Xã Nậm Kè có 9 bản với 588 hộ/3.566 khẩu nhưng có tới 554 hộ thuộc diện nghèo. Trong năm 2011, xã đã cấp đến dân 2.860 thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo, 527 thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi, nhưng người bệnh hiếm khi sử dụng đi khám bệnh. Người dân chỉ chịu đến trạm y tế và bệnh viện khi đã “thập tử nhất sinh”. Địa chỉ quen thuộc của bà con vẫn là đồn BP và trạm y tế quân dân y kết hợp. Trung tá, BS Lưu Quang Năm, Chủ nhiệm Quân y BĐBP Điện Biên chia sẻ: Người dân trên địa bàn biên giới mỗi khi ốm đau, bệnh tật thường tìm đến quân y các đồn biên phòng.

Ngặt nỗi, trang thiết bị khám, chữa bệnh tại các đơn vị còn thô sơ, thuốc hỗ trợ cho dân còn hạn chế, nên bộ đội phải thường xuyên san sẻ thuốc chữa bệnh cho dân. Tại huyện Mường Nhé mới có Trạm y tế kết hợp quân dân y A Pa Chải thuộc đồn BP A Pa Chải, Trạm Nậm Chua, đồn BP Nà Hỳ tổ chức khám, chữa bệnh cho nhân dân bằng thẻ bảo hiểm y tế. Các đồn BP đều được áp dụng mô hình này mới giải quyết được vấn đề thiếu thuốc chữa bệnh cho bà con, đảm bảo được tiêu chuẩn thuốc của bộ đội, cũng như có điều kiện nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho nhân dân.

Buổi khám, chữa và phát thuốc miễn phí cho 465 lượt người dân bản Huổi Khon, xã Nậm Kè như kiểm chứng cho lời Trung tá Lưu Quang Năm. Bản Huổi Khon từng là địa điểm bà con người Mông bị bọn xấu xúi giục tụ tập đông người gây mất trật tự an ninh khu vực biên giới đầu tháng 5 vừa qua. Chỉ tay vào bãi đất trống đầu bản Huổi Khon, nơi những kẻ nhẹ dạ dựng hơn trăm lán trại tạm bợ cách đây 4 tháng, Thượng uý Chu Xuân Thu, Phó đồn trưởng nghiệp vụ, đồn BP Nậm Kè cho biết: Ngay khi biết bị lừa gạt, người dân tự nguyện ai về nhà nấy, lán trại được tháo dỡ. Bộ đội, công an và dân bản lại cùng nhau phát dọn, gieo giống. Nay thì lúa đã xanh, ngô đã tốt, lại thêm một mùa vàng trên mảnh đất này.

Những ân tình

Tiên đoán lượng người đến khám sẽ đông, đoàn quân y đã chuẩn bị 4 bàn khám nhưng chỉ sau hơn 1 giờ khám bệnh, các bác sĩ phải triển khai thêm 2 bàn khám để bà con không phải chờ lâu và những người ở xa về kịp trước trời tối. Câu chuyện tưởng chừng như chỉ có ở Huổi Khon: Đa số người dân không biết tiếng phổ thông nên khi bác sĩ khám bệnh, một số cán bộ đồn BP Nậm Kè phải đứng ra làm phiên dịch. Nhân dịp này, nhiều người dân ở Huổi Khon tranh thủ bày tỏ lòng biết ơn của họ và người thân đối với BĐBP đã quan tâm; không kỳ thị với những người đã lỡ nghe lời kẻ xấu, tụ tập, gây rối an ninh trật tự. Ông Sùng A Kỷ, Trưởng bản Huổi Khon cho biết: “Bà con ở Huổi Khon đã được BĐBP giúp đỡ nhiều, nay lại có đoàn y, bác sỹ đến khám chữa bệnh không lấy tiền bà con vui lắm.

Từ nay, bà con kiên quyết không mắc mưu nghe theo bọn người xấu xúi giục nữa... Trước đây, dân bản chỉ biết ăn nước suối thôi. Ngày nắng còn đỡ, chứ ngày mưa thì đục ngầu, đầy rác rưởi nhưng cũng phải chịu. Năm 2009, Nhà nước đầu tư cho bản 4 cái bể nước này, phân đều theo cụm, lại hướng dẫn dân ngủ màn, phun thuốc diệt khuẩn... Từ đấy, dân bản đỡ hẳn ốm đau, bệnh sốt rét không còn hành hạ mọi người nữa”. Trong số những người may mắn được bác sĩ phát hiện bệnh kịp thời có vợ chồng Lầu A Cử và 4 người con, nhà cách Huổi Khon gần 3km đường rừng. Nhờ bác sĩ, anh Cử mới biết đứa con nhỏ 18 tháng tuổi bị viêm phế quản, để lâu dẫn tới viêm phổi, nguy cơ tử vong cao. Anh xúc động nói: “Không có bác sĩ biên phòng bắt bệnh, kê đơn thuốc. Ở nhà mình chỉ biết làm lễ cúng, thằng bé chắc không sống nổi. Lần này, bác sĩ còn nói với mình về việc sinh đẻ có kế hoạch. Có lẽ mình phải nghe lời bác sỹ biên phòng thôi, đẻ nhiều khổ lắm... ”.