Biên phòng - Ở tuyến biên giới Bắc Tây Nguyên, khi nói đến cửa khẩu quốc tế (CKQT) Bờ Y (tỉnh Kon Tum) và Lệ Thanh (Gia Lai) - hai đầu mối giao thông quan trọng bậc nhất trên vùng "Tam giác phát triển" Việt Nam - Lào - Cam-pu-chia, vấn đề giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội luôn được đặt lên hàng đầu và đóng vai trò cực kỳ quan trọng, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế và giao lưu văn hóa. Hằng ngày, dù là mùa nắng hay mùa mưa, nếu chỉ quan sát vẻ bề ngoài, thì cặp CKQT này tương đối bình yên, lưu lượng người, phương tiện, hàng hóa qua lại biên giới thưa thớt, chưa đáp ứng với tầm vóc mà các nhà hoạch định đã đưa ra. Tuy nhiên, bên trong "dòng chảy lững lờ" ấy là những cuộc chiến không ngừng nghỉ...
Kỳ 1: Phạm pháp gia tăng trên CKQT Lệ Thanh
Là "điểm nối" giữa hai tỉnh Gia Lai và Rát-ta-na-ki-ri (Vương quốc Cam-pu-chia), cặp CKQT Lệ Thanh - Ô-da-đao từ lâu đã là một trong những khu vực năng động nhất, trên tuyến biên giới Bắc Tây Nguyên. Nói một cách khác, trên hành lang vùng "tam giác phát triển" thì đây có thể xem là "chiếc cuống phễu" diễn ra các hoạt động làm ăn cả hợp pháp và bất hợp pháp.
Riêng đối với hoạt động của bọn tội phạm và các đối tượng vi phạm pháp luật khác, khu vực CKQT Lệ Thanh tuy xảy ra ở quy mô nhỏ, nhưng rất đa dạng, từ nhóm tội phạm ma túy (mua bán, vận chuyển, tàng trữ ma túy) đến tệ nạn xã hội (hoạt động mại dâm, cờ bạc), vi phạm lâm luật (khai thác, mua bán, vận chuyển gỗ, động vật hoang dã trái phép), buôn lậu, gian lận thương mại, tàng trữ, sử dụng vũ khí trái phép, tội phạm trốn lệnh truy nã...
Theo số liệu tổng hợp của Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh, năm 2014, trên địa bàn xảy ra 125 vụ/246 đối tượng liên quan đến trật tự an toàn xã hội (tăng 30 đối tượng so với năm 2013). Sang năm 2015, con số này tiếp tục tăng mạnh với 166 vụ/299 đối tượng, trong đó, đáng chú ý là hoạt động của tội phạm ma túy có những biến thể rất đáng quan ngại. Số người nghiện ma túy trên địa bàn không ngừng gia tăng và đặc biệt, các "đại lý" chuyên cung cấp "hàng trắng" không còn theo một chiều từ nội địa lên, mà nay chuyển sang chiều từ bên kia biên giới "đẩy hàng" về nội địa. Ma túy bắt đầu thẩm thấu từ nước ngoài vào Việt Nam qua CKQT Lệ Thanh, đúng như nhận định của lực lượng chức năng...
Cách đây khoảng 2 năm, trong một cuộc trò chuyện với chúng tôi, Thượng tá Phan Đình Thành, Đồn trưởng Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh, quả quyết rằng: Không sớm thì muộn, ma túy, thậm chí với số lượng lớn, sẽ "về" Việt Nam qua CKQT Lệ Thanh. Vấn đề là lực lượng chức năng có những biện pháp gì để đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả.
Tất nhiên, để đưa ra nhận định chắc chắn như vậy, lực lượng trinh sát phòng chống tội phạm ma túy (PCTPMT) BĐBP đã phải dày công nghiên cứu, điều tra, lần tìm những manh mối dù là nhỏ nhất. Trinh sát N, Đoàn đặc nhiệm miền Trung, thuộc Cục PCTPMT BĐBP cho biết, đã không ít lần bọn tội phạm ma túy tập kết hê-rô-in số lượng lớn về thành phố Bung Lung, tỉnh Rát-ta-na-ki-ri để tuồn qua biên giới vào tỉnh Gia Lai.
Tuy nhiên, do "cung đường mới" ẩn chứa nhiều "rủi ro", nên các "tổng đại lý" chưa vội xuất hàng. Hê-rô-in đóng bánh chưa thẩm thấu qua CKQT Lệ Thanh, song một "đồng môn" khác là ma túy đá đã "rục rịch" xuôi theo những chuyến xe quá cảnh để về các vùng nội địa.
Sau một thời gian dài dày công sàng lọc, lần tìm các manh mối, ngày 15-7-2015, Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh phối hợp với Đoàn đặc nhiệm miền Trung BĐBP, đã nhận dạng được đối tượng Nguyễn Thị Liễu (61 tuổi), đang "gom hàng" ma túy đá với số lượng lớn, từ TP Bung Lung vận chuyển qua CKQT Lệ Thanh, về huyện Đức Cơ cung cấp cho các đầu mối. Đây là đối tượng được mệnh danh "nữ quái vùng biên", với những chiến tích bất hảo, trong suốt gần 20 năm qua, nhờ vào các phi vụ làm ăn phi pháp như buôn lậu, mua bán thuốc nổ trái phép, mua bán, vận chuyển tiền giả...
Năm 2010, sau 4 năm thụ án vì tội danh mua bán, vận chuyển tiền giả, Nguyễn Thị Liễu được Nhà nước đặc xá tha tù trước thời hạn, về sinh sống tại phường Phù Đổng, TP Pleiku, tỉnh Gia Lai. Tuy nhiên "ngựa quen đường cũ", dẫu đã ngoài lục tuần, nhưng "nữ quái" này vẫn không chịu "gác kiếm", mà còn nuôi mộng làm giàu thông qua việc gieo rắc "cái chết trắng".
Khoảng 10 giờ 30 phút, ngày 17-7-2015, Nguyễn Thị Liễu có mặt tại CKQT Lệ Thanh và làm các thủ tục nhập cảnh về Việt Nam, sau đó đi xe khách xuống thị trấn Chư Ty (Đức Cơ). Tại đây, "nữ quái" liên tục thay đổi số máy điện thoại cũng như thời gian, địa điểm "giao hàng", nhằm đánh lạc hướng lực lượng chức năng.
Song "vỏ quýt dày có móng tay nhọn", được sự hỗ trợ tích cực của nhân dân, tổ đánh án Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh đã bí mật, bất ngờ ập vào bắt quả tang "nữ quái" đang thực hiện giao dịch mua bán ma túy tại khách sạn TB. Khám xét nhanh tư trang của Nguyễn Thị Liễu, tổ đánh án phát hiện bên trong một túi ni lông màu đen, có chứa nhiều bột dạng rắn màu trắng đục, cùng một số vật dụng, giấy tờ tùy thân khác.
Căn cứ lời khai ban đầu của đối tượng và kết quả giám định cho thấy, số bột dạng rắn kể trên là loại ma túy đá có tổng trọng lượng 55,8330g, được Nguyễn Thị Liễu mua của một đối tượng người Cam-pu-chia (chưa rõ danh tính) mang về Việt Nam bán kiếm lời.
Từ vụ án này cho thấy, tội phạm ma túy trên khu vực CKQT Lệ Thanh đã có những biến thể cực kỳ phức tạp, khiến cho công tác đấu tranh phòng chống ma túy của các lực lượng chức năng hết sức cam go. Bên cạnh các vụ án mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng ma túy nhỏ lẻ từ vùng nội địa lên biên giới, "lưới Biên phòng" bắt đầu chuyển hướng để ngăn chặn, triệt phá hiệu quả loại tội phạm xuyên biên giới cực kỳ nguy hiểm này.
Tuy nhiên, không chỉ là "miền đất hứa" của bọn tội phạm ma túy, CKQT Lệ Thanh còn là "chiếc cuống phễu" tập trung nhiều đối tượng hoạt động vi phạm pháp luật khác. Đáng chú ý, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại đang có xu hướng gia tăng, trong đó nổi lên hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép gỗ, thuốc lá ngoại qua biên giới.
Do giao thông qua lại thuận lợi, trong khi đó, các lực lượng chức năng thường xuyên tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát nên các mặt hàng trên thường được các đối tượng xé lẻ, vận chuyển qua biên giới bằng những phương tiện thô sơ như xe độ chế, xe máy và cả người mang vác. Việc đấu tranh xử lý các đối tượng này không phải là chuyện đơn giản, nhất là đối với nhóm đối tượng chuyên khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản trái phép là người dân tộc thiểu số ở địa phương.
Số đối tượng này hoạt động rất manh động, khi bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ là lập tức gọi điện thoại cho người thân, họ hàng, buôn làng kéo đến gây áp lực để được thả ra, thậm chí kích động gây mất trật tự trị an. Chưa có con số thống kê một cách chính xác, hiện nay trên các buôn làng người dân tộc thiểu số Gia Rai của xã Ia Dom và các xã lân cận, có bao nhiêu chiếc xe máy độ chế chuyên dùng để vận chuyển gỗ, song con số đó chắc chắn không dưới vài ba trăm chiếc.
Bởi, hầu như cả ngày lẫn đêm, trên các cung đường trong khu vực biên giới, chẳng lúc nào vắng bóng loại phương tiện được ví như "sát thủ" của núi rừng này. Thử hình dung một chiếc xe máy độ chế mỗi chuyến "nhập lâm", chỉ cần vận chuyển khoảng 0,1 m3 gỗ thì chẳng mấy chốc rừng sẽ bị "khô máu".
Tội phạm hình sự, buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm lâm luật, vi phạm quy chế biên giới không ngừng gia tăng, đã biến khu vực CKQT Lệ Thanh trở thành cung đường nóng về an ninh trật tự.
Chỉ riêng Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh, năm 2015 đã phát hiện, bắt giữ 44 vụ/36 đối tượng mua bán, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới, 33 vụ/57 đối tượng khai thác, cất giấu, vận chuyển lâm sản trái phép, hơn 200 đối tượng gây rối trật tự trị an, ma túy, trộm cắp tài sản, đánh bạc, hiếp dâm, mua bán dâm, vi phạm qui chế biên giới... thu giữ gần 100m3 gỗ, hơn 54.000 bao thuốc lá ngoại các loại, 13g hê-rô-in, 55,8g ma túy đá, 5 khẩu súng tự chế.
Bên cạnh đó, đồn còn phối hợp với lực lượng PCTPMT BĐBP và Phòng PCTPMT, BĐBP tỉnh tăng cường công tác đấu tranh trấn áp tội phạm, bắt giữ nhiều đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại, tội phạm ma túy, vi phạm lâm luật, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự trên khu vực CKQT Lệ Thanh.
Là "điểm nối" giữa hai tỉnh Gia Lai và Rát-ta-na-ki-ri (Vương quốc Cam-pu-chia), cặp CKQT Lệ Thanh - Ô-da-đao từ lâu đã là một trong những khu vực năng động nhất, trên tuyến biên giới Bắc Tây Nguyên. Nói một cách khác, trên hành lang vùng "tam giác phát triển" thì đây có thể xem là "chiếc cuống phễu" diễn ra các hoạt động làm ăn cả hợp pháp và bất hợp pháp.
Riêng đối với hoạt động của bọn tội phạm và các đối tượng vi phạm pháp luật khác, khu vực CKQT Lệ Thanh tuy xảy ra ở quy mô nhỏ, nhưng rất đa dạng, từ nhóm tội phạm ma túy (mua bán, vận chuyển, tàng trữ ma túy) đến tệ nạn xã hội (hoạt động mại dâm, cờ bạc), vi phạm lâm luật (khai thác, mua bán, vận chuyển gỗ, động vật hoang dã trái phép), buôn lậu, gian lận thương mại, tàng trữ, sử dụng vũ khí trái phép, tội phạm trốn lệnh truy nã...
 |
| Gỗ vi phạm bị Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh bắt giữ. Ảnh: Cẩm Xuyên |
Cách đây khoảng 2 năm, trong một cuộc trò chuyện với chúng tôi, Thượng tá Phan Đình Thành, Đồn trưởng Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh, quả quyết rằng: Không sớm thì muộn, ma túy, thậm chí với số lượng lớn, sẽ "về" Việt Nam qua CKQT Lệ Thanh. Vấn đề là lực lượng chức năng có những biện pháp gì để đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả.
Tất nhiên, để đưa ra nhận định chắc chắn như vậy, lực lượng trinh sát phòng chống tội phạm ma túy (PCTPMT) BĐBP đã phải dày công nghiên cứu, điều tra, lần tìm những manh mối dù là nhỏ nhất. Trinh sát N, Đoàn đặc nhiệm miền Trung, thuộc Cục PCTPMT BĐBP cho biết, đã không ít lần bọn tội phạm ma túy tập kết hê-rô-in số lượng lớn về thành phố Bung Lung, tỉnh Rát-ta-na-ki-ri để tuồn qua biên giới vào tỉnh Gia Lai.
Tuy nhiên, do "cung đường mới" ẩn chứa nhiều "rủi ro", nên các "tổng đại lý" chưa vội xuất hàng. Hê-rô-in đóng bánh chưa thẩm thấu qua CKQT Lệ Thanh, song một "đồng môn" khác là ma túy đá đã "rục rịch" xuôi theo những chuyến xe quá cảnh để về các vùng nội địa.
Sau một thời gian dài dày công sàng lọc, lần tìm các manh mối, ngày 15-7-2015, Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh phối hợp với Đoàn đặc nhiệm miền Trung BĐBP, đã nhận dạng được đối tượng Nguyễn Thị Liễu (61 tuổi), đang "gom hàng" ma túy đá với số lượng lớn, từ TP Bung Lung vận chuyển qua CKQT Lệ Thanh, về huyện Đức Cơ cung cấp cho các đầu mối. Đây là đối tượng được mệnh danh "nữ quái vùng biên", với những chiến tích bất hảo, trong suốt gần 20 năm qua, nhờ vào các phi vụ làm ăn phi pháp như buôn lậu, mua bán thuốc nổ trái phép, mua bán, vận chuyển tiền giả...
Năm 2010, sau 4 năm thụ án vì tội danh mua bán, vận chuyển tiền giả, Nguyễn Thị Liễu được Nhà nước đặc xá tha tù trước thời hạn, về sinh sống tại phường Phù Đổng, TP Pleiku, tỉnh Gia Lai. Tuy nhiên "ngựa quen đường cũ", dẫu đã ngoài lục tuần, nhưng "nữ quái" này vẫn không chịu "gác kiếm", mà còn nuôi mộng làm giàu thông qua việc gieo rắc "cái chết trắng".
Khoảng 10 giờ 30 phút, ngày 17-7-2015, Nguyễn Thị Liễu có mặt tại CKQT Lệ Thanh và làm các thủ tục nhập cảnh về Việt Nam, sau đó đi xe khách xuống thị trấn Chư Ty (Đức Cơ). Tại đây, "nữ quái" liên tục thay đổi số máy điện thoại cũng như thời gian, địa điểm "giao hàng", nhằm đánh lạc hướng lực lượng chức năng.
Song "vỏ quýt dày có móng tay nhọn", được sự hỗ trợ tích cực của nhân dân, tổ đánh án Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh đã bí mật, bất ngờ ập vào bắt quả tang "nữ quái" đang thực hiện giao dịch mua bán ma túy tại khách sạn TB. Khám xét nhanh tư trang của Nguyễn Thị Liễu, tổ đánh án phát hiện bên trong một túi ni lông màu đen, có chứa nhiều bột dạng rắn màu trắng đục, cùng một số vật dụng, giấy tờ tùy thân khác.
Căn cứ lời khai ban đầu của đối tượng và kết quả giám định cho thấy, số bột dạng rắn kể trên là loại ma túy đá có tổng trọng lượng 55,8330g, được Nguyễn Thị Liễu mua của một đối tượng người Cam-pu-chia (chưa rõ danh tính) mang về Việt Nam bán kiếm lời.
Từ vụ án này cho thấy, tội phạm ma túy trên khu vực CKQT Lệ Thanh đã có những biến thể cực kỳ phức tạp, khiến cho công tác đấu tranh phòng chống ma túy của các lực lượng chức năng hết sức cam go. Bên cạnh các vụ án mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng ma túy nhỏ lẻ từ vùng nội địa lên biên giới, "lưới Biên phòng" bắt đầu chuyển hướng để ngăn chặn, triệt phá hiệu quả loại tội phạm xuyên biên giới cực kỳ nguy hiểm này.
 |
| Trạm Kiểm soát BPCK quốc tế Lệ Thanh phối hợp với lực lượng Hải quan kiểm tra phương tiện qua lại biên giới. Ảnh: Cẩm Xuyên |
Do giao thông qua lại thuận lợi, trong khi đó, các lực lượng chức năng thường xuyên tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát nên các mặt hàng trên thường được các đối tượng xé lẻ, vận chuyển qua biên giới bằng những phương tiện thô sơ như xe độ chế, xe máy và cả người mang vác. Việc đấu tranh xử lý các đối tượng này không phải là chuyện đơn giản, nhất là đối với nhóm đối tượng chuyên khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản trái phép là người dân tộc thiểu số ở địa phương.
Số đối tượng này hoạt động rất manh động, khi bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ là lập tức gọi điện thoại cho người thân, họ hàng, buôn làng kéo đến gây áp lực để được thả ra, thậm chí kích động gây mất trật tự trị an. Chưa có con số thống kê một cách chính xác, hiện nay trên các buôn làng người dân tộc thiểu số Gia Rai của xã Ia Dom và các xã lân cận, có bao nhiêu chiếc xe máy độ chế chuyên dùng để vận chuyển gỗ, song con số đó chắc chắn không dưới vài ba trăm chiếc.
Bởi, hầu như cả ngày lẫn đêm, trên các cung đường trong khu vực biên giới, chẳng lúc nào vắng bóng loại phương tiện được ví như "sát thủ" của núi rừng này. Thử hình dung một chiếc xe máy độ chế mỗi chuyến "nhập lâm", chỉ cần vận chuyển khoảng 0,1 m3 gỗ thì chẳng mấy chốc rừng sẽ bị "khô máu".
Tội phạm hình sự, buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm lâm luật, vi phạm quy chế biên giới không ngừng gia tăng, đã biến khu vực CKQT Lệ Thanh trở thành cung đường nóng về an ninh trật tự.
Chỉ riêng Đồn BPCK quốc tế Lệ Thanh, năm 2015 đã phát hiện, bắt giữ 44 vụ/36 đối tượng mua bán, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới, 33 vụ/57 đối tượng khai thác, cất giấu, vận chuyển lâm sản trái phép, hơn 200 đối tượng gây rối trật tự trị an, ma túy, trộm cắp tài sản, đánh bạc, hiếp dâm, mua bán dâm, vi phạm qui chế biên giới... thu giữ gần 100m3 gỗ, hơn 54.000 bao thuốc lá ngoại các loại, 13g hê-rô-in, 55,8g ma túy đá, 5 khẩu súng tự chế.
Bên cạnh đó, đồn còn phối hợp với lực lượng PCTPMT BĐBP và Phòng PCTPMT, BĐBP tỉnh tăng cường công tác đấu tranh trấn áp tội phạm, bắt giữ nhiều đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại, tội phạm ma túy, vi phạm lâm luật, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự trên khu vực CKQT Lệ Thanh.
(còn nữa)
