Biên phòng - Việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 (Haiyang Shiyou 981) trái phép trong thềm lục địa, Vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam tiếp tục bị dư luận quốc tế lên án. Theo tạp chí "The National Interest" (Mỹ), việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 tại vùng biển miền Trung của Việt Nam để tiến hành thăm dò dầu khí đã gây ra những phản ứng mạnh mẽ từ phía Việt Nam do địa điểm đặt giàn khoan nằm sâu trong Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam. Hành động này cũng gây ra mối lo ngại ở nhiều nước trong khu vực. Báo này cho rằng, dù mục tiêu của Trung Quốc là gì đi chăng nữa thì động thái triển khai giàn khoan thật sự đã gây ra những mối đe dọa cho các quyền lợi hợp pháp của Việt Nam. Do đó, Việt Nam cần tìm cách đối phó với những thử thách này. Điều quan trọng nhất Việt Nam có thể làm hiện nay là công bố rộng rãi vấn đề này ra cộng đồng quốc tế cũng như tranh thủ tối đa sự ủng hộ về ngoại giao...
Giáo sư, Tiến sỹ Vin-phri-ét Lu-lai, nhà khoa học người Đức chuyên nghiên cứu về châu Á, khẳng định hành động này của Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế. Ông nhấn mạnh, hành động của Trung Quốc không được các nước liên quan trong khu vực chấp nhận và đã vấp phải sự phản đối của nhiều nước trên thế giới. Theo ông, Trung Quốc đã hành động bất chấp tuyên bố chủ quyền lãnh thổ cũng như lợi ích của Việt Nam, hay như với các nước Đông Nam Á khác. Giáo sư Lu-lai cũng tuyên bố ủng hộ các đề nghị của Việt Nam, theo đó, yêu cầu Trung Quốc phải lập tức ngừng các hành động của nước này, tuân thủ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 cũng như Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) mà Trung Quốc và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã ký kết năm 2002.
Trước việc Trung Quốc không những không chấp nhận đề nghị chính đáng của Việt Nam, mà còn tiếp tục tăng cường gây hấn, Giáo sư Lu-lai nêu rõ, bất đồng quan điểm giữa các nước về quyền tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông không thể giải quyết bằng vũ lực mà phải thông qua các cuộc đàm phán hòa bình. Theo ông, để giải quyết bất đồng, phải tiến hành cả đối thoại song phương giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng như đàm phán đa phương với sự tham gia của các nước có liên quan trực tiếp và những nước bị động chạm về các lợi ích kinh tế, chính trị cũng như an ninh. Ông cho rằng, các cuộc đối thoại, đàm phán này phải dẫn tới những thỏa thuận song phương và đa phương mà ở đó, các lợi ích về lịch sử, văn hóa, kinh tế và chính trị của Việt Nam cũng như của nhân dân và các nước liên quan phải được tôn trọng.
Ngày 21-5, Hạ nghị sỹ Mỹ Ma-đơ-lin Z. Boóc-đa-lô ra tuyên bố báo chí bày tỏ hy vọng Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) có thể xây dựng được khuôn khổ giải quyết hiệu quả các yêu sách và tranh chấp chủ quyền. Bà bày tỏ quan ngại trước những hành động của Trung Quốc ở Biển Đông, cho rằng những hành động này gây bất ổn và làm tổn hại các nỗ lực duy trì hòa bình trong khu vực.
Trước đó, phát biểu tại phiên điều trần ở Quốc hội Mỹ ngày 20-5, Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách khu vực Đông Á - Thái Bình Dương Đa-ni-en Rút-xen cũng cho rằng hành động của Trung Quốc gây căng thẳng ở Biển Đông là thách thức lớn đối với Mỹ và các nước trong khu vực. Theo ông, biện pháp tốt nhất mà Mỹ và ASEAN có thể thực hiện để góp phần xoa dịu căng thẳng ở Biển Đông là đối thoại ngoại giao trên tinh thần xây dựng. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quốc tế phản đối Trung Quốc đơn phương âm mưu thay đổi hiện trạng ở Biển Đông.
Giáo sư, Tiến sỹ Kim Tê Quan, Trưởng khoa Chính trị tại Đại học Dong-Eui, Hàn Quốc, nhận định, việc Trung Quốc đơn phương hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 là vi phạm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). Ông Kim Tê Quan cho rằng, chiếu theo UNCLOS năm 1982, các nước có một vùng đặc quyền kinh tế cách bờ biển 200 hải lý, tính từ bờ biển. Quốc gia sở hữu bờ biển có tất cả mọi quyền hạn về mặt kinh tế trong vùng này như khai thác thủy hải sản, bảo vệ môi trường biển hoặc khai thác các nguồn tài nguyên biển, nghiên cứu hải dương học. Giáo sư, Tiến sỹ Kim Tê Quan từng là giáo sư thỉnh giảng tại Trung tâm Nghiên cứu châu Á thuộc Đại học American, Mỹ và học giả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu quốc tế, Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc. Ông là chuyên gia về quan hệ quốc tế, chuyên nghiên cứu về chính sách đối ngoại của Trung Quốc, quan hệ Mỹ - Trung và từng có công trình nghiên cứu về "Tác động của Luật Biển quốc tế trong việc giải quyết các tranh chấp về khu vực đặc quyền kinh tế tại khu vực Đông Bắc Á".
Giáo sư Rô-nan Clác-cơ, Đại học Xít-ni (Ô-xtrây-li-a) nhấn mạnh, việc Trung Quốc đặt giàn khoan tại vùng biển thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam cho thấy sự thiếu tôn trọng của Bắc Kinh đối với nước láng giềng của mình. Nên tổ chức một cuộc hội thảo bao gồm các bên có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, có sự tham gia của các đối tác độc lập để tìm ra giải pháp.
Giáo sư Các-lơ Thay-ơ, Học viện Quốc phòng Ô-xtrây-li-a cho rằng, việc Trung Quốc đặt giàn khoan trong EEZ của Việt Nam là bước đi nhằm củng cố tham vọng kiểm soát toàn bộ Biển Đông, kiểm soát hoạt động khai thác các nguồn tài nguyên tại đây. Ngoài ra, Trung Quốc đã triển khai hàng trăm tàu, trong đó có cả tàu chiến trang bị vũ khí tới bảo vệ giàn khoan. Những hành động này của Trung Quốc mang tính gây hấn và bất hợp pháp, bởi Trung Quốc hành động không dựa trên quy định của luật pháp quốc tế. Bàn về giải pháp giải quyết căng thẳng hiện nay trên Biển Đông, ông cho rằng, tới nay, việc Việt Nam không để lực lượng quân sự tham gia vào tình trạng căng thẳng trên Biển Đông là điều hoàn toàn đúng đắn.
Trước việc Trung Quốc không những không chấp nhận đề nghị chính đáng của Việt Nam, mà còn tiếp tục tăng cường gây hấn, Giáo sư Lu-lai nêu rõ, bất đồng quan điểm giữa các nước về quyền tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông không thể giải quyết bằng vũ lực mà phải thông qua các cuộc đàm phán hòa bình. Theo ông, để giải quyết bất đồng, phải tiến hành cả đối thoại song phương giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng như đàm phán đa phương với sự tham gia của các nước có liên quan trực tiếp và những nước bị động chạm về các lợi ích kinh tế, chính trị cũng như an ninh. Ông cho rằng, các cuộc đối thoại, đàm phán này phải dẫn tới những thỏa thuận song phương và đa phương mà ở đó, các lợi ích về lịch sử, văn hóa, kinh tế và chính trị của Việt Nam cũng như của nhân dân và các nước liên quan phải được tôn trọng.
 |
| Hạ nghị sỹ Ma-đơ-lin Z. Boóc-đa-lô. |
Trước đó, phát biểu tại phiên điều trần ở Quốc hội Mỹ ngày 20-5, Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách khu vực Đông Á - Thái Bình Dương Đa-ni-en Rút-xen cũng cho rằng hành động của Trung Quốc gây căng thẳng ở Biển Đông là thách thức lớn đối với Mỹ và các nước trong khu vực. Theo ông, biện pháp tốt nhất mà Mỹ và ASEAN có thể thực hiện để góp phần xoa dịu căng thẳng ở Biển Đông là đối thoại ngoại giao trên tinh thần xây dựng. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quốc tế phản đối Trung Quốc đơn phương âm mưu thay đổi hiện trạng ở Biển Đông.
Giáo sư, Tiến sỹ Kim Tê Quan, Trưởng khoa Chính trị tại Đại học Dong-Eui, Hàn Quốc, nhận định, việc Trung Quốc đơn phương hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 là vi phạm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). Ông Kim Tê Quan cho rằng, chiếu theo UNCLOS năm 1982, các nước có một vùng đặc quyền kinh tế cách bờ biển 200 hải lý, tính từ bờ biển. Quốc gia sở hữu bờ biển có tất cả mọi quyền hạn về mặt kinh tế trong vùng này như khai thác thủy hải sản, bảo vệ môi trường biển hoặc khai thác các nguồn tài nguyên biển, nghiên cứu hải dương học. Giáo sư, Tiến sỹ Kim Tê Quan từng là giáo sư thỉnh giảng tại Trung tâm Nghiên cứu châu Á thuộc Đại học American, Mỹ và học giả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu quốc tế, Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc. Ông là chuyên gia về quan hệ quốc tế, chuyên nghiên cứu về chính sách đối ngoại của Trung Quốc, quan hệ Mỹ - Trung và từng có công trình nghiên cứu về "Tác động của Luật Biển quốc tế trong việc giải quyết các tranh chấp về khu vực đặc quyền kinh tế tại khu vực Đông Bắc Á".
Giáo sư Rô-nan Clác-cơ, Đại học Xít-ni (Ô-xtrây-li-a) nhấn mạnh, việc Trung Quốc đặt giàn khoan tại vùng biển thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam cho thấy sự thiếu tôn trọng của Bắc Kinh đối với nước láng giềng của mình. Nên tổ chức một cuộc hội thảo bao gồm các bên có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, có sự tham gia của các đối tác độc lập để tìm ra giải pháp.
 |
| Giáo sư Các-lơ Thay-ơ. Ảnh: Internet |
Giáo sư Các-lơ Thay-ơ, Học viện Quốc phòng Ô-xtrây-li-a cho rằng, việc Trung Quốc đặt giàn khoan trong EEZ của Việt Nam là bước đi nhằm củng cố tham vọng kiểm soát toàn bộ Biển Đông, kiểm soát hoạt động khai thác các nguồn tài nguyên tại đây. Ngoài ra, Trung Quốc đã triển khai hàng trăm tàu, trong đó có cả tàu chiến trang bị vũ khí tới bảo vệ giàn khoan. Những hành động này của Trung Quốc mang tính gây hấn và bất hợp pháp, bởi Trung Quốc hành động không dựa trên quy định của luật pháp quốc tế. Bàn về giải pháp giải quyết căng thẳng hiện nay trên Biển Đông, ông cho rằng, tới nay, việc Việt Nam không để lực lượng quân sự tham gia vào tình trạng căng thẳng trên Biển Đông là điều hoàn toàn đúng đắn.
