Thiếu tướng Khám Lập Khuê.

PV: Xin đồng chí cho biết đôi nét về mối quan hệ Việt Nam - Trung Quốc trong thời gian qua và đặc biệt là mối quan hệ hợp tác giữa BĐBP hai nước?

Thiếu tướng Khám Lập Khuê: Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng "núi liền núi, sông liền sông"; có mối quan hệ truyền thống hữu nghị lâu đời. Truyền thống ấy đã được các thế hệ lãnh đạo Đảng, Nhà nước và nhân dân hai nước không ngừng củng cố, xây dựng và vun đắp. Đặc biệt, trong thời gian qua, quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đang ngày càng phát triển nhanh và toàn diện. Khuôn khổ quan hệ được chính thức xác định với 16 chữ: "Láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai", tiếp đó được bổ sung thêm tinh thần 4 tốt: "Láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt" và gần đây là "Quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện". Hai bên có nhận thức chung rộng rãi, chia sẻ sự tương đồng quan điểm đối với nhiều vấn đề quốc tế và khu vực. Việc hai nước ký Hiệp ước về biên giới trên đất liền, các Hiệp định về phân định vịnh Bắc Bộ và hợp tác nghề cá trong vịnh Bắc Bộ tạo điều kiện thuận lợi xây dựng biên giới hai nước thành đường biên giới hòa bình, ổn định lâu dài để phát triển.

Đặc biệt, thực hiện Hiệp ước biên giới trên đất liền giữa Chính phủ hai nước Việt Nam và Trung Quốc, từ năm 2001, hai bên đã tiến hành việc phân giới cắm mốc biên giới trên đất liền. Đây là sự kiện trọng đại, có ý nghĩa hiện thực và ý nghĩa lịch sử sâu sắc trong quan hệ hai nước, tạo ra những điều kiện có lợi mới cho sự phát triển giữa hai nước, thúc đẩy sự hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực. Sau hơn 8 năm, hai bên đã cắm được 1.971 cột mốc, trong đó có 1.549 cột mốc chính và 422 cột mốc phụ. Ngày 18-11-2009, tại Bắc Kinh, Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn, đại diện Chính phủ Việt Nam và Thứ trưởng Ngoại giao Vũ Đại Vĩ, đại diện Chính phủ Trung Quốc đã ký Nghị định thư phân giới, cắm mốc biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Văn kiện này chính thức có hiệu lực từ ngày 14-7-2010, đánh dấu mốc kết thúc toàn bộ quá trình giải quyết biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc nói chung và việc hoàn thành công tác phân giới, cắm mốc biên giới đất liền hai nước nói riêng. Có thể nói, mối quan hệ giữa Việt Nam - Trung Quốc đã và đang đơm hoa kết trái trên tất cả các lĩnh vực. Điều đó còn được thể hiện qua chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Quốc vụ viện nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Lý Khắc Cường từ ngày 13 đến 15-10-2013 vừa qua. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Thủ tướng Lý Khắc Cường, cũng là chuyến thăm đầu tiên của lãnh đạo cấp cao Trung Quốc tới Việt Nam, kể từ sau Đại hội 18 của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Tôi cũng rất vui mừng nhận thấy, sự hợp tác quốc phòng giữa Quân đội nhân dân Việt Nam và Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc trong thời gian qua đã không ngừng lớn mạnh và có những bước phát triển mới. Đặc biệt, tháng 6 - 2013, Bộ Quốc phòng Việt Nam đã ký với Bộ Quốc phòng Trung Quốc về Thỏa thuận hợp tác biên phòng bổ sung, sửa đổi và ký Quy chế phối hợp biên phòng 3 cấp với Bộ Công an Trung Quốc. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng, là nền tảng giải quyết các vấn đề trong quan hệ biên phòng giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc. Là căn cứ để các đơn vị biên phòng hai bên biên giới duy trì, mở rộng quan hệ, tăng cường trao đổi, tạo dựng lòng tin và phối hợp hợp tác có hiệu quả trong việc duy trì ổn định đường biên giới trên bộ, duy trì ổn định tình hình an ninh-chính trị và trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển chung của hai nước; trực tiếp góp phần giữ vững chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, bảo đảm an ninh quốc gia, lợi ích dân tộc. Đặc biệt, năm 2013, BĐBP Việt Nam đã đi đầu trong triển khai mô hình tổ chức kết nghĩa giữa Đồn, Trạm Biên phòng Việt Nam với các Đồn, Trạm, Chi đội Công an và BĐBP của Trung Quốc với các chủ đề: "Đồn, Trạm hữu nghị, biên giới bình yên"; "Cụm dân cư hai bên biên giới chung tay xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và cùng phát triển". Mô hình này đã đóng góp tích cực vào thành công của nhiệm vụ công tác đối ngoại quốc phòng của Bộ Quốc phòng hai nước, góp phần tạo dựng môi trường biên giới hòa bình, ổn định và hợp tác, phát triển lâu dài.

PV: Xin đồng chí cho biết cảm nghĩ của mình về chuyến thăm và làm việc của Đoàn đại biểu BĐBP, Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc với Bộ Tư lệnh BĐBP Việt Nam lần này?

Thiếu tướng Khám Lập Khuê: Tôi đã được đến thăm và làm việc tại Việt Nam rất nhiều lần. Nhưng lần này, trên cương vị là Cục phó Cục Tác chiến, Bộ Tổng tham mưu Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc thì mới làm việc với Bộ Tư lệnh BĐBP Việt Nam. Trong thời gian ở lại Việt Nam, tôi và Đoàn đại biểu BĐBP, Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc đã được Quân đội nhân dân Việt Nam nói chung và Bộ Tư lệnh BĐBP Việt Nam nói riêng đón tiếp rất trọng thị, chân tình. Chúng tôi cũng đã được Bộ Tư lệnh BĐBP Việt Nam bố trí vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh; thăm Học viện Biên phòng; tham quan một số di tích cách mạng lịch sử và danh lam thắng cảnh nổi tiếng của Việt Nam. Đến đâu, Đoàn công tác của chúng tôi cũng được đón tiếp rất chu đáo, ân cần. Chúng tôi rất ấn tượng trước vẻ đẹp của con người và thiên nhiên Việt Nam. Nhưng có lẽ, điều ấn tượng nhất và tâm đắc nhất trong tôi vẫn là sự hợp tác, phát triển của lực lượng BĐBP Việt Nam. Tôi khẳng định rằng, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo nhất quán của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Bộ Quốc phòng Việt Nam, lực lượng BĐBP Việt Nam đã nghiêm túc thực hiện "Hiệp định về quy chế quản lý biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc" và "Thỏa thuận hợp tác biên phòng Việt Nam - Trung Quốc". Trong những năm qua, Bộ Tư lệnh BĐBP Việt Nam đã chủ động, tích cực tăng cường quan hệ đoàn kết, hữu nghị, phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới với lực lượng BĐBP các Quân khu Quảng Châu, Thành Đô của Trung Quốc, chỉ đạo các đơn vị BĐBP thuộc 7 tỉnh giáp biên giới đẩy mạnh quan hệ phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới và giao lưu với các đơn vị Biên phòng thuộc Quân khu tỉnh Vân Nam, Quảng Tây của Trung Quốc. Mối quan hệ hợp tác biên phòng các cấp giữa hai bên ngày càng đi vào chiều sâu và đạt hiệu quả thiết thực. Lực lượng BĐBP hai bên ngày càng đoàn kết hữu nghị, tin cậy và hiểu biết lẫn nhau, cùng nhau xử lý thỏa đáng các vấn đề liên quan đến biên giới, duy trì trật tự, an ninh trên khu vực biên giới hai nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân khu vực biên giới, xây dựng biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác cùng phát triển.

Tại buổi hội đàm, tôi và đồng chí Thiếu tướng Hoàng Xuân Chiến, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng BĐBP Việt Nam đã tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện các Hiệp định, Thỏa thuận liên quan đến biên giới của lực lượng BĐBP hai nước kể từ sau khi kết thúc phân giới, cắm mốc trên biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc năm 2009; đồng thời, trao đổi ý kiến sâu rộng về các vấn đề liên quan như cùng nhau tăng cường công tác quản lý, bảo vệ biên giới, triển khai hợp tác, giao lưu biên phòng, xử lý các vụ việc trên khu vực biên giới trong những năm gần đây và hợp tác thiết thực của lực lượng Biên phòng hai nước trong thời gian tới.
Tôi và đồng chí Phó Tư lệnh BĐBP Việt Nam cũng đã nhất trí đưa ra sáng kiến "4 hóa" trong việc hợp tác biên phòng trong thời gian tới, gồm: "Cơ chế hóa, thường xuyên hóa, thông tin hóa và quy phạm hóa việc tuần tra chung". Cụ thể, hai bên thống nhất, trong thời gian tới, trên khuôn khổ "Hiệp định về quy chế quản lý biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc" và "Thỏa thuận hợp tác biên phòng Việt Nam - Trung Quốc", lực lượng BĐBP hai nước sẽ từng bước phát triển sâu thêm quan hệ hợp tác và giao lưu biên phòng, tăng cường công tác quản lý trên khu vực biên giới, đẩy mạnh hợp tác, hữu nghị, thiết thực, xử lý các vụ việc liên quan đến biên giới theo quy định của pháp luật, cùng nhau giữ gìn trật tự an ninh trên biên giới. Tiếp tục tổ chức tuần tra song phương biên giới trên đất liền, không ngừng hoàn thiện và quy phạm hóa về nội dung, trình tự và phương pháp tổ chức tuần tra song phương, có thể tăng thêm tần suất tổ chức tuần tra song phương trong các trường hợp cần thiết, trên cơ sở hai bên thông báo cho nhau và hiệp thương. Tăng cường sự hợp tác, kết nối giữa cơ quan biên phòng hai bên, kịp thời trao đổi thông tin, thông báo cho nhau các tình huống liên quan, kiểm tra xác minh thông tin, nhân thân của các đối tượng xuất, nhập cảnh trái phép, tấn công các loại tội phạm như buôn lậu, mua bán ma tuý, mua bán người… Tăng cường hợp tác, giao lưu giữa các đoàn đại biểu cấp cao, các đơn vị BĐBP tương ứng của hai bên. Tổ chức các hoạt động như thăm, làm việc, giao lưu định kỳ, tham quan học tập, chúc mừng nhân các ngày lễ, tết, trao đổi kinh nghiệm quản lý, kiểm soát biên giới. Hai bên cũng nhất trí, thông qua cơ quan đại diện biên giới, hai bên hiệp thương thống nhất, tiến hành thiết lập đường dây điện thoại nóng giữa các đơn vị có điều kiện phù hợp nhằm nâng cao độ chính xác khi thông tin tình hình cho nhau và bảo đảm kịp thời, hiệu quả trong hiệp thương, xử lý các vụ việc liên quan đến biên giới…

PV: Xin cám ơn đồng chí!