Sản xuất nông nghiệp ở huyện Thuận Bắc đang được cơ giới hóa.

Khấm khá nhờ chuyển hướng sản xuất

Vào thời điểm dăm năm trước, không ai có thể hình dung Công Hải, một xã vừa thuộc vùng bãi ngang, vừa có đầy đủ các yếu tố đặc trưng của khu vực trung du, miền núi ngày nào chằng chịt, đầy rẫy những dây thép gai, lô cốt, hố bom, nơi sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số Rắc Lây, trình độ canh tác lạc hậu, lại có thể trở thành một vùng quê sầm uất như bây giờ. Tiếp chúng tôi trong căn nhà khang trang ở thôn Xóm Đèn, Trưởng thôn Chamaléa Nhanh cho biết, từ khi áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông, năng suất lúa, bắp cho thu hoạch tăng từ 3 - 5 tạ/sào. "Ban đầu chuyển đổi sản xuất vất vả lắm, giờ quen rồi, làm nông nghiệp sướng lắm. Hiện, ở thôn Xóm Đèn có rất nhiều nhà áp dụng thâm canh tăng vụ, mỗi năm thu hoạch luân phiên nhiều lứa bắp, lúa, rau, thu nhập khá hơn rồi" - Ông Chamaléa Nhanh thổ lộ với chúng tôi.

Cũng như hộ ông Chamaléa Nhanh, gia đình ông Lâm Văn Xuyến, ở thôn Đầu Suối A, xã Phước Chiến là một trong những hộ đầu tiên trong xã mạnh dạn chuyển hướng sản xuất mới và trở thành mô hình làm ăn hiệu quả tại địa phương. Với hơn 3ha đất rẫy, gia đình ông trồng 2 nghìn cây chuối với sự hướng dẫn kỹ thuật canh tác theo kiểu "cầm tay chỉ việc" của cán bộ nông nghiệp địa phương. "Để lấy ngắn nuôi dài và cải thiện đời sống ban đầu, mình trồng xen kẽ cây đậu xanh, bắp lai. Tất cả đều phát triển rất tốt. Mình tin là sẽ có thu nhập cao trong vài năm tới..." - Ông Xuyến tỏ vẻ tự tin.

Chúng tôi cũng đã có dịp gặp một "điển hình vượt khó" của xã Bắc Phong - nông dân Trần Phương. Từ một hộ nghèo, nhờ hưởng lợi từ hệ thống thủy lợi Sông Trâu, gia đình ông đã cải tạo, khôi phục 4ha trồng lúa 3 vụ/năm, 5.000m2 trồng cỏ voi làm thức ăn cho 15 con bò cái sinh sản, mỗi năm có thêm 15 chú bê con. Trao đổi với chúng tôi, ông Phương hồ hởi khoe: "Hiện, mỗi năm, gia đình tôi có thu nhập hơn 100 triệu đồng. Ở xã Bắc Phong này, không chỉ gia đình tôi mà có rất nhiều hộ bắt tay vào làm nông nghiệp kiểu mới theo chủ trương của huyện, xã nên  đã cơ bản "đuổi" được cái nghèo. Nhiều gia đình trở nên khấm khá nhờ mạnh dạn chuyển hướng sản xuất...".

Góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, nhằm đạt hiệu quả cao trên đơn vị diện tích, trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, huyện Thuận Bắc đã quy hoạch 3 vùng sản xuất, gồm vùng chủ động nước tưới chuyên trồng lúa, bắp, rau màu; vùng tưới chưa chủ động nước chủ yếu canh tác 1 vụ như lúa, bắp, rau, đậu và vùng không chủ động nước tưới dành để trồng các loại cây ăn trái lâu năm, cây công nghiệp và phục vụ chăn nuôi... Cùng với đó, nhiều mô hình sản xuất mới được triển khai nhân rộng như thâm canh tác lúa nước tại các xã miền núi Phước Kháng, Phước Chiến sản xuất lúa giống tại xã Bắc Sơn, Bắc Phong; mô hình mía, bắp tại các xã Phước Kháng, Phước Chiến Lợi Hải, Công Hải. Hầu hết các mô hình này đều mang lại hiệu quả kinh tế rất thực... Có thể nói, với việc đẩy mạnh triển khai áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất nông nghiệp, nhất là phương pháp "xuống tận nơi, ra thực tế" khi đưa các mô hình về cơ sở, huyện Thuận Bắc đã tạo nên những đột phá mới, từ thay đổi tư duy, phương thức quản lý sản xuất, đến những tác động về mặt kỹ thuật, hiệu quả sản xuất. Do sức hấp dẫn và sự lan tỏa của các mô hình, giờ đây, người nông dân ở vùng trung du miền núi này không chỉ tư duy trên luống cày của mình, họ đã mở tầm nhìn ra thị trường rộng lớn.

Một buổi tập huấn kỹ thuật ủ thức ăn chăn nuôi gia súc.

Về kết quả của việc "nhờ" khoa học "đuổi đói nghèo” trên địa bàn, theo đánh giá của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thuận Bắc, đến nay, trong huyện đã hình thành vùng chuyên canh lúa, bắp, mía... với  gần 2.000ha, vùng trồng cây ăn quả trên đất dốc, triền núi với hơn 4.600ha. Các mô hình chuyển đổi trồng cây mít nghệ, chuối, bắp... cũng đang mang lại nguồn thu nhập cao. Không chỉ trồng trọt, chăn nuôi cũng phát triển mạnh, chất lượng đàn gia súc được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ sind hóa đàn bò đạt gần 30%, tỷ lệ đàn dê, cừu máu lai gần 60 %. Nhiều hộ đồng bào nay đã có lợn, bò, dê, cừu để nuôi, có hộ còn phát triển cả mô hình nông lâm kết hợp gắn với chăn nuôi, mô hình vườn - ao - chuồng... cho lợi nhuận bình quân cả trăm triệu đồng/năm. Có được kết quả đó là do nhiều yếu tố, nhưng chủ công vẫn là nhờ 61 mô hình sản xuất mới được triển khai, gắn với đó là các dự án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi đem lại lợi ích cho người dân, góp phần nâng cao đời sống, hướng đến xóa nghèo một cách bền vững.

Tuy nhiên, phía trước tiến trình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất mới ở Thuận Bắc vẫn còn nhiều thách thức. Đó là thói quen canh tác nông nghiệp truyền thống vẫn còn đeo bám dai dẳng ở một bộ phận người dân, nhiều địa phương chưa tổ chức tốt lịch mùa vụ, công tác dự báo thị trường chưa được quan tâm đồng bộ và chưa có cái "bắt tay" thật sự trong chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ... Các ban, ngành chức năng huyện Thuận Bắc đã thấy rõ những điều đó và đang tìm cách tháo gỡ, để những mô hình sản xuất nông nghiệp kiểu mới phát triển bền vững, góp phần thay đổi bộ mặt vùng nông thôn, miền núi của huyện.