Dân làng Ea Lúh thu hái chè nhận khoán.

Gia Lai lâu, tôi đã từng nghe khá nhiều câu chuyện về một ngôi làng đồng bào dân tộc thiểu số với nhiều tập tục lạc hậu, đó là làng Ea Lúh, thuộc xã Nghĩa Hưng, huyện Chư Păh. Làng có 108 hộ/648 khẩu, trên 97% là người dân tộc Xê Đăng. Tuy nhiên, chuyến công tác về huyện Chư Păh lần này, tôi được ông Trần Như Thảo, Chủ tịch UBND huyện dành nhiều thời gian kể về ngôi làng này với sự đổi thay đáng mừng. Theo ông Chủ tịch huyện, để làm chuyển biến được ý thức của đồng bào, giúp họ dần từ bỏ phong tục tập quán lạc hậu chăm lo làm ăn, đuổi được cái đói, xóa được cái nghèo, các cấp chính quyền huyện Chư Păh phải tập trung nhiều biện pháp như: Ưu tiên hơn các làng khác ở một số chương trình mục tiêu quốc gia, chỉ đạo chính quyền xã Nghĩa Hưng phân công cán bộ chủ chốt, có kinh nghiệm... đặc biệt là chú trọng công tác tuyên truyền, vận động. Huyện đã làm việc với Công ty Chè Biển Hồ để công ty giao khoán chè, cà phê, đất cho bà con làng Ea Lúh sản xuất... Từ đó, ý thức của bà con dân làng Ea Lúh đã có bước chuyển biến.

Nghe ông Chủ tịch huyện khẳng định vậy, tôi đề nghị được xuống làng này để tận mắt chứng kiến. Đón tôi trước cổng làng, ông Kpă Hon, Trưởng thôn Ea Lúh hồ hởi: "Anh về lúc này, bà con làng mình không còn ai ở nhà đâu. Mọi người đi làm hết rồi, ai cũng đua nhau làm ăn, không để thua kém dân làng khác".

Ghé thăm nhà Trưởng thôn Kpă Hon, chúng tôi càng ngỡ ngàng hơn khi trước sân nhà, vợ ông đang cào phơi một sân cà phê dày kín vừa thu hoạch từ 6 sào cà phê. Trong nhà ông Hon chất đầy một góc mấy chục bao lúa đã phơi khô. Trò chuyện với tôi, Trưởng thôn Hon cho biết, trước đây, cuộc sống luôn khó khăn, nghèo đói, nhà lại đông con nên càng vất vả hơn. Từ khi được các cấp chính quyền tuyên truyền, vận động, vợ chồng ông đã có kế hoạch, không sinh thêm con, biết chăm chỉ làm ăn. Với 6 sào cà phê kinh doanh, 5 sào chè nhận khoán của công ty, mấy sào lúa nước, năm nay gia đình ông thu về trên 100 triệu đồng. "Chắc chắn từ nay, gia đình mình sẽ không nghèo nữa. Mình cố gắng làm ăn, nuôi con ăn học đến nơi đến chốn để sau này con nó đỡ khổ" - Ông Hon tâm sự.

Theo đề nghị của tôi, ông Hon dẫn đi thăm rẫy cà phê, nương chè và tiếp xúc với bà con dân làng. Đang loay hoay hái những trái cà phê chín mọng, ông Hem (56 tuổi) dừng tay bộc bạch: "Vụ này mình thắng lớn, tuy giá cà phê xuống so với mọi năm, nhưng năm nay, năng suất rất cao do mình biết áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc và có vốn đầu tư". Dẫn tôi dạo thăm vườn cà phê trĩu quả, ông Hem chia sẻ, ông có tới 9 người con. Trước đây, ông rất hay uống rượu và bỏ bê làm ăn, vợ ông chỉ biết sinh con, cứ mỗi năm một đứa, khó khăn lắm, không có cái để ăn, con cái bệnh tật không có tiền mua thuốc... Từ ngày được các cấp chính quyền vận động bỏ rượu, dùng biện pháp tránh thai để không sinh thêm con nữa, rồi Công ty Chè cho nhận khoán vườn chè nên gia đình ông từng ngày khá giả lên. Hiện, gia đình ông có 7 sào cà phê, 2,5 sào lúa nước, 5 con bò và nhận khoán 5 sào chè, tính bình quân mỗi năm thu về trên 150 triệu đồng, cuộc sống đã khá giả. Kinh tế ổn định, ông Hem đã tập trung đầu tư cho con cái học hành. Hiện, ông Hem có 4 người con đang theo học các trường Trung cấp (1 học điều dưỡng, 1 học dược, 2 học sư phạm mầm non).

Băng qua rẫy cà phê, đến những nương chè xanh mướt, đang cặm cụi hái những búp chè non, vợ chồng anh Mắt ngước nhìn chúng tôi với nụ cười tươi. "Nhờ chính sách hỗ trợ của Nhà nước và sự giúp đỡ của các cấp chính quyền mà gia đình mình mới có ngày hôm nay. Trước đây, không có đất, không có nương rẫy, mình cứ suốt ngày uống rượu, vợ mình lại sinh tới 8 người con nên cuộc sống vất vả lắm". Bây giờ, với 1ha chè nhận khoán, 7 sào cà phê, 1,2 sào ruộng trồng lúa nước, mỗi năm gia đình anh Mắt thu về hàng trăm triệu đồng, cuộc sống gia đình đã ổn định, cái đói, cái nghèo sẽ không bao giờ lặp lại.