Toàn cảnh buổi họp báo.

Tại buổi họp báo, hơn 100 cơ quan báo chí trong vào ngoài nước đã được nghe thông báo diễn biến sự việc và tình hình cụ thể trên thực địa “về việc Trung Quốc đặt giàn khoan trái phép trong vùng biển Việt Nam”.

Theo đó, lúc 5h22 ngày 1-5, Cơ quan chức năng Việt Nam  phát hiện giàn khoan nước sâu HD 981 và 3 tàu dịch vụ dầu khí của Trung Quốc di chuyển từ Tây Bắc đảo Tri Tôn (thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam xuống phía Nam. Đến 16h ngày 2-5, giàn khoan được thả trôi ở  sâu vào trong thềm lục địa của Việt Nam 80 hải lý, cách đảo Lý Sơn 119 hải lý, cách bờ biển Việt Nam 130 hải lý. 

Trung quốc hạ đặt giàn khoan này để khoan thăm dò thềm lục địa của Việt Nam và huy động nhiều tàu bảo vệ đi cùng. Theo Đại tá Ngô Ngọc Thu, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Cảnh sát Biển Việt Nam, Trung Quốc đã huy động lúc cao nhất là 80 tàu các loại để bảo vệ giàn khoan, trong đó có 7 tàu quân sự cùng 33 tàu Hải cảnh, Ngư chính, Hải giám và  các tàu vận tải, các tàu cá.

Ngoài ra, hàng ngày còn có hàng chục tốp máy bay hoạt động trên khu vực và một nhóm tàu cá  vũ trang và tàu quân sự  đã vào cách đảo Lý Sơn 50 đến 60 hải lý.

Cũng theo Phó Tư lệnh Cảnh Sát Biển Việt Nam, khi các tàu thực thi pháp luật của Việt Nam ra kiểm tra, ngăn chặn việc xâm phạm trái phép của giàn khoan vùng biển Việt Nam, các tàu bảo vệ của Trung Quốc, được sự yểm trợ của máy bay đã có  các hành động hung hăng, chủ động đâm thẳng vào các tàu, dùng vòi rồng có công xuất lớn phun nước vào các tàu Việt Nam nhằm làm hư hỏng các thiết bị trên tàu, gây thương tích cho các thủy thủ.

Theo con số của ông Ngô Mai Thịnh đại diện Cục Kiểm Ngư, Bộ Nông nghiệp, Phát triển Nông thôn, đã có 6 cán bộ kiểm  ngư Việt Nam bị thương sau các hoạt động gây hấn từ phía Trung Quốc. Ông Thu cho biết: “Lực lượng kiểm ngư và cảnh sát biển đã hết sức bình tĩnh và kiềm chế, nhưng mọi sự kiềm chế chỉ có giới hạn, nếu phía Trung Quốc vẫn tiếp tục như vậy, chúng tôi sẽ có hành động tự vệ tương tự. Việt Nam cũng sẽ yêu cầu Trung Quốc bồi thường cho thiệt hại đối với lực lượng Kiểm ngư và Cảnh sát biển".

Trong những ngày qua, phía Việt Nam đã nhiều lần lên tiếng, trao đổi với phía Trung Quốc về vụ việc trên. Riêng Bộ Ngoại giao đã có 8 cuộc làm việc nghiêm túc với Trung Quốc ở Hà Nội và Bắc Kinh. Đáng chú ý, chiều 6-5, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh đã điện đàm với Uỷ viên quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì.

Khi được hỏi liệu Việt Nam có dự định kiện Trung Quốc lên tòa án trọng tài quốc tế như Philippines đã làm hay không, ông Trần Duy Hải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới Quốc gia cho biết: "Việt Nam kiên định sử dụng mọi biện pháp hòa bình, không loại trừ biện pháp nào".