BĐBP An Giang tạm giữ hàng lậu được vận chuyển trên kênh rạch.

Chặn đường này, đi đường khác

Thời gian gần đây, tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới An Giang, nhất là mặt hàng đường Thái Lan và thuốc lá ngoại có nhiều diễn biến phức tạp mới. Nếu như huyện đầu nguồn An Phú nhức nhối với tình trạng buôn lậu đường cát thì ở thành phố Châu Đốc, đặc biệt là khu vực ngã tư Đường núi, hoạt động vận chuyển thuốc lá lậu từ Cam-pu-chia qua biên giới vào Việt Nam khá sôi động. Tuy nhiên, không chỉ vào dịp áp Tết Nguyên đán, các đối tượng buôn lậu mới gia tăng hoạt động mà cứ vào mùa nước nổi hằng năm (quãng từ tháng 9-10 âm lịch), các cơ quan chức năng An Giang lại khá vất vả trong công tác phòng chống buôn lậu do đường biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia qua địa phương dài hàng trăm ki-lô-mét, nước lũ ngập sâu và rộng. Hàng lậu cứ thế được vận chuyển bằng nhiều cách vào nội địa. Đường này bị lực lượng chống buôn lậu chặn thì các đối tượng đi đường khác. Tuần tra ban ngày thì buôn lậu hoạt động vào ban đêm và nếu có phát hiện, lực lượng chức năng cũng khó lòng đuổi theo bọn buôn lậu "chơi" kiểu "du kích" giữa mênh mông trời nước.

Qua theo dõi, các lực lượng chống buôn lậu của tỉnh An Giang đã rút ra một quy luật là trong thời gian cao điểm, lượng hàng lậu vận chuyển mỗi chuyến nhiều hơn so với mùa khô. Hướng đi của hàng lậu vào Việt Nam cũng đa dạng hơn và tình hình này được đẩy lên một cấp độ mới vào dịp áp Tết Nguyên đán. Báo cáo của Cục Hải quan tỉnh An Giang cho biết, chỉ riêng trong tháng 9-2013, lực lượng Hải quan địa phương đã phát hiện và bắt giữ được 10 vụ buôn lậu, trị giá hơn 2,4 tỷ đồng. Dù có giảm về số lượng so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng việc xử lý thì không hề đơn giản chút nào, vì đối tượng buôn lậu thường hợp thức hóa bằng các hóa đơn chứng từ. Riêng với mặt hàng lậu đường cát, thuốc lá, vàng, từ đầu năm đến nay, Cục Hải quan An Giang đã bắt giữ hàng loạt vụ nhập lậu… với tổng trị giá gần 5,5 tỷ đồng. Chỉ trong tháng 11-2013, lực lượng chống buôn lậu của địa phương đã bắt giữ 4 vụ buôn lậu trị giá hàng tỷ đồng, gồm: Gần 4.600 gói thuốc lá ngoại, 150kg vải và nhiều hàng hóa khác trị giá hàng trăm triệu đồng.

Thu giữ hàng nhập lậu qua biên giới.

Phong phú hàng lậu

Một cán bộ có trách nhiệm của lực lượng Hải quan tỉnh An Giang cho biết, do việc thông thương qua biên giới khá thuận lợi đối với các phương tiện tắc ráng (xuồng) và khoảng cách từ kho chứa hàng đến nơi tiếp nhận hàng lậu khá ngắn, cộng với việc dễ ngụy trang nên đội quân xe thồ, "cửu vạn" đai vác hàng lậu tại khu vực biên giới khá dễ dàng. Những năm trước, cứ vào mùa nước nổi cũng như áp Tết Nguyên đán, hoạt động buôn lậu tại An Giang luôn được đánh giá là một trong những "điểm nóng" trên tuyến biên giới Tây Nam. Vào thời gian này, các chủ hàng lậu phía bên kia biên giới cũng như dân buôn lậu trong nội địa luôn trong tư thế "rình cơ hội" để tuồn hàng lậu qua biên giới vào Việt Nam.

Theo nhận định của Ban chỉ đạo 127 tỉnh An Giang, ở khu vực biên giới Cam-pu-chia, giáp ranh các huyện Tân Châu, An Phú, Tịnh Biên và thị xã Châu Đốc hiện có nhiều kho hàng, với đủ chủng loại hàng hóa, từ thuốc lá điếu ngoại, thuốc lá bao đến hàng tiêu dùng điện tử, đường cát, bánh kẹo, rượu ngoại… luôn chờ cơ hội để tuồn vào nước ta theo con đường không chính thức. Để phục vụ cho "dòng chảy" hàng lậu này, tại vùng biên có hàng trăm người, chủ yếu là dân nghèo, với hàng chục ghe, vỏ lãi (lắp máy ô tô) luôn trong tư thế sẵn sàng chờ "lệnh" của chủ buôn lậu. Hàng hóa tập trung vận chuyển nhộn nhịp nhất vào khoảng từ 9 giờ đêm hôm trước đến tận 5 giờ sáng hôm sau. Dân buôn lậu và đai hàng chủ yếu là người địa phương từ các khu vực: Rạch Trắc Ri, ấp II, xã Vĩnh Ngươn; khóm Vĩnh Phú, Vĩnh Chánh, phường Châu Phú A; khu vực mương Thốt Nốt, mương Sáu Nhỏ (khóm Vĩnh Tây II, phường Núi Sam, thị xã Châu Đốc).

Sẽ tung "lực cộng hưởng" để ngăn chặn

Như trên đã nói, chống buôn lậu và gian lận thương mại, nhất là vào mùa nước nổi và dịp áp Tết Nguyên đán luôn là vấn đề khó khăn phức tạp đặt ra đối với các cơ quan chức năng tỉnh An Giang. Để giải quyết "nhiệm vụ nóng" này, Cơ quan Thường trực 127 tỉnh (Chi cục Quản lý thị trường) xác định, muốn chống buôn lậu đạt hiệu quả cao, cần phải tạo được "lực cộng hưởng" cho công tác này. Đó là sự tổng hợp các biện pháp kinh tế, xã hội và đẩy mạnh hoạt động nghiệp vụ của những lực lượng chủ công. Trong đó, các lực lượng chống buôn lậu cần làm tốt các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện, đánh đúng, đánh trúng những tổ chức, đường dây buôn lậu lớn, tránh sa vào việc kiểm tra hành chính, chặn bắt tràn lan vì cách làm này thường chỉ "nắm" được các "tay con", chứ khó bắt được đối tượng chính là bọn đầu nậu lớn. Những vụ việc có dấu hiệu hình sự cần xử lý kiên quyết, đúng pháp luật, tránh đầu voi đuôi chuột như lúc đầu khởi tố hình sự, sau lại xử lý hành chính, gây dư luận không tốt trong nội bộ và nhân dân.

Lực lượng liên ngành chống buôn lậu tỉnh An Giang tiến hành thiêu hủy thuốc lá nhập lậu.

Và không chỉ làm tốt các biện pháp nghiệp vụ, các lực lượng chống buôn lậu của tỉnh còn phải tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương làm tốt công tác chăm lo đời sống, giải quyết công ăn việc làm cho nhân dân vùng biên giới, vận động quần chúng không tiếp tay cho các đối tượng buôn lậu, tham gia phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc, tạo nền tảng vững chắc cho trận tuyến chống buôn lậu và gian lận thương mại. Một vấn đề quan trọng khác là các cơ quan thực hiện nhiệm vụ chống buôn lậu phải có kế hoạch tăng cường công tác thanh kiểm tra, phát hiện những cán bộ, công chức trong ngành có dấu hiệu móc nối, tiếp tay cho buôn lậu và gian lận thương mại. Về việc này, ông Đinh Văn Tươi, Phó Cục trưởng Cục Hải quan An Giang khẳng định, trường hợp phát hiện công chức không làm hoặc thiếu tinh thần trách nhiệm, không làm đúng các quy định, quy trình thủ tục nghiệp vụ hải quan, dung túng cho buôn lậu hoặc để xảy ra sai phạm đều phải được kịp thời xử lý nghiêm theo quy định…