Thủ tướng Băng-la-đét, bà S. Ha-xi-na Oa-gít, đón Thủ tướng Ấn Độ Na-ren-đra Mô-đi tại sân bay quốc tế ở thủ đô Đắc-ca hôm 6/6. Ảnh: AFP

Trong chuyến thăm 2 ngày (6-7/6) của Thủ tướng Ấn Độ Na-ren-đra Mô-đi tới thủ đô Đắc-ca của Băng-la-đét, hai bên đã ký nghị định thư và trao đổi các công cụ phê chuẩn nhằm thực thi LBA. Việc phê chuẩn LBA giúp tháo gỡ những phức tạp “có một không hai” trong quan hệ giữa Ấn Độ và Băng-la-đét liên quan đến vấn đề lãnh thổ ở khu vực biên giới, vốn luôn bất ổn suốt hơn 4 thập kỷ qua kể từ khi Băng-la-đét giành độc lập năm 1971.

Thỏa thuận vừa ký mở đường cho việc giải quyết bất đồng biên giới kéo dài, gây cản trở cho sự phát triển quan hệ giữa hai nước. Theo văn bản này, hai bên sẽ trao đổi các vùng đất xen kẽ ở biên giới, cụ thể, Ấn Độ sẽ chuyển giao cho Băng-la-đét 110 khu đất nằm trong lãnh thổ Băng-la-đét trước thuộc Ấn Độ. Đổi lại, Ấn Độ sẽ tiếp nhận hơn 50 vùng đất trên lãnh thổ Ấn Độ mà trước đây thuộc quốc gia láng giềng.

Vấn đề quốc tịch của khoảng 52.000 cư dân đang sinh sống ở những vùng đất này cũng sẽ được làm rõ. Theo đó, người dân ở đó được quyền lựa chọn hoặc ở lại, hoặc ra đi tùy theo họ muốn trở thành công dân của nước nào.

Sự chồng chéo phức tạp này là hệ lụy do lịch sử để lại từ hơn 300 năm trước, khi các hoàng đế triều đại Mô-gôn (người Mông Cổ) thâu tóm khu vực Cúc Bê-ha ở Bắc Ben-gan. Ngày nay, trong quận Cúc Bê-ha (của Ấn Độ) có khu vực Ba-la-pa-ra Kha-gra-ba-ri của Ấn Độ được bao quanh bởi lãnh thổ của Băng-la-đét. Ba-la-pa-ra Kha-gra-ba-ri lại bao quanh một khu đất khác của Băng-la-đét và khu đất đó lại bao quanh vùng Đa-ha-la Kha-gra-ba-ri của Ấn Độ.

Có hơn 24 khu đất ở tình trạng xen kẽ với nhau như vậy (tức trong lãnh thổ Băng-la-đét có khu đất của Ấn Độ, tiếp đó trong khu đất của Ấn Độ này lại có một khu đất nhỏ hơn của Băng-la-đét và cứ tiếp tục như thế).

Tình trạng này không chỉ gây khó cho công tác quản lý, mà còn khiến đời sống của người dân sống ở các khu vực đó gặp nhiều khó khăn. Họ trở thành những công dân không quốc tịch, mất quyền hưởng các phúc lợi xã hội.

Lực lượng an ninh biên giới Ấn Độ kiểm tra người dân trở về từ vùng đất Băng-la-đét sau một ngày làm đồng, tại đồn Biên phòng Lan-ca Pu-ra ở ngoại ô thành phố A-gác-ta-la. Ảnh: The Hindu

Thực tế, năm 1974, thỏa thuận về trao đổi các khu đất thuộc khu vực xung quanh đường biên giới chính thức giữa Ấn Độ và Băng-la-đét đã từng được Thủ tướng Ấn Độ lúc đó là bà In-đi-ra Gan-đi và người đồng cấp Mu-gi-bua Ra-man của Băng-la-đét chấp thuận. Tuy nhiên, sau khi Thủ tướng Mu-gi-bua bị ám sát năm 1975, thỏa thuận bị đình lại trong thời gian dài và bị chính phủ kế nhiệm sau đó bác bỏ.

Có thể nói rằng, hai nước đã tiến hành bước đi quan trọng với mục tiêu mang lại quyền lợi cho người dân.

Giờ đây, 41 năm sau, những thủ tục pháp lý cần thiết đã được hoàn tất để hiệp định hoán đổi lãnh thổ chính thức có hiệu lực. Với hiệp định này, Ấn Độ và Băng-la-đét hy vọng sẽ chấm dứt những phức tạp trong vấn đề chủ quyền biên giới lãnh thổ, mở ra một chương mới trong lịch sử quan hệ hai nước.

Thủ tướng Ấn Độ N.Mô-đi nói rằng chuyến thăm Băng-la-đét của ông diễn ra vào một thời điểm lịch sử. Hai bên đã giải quyết được vấn đề tồn tại kể từ khi Băng-la-đét giành độc lập. Theo ông Mô-đi, vấn đề biên giới đã được giải quyết sẽ giúp biên giới hai nước trở nên an toàn hơn và cuộc sống của người dân sẽ ổn định hơn.

Băng-la-đét có chung biên giới với 5 bang của Ấn Độ là Mi-dô-ram, Mê-ga-lay-a, Át-xam, Tri-pu-ra và Tây Ben-gan - những bang có vị trí địa chính trị quan trọng đối với sườn phía Đông của Ấn Độ. Vì thế, Hiệp định phân định biên giới trên bộ với Băng-la-đét sẽ giúp Ấn Độ loại bớt một nhân tố an ninh bất ổn để tập trung hơn vào việc xử lý quan hệ với Trung Quốc và Pa-ki-xtan, hai nước láng giềng vẫn đang tranh chấp chủ quyền lãnh thổ với Ấn Độ.

Với Thủ tướng Ấn Độ Mô-đi, hiệp định biên giới với Băng-la-đét không chỉ là một thành quả đối ngoại quan trọng mà còn là bước đi hướng tới những lợi ích chiến lược lâu dài. Kể từ khi lên cầm quyền hồi giữa năm ngoái, ông Mô-đi chủ trương dành ưu tiên cho việc thúc đẩy quan hệ với các nước láng giềng và đẩy lùi ảnh hưởng của các đối tác ở bên ngoài khu vực.