm kỳ thị, xa lánh, cha mẹ từ bỏ, người thân ghẻ lạnh.
Năm 2011, từ Trung tâm Cai nghiện 06 của tỉnh Vĩnh Phúc trở về, chị được biết đến những CLB đồng đẳng, nhóm tự lực của những người như mình. Chị đã tham gia hoạt động trong một CLB ở Hà Nội. Tại đây, chị gặp lại Hải, bạn nghiện, cũng là mối tình đầu. Khi gặp lại nhau, Hằng không có ý định đến với Hải bởi khoảng cách quá lớn. Hải hiện tại đang hoạt động tốt trong nhóm đồng đẳng ở Hà Nội, còn bản thân Hằng đã nhiễm HIV. Từ sự đồng cảm của người cùng cảnh ngộ và mối duyên tình của hai người, đầu năm 2012, mặc dù biết Hằng có H, nhưng Hải dừng hết các công việc ở Hà Nội theo Hằng về Vĩnh Phúc làm việc trong nhóm. Có kiến thức dự phòng lây nhiễm nên Hằng luôn có ý thức bảo vệ sức khỏe cho Hải. Nhưng rồi Hằng bất ngờ mang bầu. Bản thân Hằng đã được điều trị thuốc kháng vi-rút HIV (ARV), cả Hằng và Hải đều được trang bị kiến thức dự phòng lây nhiễm HIV nên khả năng truyền bệnh cho thai nhi là rất thấp. Niềm vui bất ngờ đến với họ khi tháng 7 vừa rồi, Hằng sinh một bé trai khỏe mạnh, âm tính với HIV. Bế cậu bé kháu khỉnh, niềm hạnh phúc bừng lên từ khóe mắt anh chị. Đây chính là món quà mà tạo hóa ban tặng cho những đóng góp của anh chị đối với cộng đồng, là kết tinh hạnh phúc vượt qua mặc cảm, kỳ thị.
Chia sẻ về hạnh phúc hiện tại, chị Hằng tâm sự: "Có bé Phan Anh kháu khỉnh, khỏe mạnh là điều tôi chưa từng nghĩ đến. Hiên tại, vợ chồng tôi sẽ cố gắng chăm sóc con thật tốt cũng như hoàn thành nhiệm vụ trong CLB. Chúng tôi sẽ cố gắng duy trì CLB lâu nhất có thể, vì có rất nhiều người cần đến sự giúp đỡ".
