Thành công từ đơn vị điểm

Bản Phiêng Cài, xã Lóng Sập là địa phương được lựa chọn làm điểm triển khai mô hình giao đường biên, cột mốc cho nhân dân quản lý đầu tiên của tỉnh Sơn La. Trên đoạn đường biên, cột mốc thuộc bản quản lý được phát quang, ranh giới rõ ràng. Mỗi tháng một lần, bản lại tổ chức phát quang đường biên, cột mốc một lần. Đây là việc làm thường xuyên được dân bản hưởng ứng tham gia nhiệt tình.

Phiêng Cài là bản giáp biên giới với 7km đường biên và 6 cột mốc. Đây là bản có đường biên giới dài nhất và nhiều cột mốc nhất trên toàn tuyến biên giới Sơn La; tiếp giáp với bản Pa Háng và bản Muống vốn được coi là trọng điểm về ma túy của Lào. Trước đây, tình hình an ninh khu vực biên giới luôn tiềm ẩn những vấn đề phức tạp. Các đối tượng buôn bán, vận chuyển ma túy thường lợi dụng địa bàn này để làm nơi trung chuyển ma túy từ Lào vào Việt Nam. Năm 2002, bản Phiêng Cài được chọn là đơn vị đầu tiên nhận tự chủ, tự quản đường biên, cột mốc của tỉnh Sơn La.

Tráng Vạ Đế, người đã có kinh nghiệm hơn 10 năm làm trưởng bản và gần 15 năm tham gia tự quản đường biên mốc giới tâm sự: "Đoạn đường biên, cột mốc sau khi giao cho dân bản tự quản đã được bà con bảo vệ rất trách nhiệm. Là trưởng bản, mình phải gương mẫu trong phong trào tự quản đường biên, cột mốc để dân bản noi theo. Mình thường tham gia các chuyến tuần tra biên giới cùng cán bộ Biên phòng, nắm bắt những thông tin mới về tình hình biên giới, tiếp thu các quy định về biên giới, sau đó về tuyên truyền, phổ biến lại cho bà con. Bản Phiêng Cài cũng thường xuyên tổ chức đi kiểm tra đường biên giới, các cột mốc. Nếu phát hiện các vấn đề bất thường xảy ra trên biên giới, chúng tôi báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc đồn Biên phòng để kịp thời giải quyết".

 Thiếu tá Đào Mạnh Tưởng, Chính trị viên Đồn BPCK Lóng Sập cho biết, trên toàn tuyến biên giới thuộc đơn vị quản lý đến nay đã tiến hành giao cho các tổ tự quản quản lý. Phong trào tự quản đường biên, cột mốc đã được nhân dân địa phương hưởng ứng tích cực, bà con không chỉ thường xuyên tuần tra bảo vệ đường biên, cột mốc, mà còn cung cấp các thông tin giúp các lực lượng chức năng kịp thời giải quyết, làm trong sạch địa bàn. "Từ khi các tổ tự quản đi vào hoạt động, địa bàn biên giới đồn quản lý cơ bản ổn định, nhận thức của đồng bào hai bên biên giới được nâng lên, hạn chế được tình trạng vi phạm Quy chế biên giới và nhiều vi phạm pháp luật khác" - Thiếu tá Đào Mạnh Tưởng khẳng định.

Phát huy sức mạnh tổng hợp toàn dân

Sơn La là tỉnh có đường biên giới quốc gia giáp Lào dài 250km, với 125 cột mốc. Toàn tỉnh  có 17 xã, 305 bản, trong đó có 65 bản giáp biên giới. Đây là nơi sinh sống của đồng bào các dân tộc Thái, Mông, Mường, Lào, Xinh Mun, Khơ Mú, Tày và Kinh. Đặc điểm các bản làng biên giới ở Sơn La là tuyến núi, địa hình núi, rừng chia cắt mạnh, thời tiết khắc nghiệt, giao thông đi lại cực kỳ khó khăn, ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động tuần tra, kiểm soát đường biên, cột mốc. Việc phát động nhân dân tham gia tự quản đường biên, cột mốc tại địa bàn biên giới gặp phải không ít khó khăn, bởi số lượng cột mốc nhiều, dân cư phân bố không đều, một số đoạn đường biên chưa có dân cư sinh sống.

Hơn nữa, do có mối quan hệ dân tộc, thân tộc lâu đời nên bà con thường xuyên sang thăm thân, chăn thả gia súc sang đất của nhau. Tình trạng xâm canh, xâm cư, mang người chết qua biên giới chôn cất, hoặc tiếp tay cho buôn lậu, buôn bán hàng cấm... vẫn diễn ra. Đặc biệt, tội phạm ma túy thường lợi dụng địa bàn hiểm trở để hoạt động, tạo thành điểm nóng ma túy của cả nước. Một bộ phận người dân ở vùng biên giới, do thiếu hiểu biết đã vô tình tiếp tay cho tội phạm.

Trước tình hình trên, để tăng cường quản lý, bảo vệ biên giới, giữ vững chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, Bộ Chỉ huy BĐBP Sơn La đã phát động phong trào quần chúng các bản giáp biên giới tham gia tự chủ, tự quản đường biên mốc giới. Để làm tốt cuộc vận động này, BĐBP Sơn La đã phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Sơn La tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Chỉ thị về "Tiếp tục phát động phong trào quần chúng tham gia tự chủ, tự quản đường biên, mốc giới Việt - Lào thuộc địa bàn tỉnh Sơn La" từ năm 2001. 

Lực lượng BĐBP tỉnh đã tổ chức họp dân bản tuyên truyền Luật Biên giới quốc gia và các văn bản pháp lý liên quan đến biên giới lãnh thổ. Đồng thời, tổ chức các đoàn đi khảo sát thực địa đoạn đường biên, cột mốc định giao cho bản để đánh giá hiện trạng trên biên giới. Sau đó, tổ chức cho từng hộ dân ký cam kết thực hiện, có giao ước thi đua giữa các xã biên giới với nhau…

Qua thực tế triển khai, cho thấy, việc giao cho nhân dân các bản giáp biên tự chủ, tự quản đường biên, mốc giới là đúng đắn, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ biên giới trong giai đoạn hiện nay, được cấp ủy, chính quyền và nhân dân đồng tình ủng hộ. Sau một thời gian áp dụng mô hình đã phát huy tác dụng trong việc nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong bảo vệ đường biên, cột mốc và phòng chống tội phạm.

Trao đổi với Thượng tá Cà Văn Lập, Chủ nhiệm Chính trị BĐBP Sơn La, anh cho biết, việc bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới trong điều kiện nhận thức của người dân còn nhiều hạn chế, một số hủ tục đã ăn sâu vào tiềm thức của bà con thì việc tuyên truyền vận động quần chúng phải đi từ cái cụ thể, thiết thực nhất. Sơn La là tỉnh "có tiếng" nhức nhối về tệ nạn ma túy. Vì vậy, thời gian qua, BĐBP Sơn La đã phối hợp với lực lượng Công an, các đoàn thể địa phương vận động thành công nhiều trường hợp người nghiện đi cai tái hòa nhập cộng đồng.

Điển hình như trường hợp ông Lành Văn Diện, ở xã Mường Hung, huyện Sông Mã, do nghiện ma túy nên đã bán hết tài sản "theo đuổi nàng tiên nâu". Cũng từ làn khói trắng ấy đã khiến vợ chồng ông ly hôn. Khi được vận động, cảm hóa, giáo dục và giúp đỡ tại cộng đồng dân cư, ông Diện đã tự giác cai nghiện thành công, sau đó đã cưới vợ và phấn đấu được kết nạp vào Đảng. Đến nay, ông Diện được tín nhiệm bầu làm Công an viên của bản Phai Cầm, xã Mường Hung. Từ tấm gương của ông Diện, đã có nhiều trường hợp khác quyết tâm cai nghiện thành công. Khi số người nghiện giảm dần, an ninh trong bản được chuyển biến rõ nét, không còn tình trạng tội phạm ma túy lợi dụng người trong bản để mua chuộc vận chuyển thuê ma túy trái phép qua biên giới.

Đại tá Nguyễn Văn Đức, Chính ủy BĐBP Sơn La cho biết: "Sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 01 về "Tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới", Bộ Chỉ huy BĐBP Sơn La đã triển khai tới các đơn vị cơ sở và tiếp tục phối hợp với chính quyền triển khai đến tận các làng, bản. Đồng thời, tiếp tục vận động, tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm cho mọi công dân trong việc bảo vệ đường biên, mốc quốc giới".

Hà Phương