Từ kẻ lưu manh đến nghi phạm khủng bố

Xa-la Áp-đê-xlam là một trong số 10 tên khủng bố gieo rắc cái chết và làm bị thương hàng trăm người trong loạt vụ tấn công đêm 13-11-2015, tại Thủ đô Pa-ri và Xanh Đen-nít của Pháp. Xa-la Áp-đê-xlam, năm nay 26 tuổi, là nghi phạm bị truy nã gắt gao nhất châu Âu trong 4 tháng qua, đồng thời cũng là nghi phạm duy nhất còn sống trong loạt vụ đánh bom ở Pa-ri. Y đã hơn một lần lọt lưới cảnh sát trong các vụ vây ráp, tuy nhiên, trong cuộc truy lùng ngày 18-3 vừa qua, nghi phạm này đã bị bắt giữ trong một căn hộ trên phố Quatre-Vents, quận Mô-len-bích, Thủ đô Brúc-xen (Bỉ).

Trong lệnh truy nã của Cảnh sát Pháp phát đi sau loạt vụ tấn công khủng bố ở Pa-ri ngày 13-11-2015, Xa-la Áp-đê-xlam, sinh ngày 15-9-1989, cao 1m75, mắt màu hạt dẻ và khá lạnh lùng.

Hồ sơ của Cảnh sát Pháp cho biết, Xa-la Áp-đê-xlam sinh ra trong một gia đình có 5 anh em. Tại khu phố nghèo Mô-len-bích, người ta khó thể hình dung Xa-la Áp-đê-xlam là một quân thánh chiến. Xa-la Áp-đê-xlam cùng với hai người anh em là Mô-ha-mét và Bra-him, một trong những kẻ khủng bố tự sát ngày 13-11-2015, sống trong một gia đình đoàn kết, cởi mở và tự do, không chú trọng lắm đến tín ngưỡng.

Còn theo những người quen biết, ba anh em có một thời niên thiếu bình dị. Họ thích bóng đá, đi hộp đêm và tán tỉnh các cô gái,  hút thuốc và uống rượu rất nhiều nhưng không cực đoan. Chỉ đến khi anh em nhà Áp-đê-xlam tiếp xúc với kẻ xấu, cuộc đời họ mới bị đẩy sang một ngã rẽ khác.

Theo RFI, Xa-la Áp-đê-xlam cùng với Bra-him mở quán bar "Les Béguines", nơi mà khách vừa hút cần sa vừa nghe "những lời kêu gọi thánh chiến" của IS. Xa-la cũng thường đi đánh bạc và cho biết có ý định đi Xy-ri. Trong năm 2015, anh ta thường xuyên đi du lịch châu Âu, từ Hy Lạp, Áo đến Hung-ga-ri, nơi có nhiều người tị nạn đến từ Xy-ri.

Lưới trời khó thoát

Vài hôm trước cuộc tấn công vào Pa-ri (ngày 13-11-2015), Xa-la Áp-đê-xlam thuê các xe hơi và căn hộ ở ngoại ô Pa-ri cho nhóm khủng bố tá túc. Trong đêm 13-11, hắn đã đưa các tên khủng bố đến Sân vận động Stade de France, bỏ lại một đai chất nổ ở phía Nam Pa-ri, cầu cứu những người bạn ở Brúc-xen đến đón, thoát khỏi ba trạm kiểm soát trên đường trốn sang Bỉ và biến mất ngay trước mắt các nhân viên an ninh Pháp.

Dấu vết của Xa-la Áp-đê-xlam tại Bỉ lần đầu được phát hiện tại một căn hộ ở vùng Xcha-ê-bích, phía Bắc Brúc-xen. Nghi phạm này lẩn trốn tại đây trong 3 tuần và được rời đi vào ngày 4-12-2015. Khi căn nhà này được kiểm tra vào ngày 9-12-2015, cơ quan điều tra phát hiện bên trong có các thiết bị để chế tạo thuốc nổ và dấu vân tay của Xa-la Áp-đê-xlam. Đây được cho là nơi chế thuốc nổ để tiến hành vụ khủng bố ở Pa-ri. Cảnh sát sau đó thực hiện hàng trăm cuộc vây ráp, bắt giữ nhiều người, nhưng không tìm ra Xa-la Áp-đê-xlam.

Trong khuôn khổ chiến dịch điều tra khủng bố liên quan đến loạt vụ tấn công đẫm máu tại Pa-ri, chiều 15-3, 4 Cảnh sát Liên bang Bỉ cùng 2 Cảnh sát Pháp tiến hành kiểm tra một ngôi nhà bị nghi ngờ có nhiều nghi can cố thủ tại phố Đri-ết, quận Pho-rét (ngoại ô Brúc-xen). Tuy nhiên, khi cảnh sát vừa áp sát ngôi nhà, ngay lập tức họ bị tấn công bằng nhiều loạt đạn. Một cuộc đọ súng đã xảy ra khiến một nghi can bị tiêu diệt và 4 cảnh sát bị thương. Tuy nhiên, 2 nghi can khác, trong đó có Xa-la Áp-đê-xlam, đã trốn thoát nhờ leo lên mái nhà.

Một vài giờ đồng hồ sau vụ vây bắt ngày 15-3, một người bạn của Xa-la Áp-đê-xlam đã gọi điện cho cảnh sát cung cấp thông tin là tên này đã gọi điện nhờ giúp đỡ nơi ẩn náu. Sau khi điều tra số điện thoại gọi đến cho người cung cấp thông tin, các mối quan hệ xã hội của người này, các nhà điều tra Bỉ đã xác định được vị trí nơi đối tượng ẩn náu. Đó là một căn hộ tại quận Mô-len-bích, chỉ cách nhà của bố mẹ y 700m. Đây là cơ sở để Cảnh sát Bỉ truy bắt thành công nghi phạm Xa-la Áp-đê-xlam hôm 18-3 vừa qua.

Cuộc chiến vô hình

Khi niềm vui bắt giữ nghi phạm Xa-la Áp-đê-xlam của người dân Pháp và Bỉ còn chưa kịp lắng dịu thì Brúc-xen ngày 22-3, liên tiếp hứng chịu một loạt vụ tấn công khủng bố làm ít nhất 35 người thiệt mạng và hơn 200 người bị thương. Các vụ khủng bố nhằm trúng Thủ đô của châu Âu khiến "trái tim" châu Âu bị rỉ máu. IS thừa nhận trách nhiệm thực hiện các vụ khủng bố trên và khẳng định hành động đó nhằm trả thù việc Bỉ bắt giữ Xa-la Áp-đê-xlam.

Vụ tấn công Brúc-xen là dấu hiệu rõ ràng cho thấy khủng bố đang dần trở thành mối đe dọa chiến tranh du kích ở ngay trung tâm châu Âu. Các phần tử khủng bố vẫn rất dễ dàng chuyển nhiều khối thuốc nổ vào tận phòng chờ của sân bay, bến tàu. Lực lượng khủng bố còn rất mạnh, có thể thực hiện các cuộc tấn công lớn, được lên kế hoạch. "IS đã đưa cuộc chiến tranh tới trung tâm châu Âu, một cuộc chiến vô hình, không chiến tuyến, ngày càng quy mô và nguy hiểm hơn", tờ Le Figaro của Pháp nhận định.

Hơn lúc nào hết, cả châu Âu phải đồng lòng chung sức ngăn chặn các hành vi khủng bố cực đoan của IS, quyết tâm bảo vệ những giá trị vốn có của châu Âu.

Nguyễn Hà Linh