Hội nghị các quan chức cấp cao (SOM) Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) khai mạc ngày 5-11, tại Bắc Kinh. Ảnh: TTXVN

Trong hai ngày 5 và 6-11, Hội nghị các quan chức cao cấp thuộc APEC 2014 đã diễn ra tại Bắc Kinh, mở đầu cho tuần lễ Hội nghị thượng đỉnh APEC được tổ chức từ ngày 5 đến 11-11. 21 nước thành viên sẽ thảo luận việc thúc đẩy quan hệ thương mại nhằm tăng cường hội nhập khu vực mạnh mẽ hơn, trong đó, đáng chú ý là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). TPP do Mỹ đề xuất, đang trong quá trình thương lượng với các nước liên quan. Có 12 nước tham gia đàm phán Hiệp định này, trong đó, có Nhật Bản và Mỹ nhưng không có Trung Quốc. Các nước APEC, hiện chi phối trên 50% GDP toàn cầu, dự kiến cũng sẽ thảo luận việc hiện thực hóa ý tưởng tạo lập khu vực thương mại tự do mới có tên là Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP) mà Bắc Kinh đang tích cực thúc đẩy.

Các nhà phân tích cho rằng, việc Trung Quốc thúc đẩy FTAAP có thể giúp Bắc Kinh đối chọi lại sức mạnh của Oa-sinh-tơn ở châu Á - Thái Bình Dương, khu vực đóng một vai trò quan trọng trong phục hồi kinh tế toàn cầu, nhưng cũng  phải đối mặt với nhiều thách thức từ những căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng.

Trên thực tế, chương trình nghị sự của APEC lần này được đề ra hoàn toàn có lợi cho Trung Quốc. Các chủ đề dự kiến sẽ được bàn luận trong Hội nghị đều nằm trong số những ưu tiên trong chính sách đối nội của Trung Quốc, trong đó, bao gồm cả việc thông qua một sáng kiến chống tham nhũng. Chủ đề chính của Hội nghị lần này bao gồm: "Đẩy mạnh hội nhập kinh tế khu vực", "Thúc đẩy phát triển đổi mới" và "Củng cố sự kết nối toàn diện và phát triển cơ sở hạ tầng". Tham vọng của Trung Quốc tại khu vực, bao gồm kết nối thông qua hệ thống đường sắt, cảng biển, đường cao tốc và đường ống dẫn dầu, khí đốt, sẽ được bàn thảo tại Hội nghị lần này dựa trên chủ đề chính nói trên.

Đây cũng là cơ hội hiếm có để Trung Quốc lôi kéo các nền kinh tế lớn khác trong khu vực, như Ô-xtrây-li-a, In-đô-nê-xi-a, Hàn Quốc và thậm chí là cả Nhật Bản tham gia Ngân hàng Đầu tư hạ tầng cơ sở Á châu (AIIB).

Hội nghị thượng đỉnh APEC 22 được tổ chức tại Bắc Kinh, đây là cơ hội cho nước chủ nhà khôi phục vị trí đầu tàu phát triển tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời lấy lại hình ảnh về sự trỗi dậy hòa bình, vốn đã bị mất gần 10 năm nay.

Theo "The Diplomat", chính quyền Trung Quốc đã quyết định đóng cửa tạm thời tất cả các nhà máy gần Bắc Kinh, đồng thời hạn chế số lượng xe ô tô ra vào thành phố trong dịp diễn ra Hội nghị quan trọng này. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng nỗ lực giảm bớt những căng thẳng về chính trị với các quốc gia láng giềng như Việt Nam và Nhật Bản, đồng thời tạo ra một không khí của tinh thần đoàn kết trong khu vực.

Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến cho rằng, không phải Bắc Kinh dễ  đạt được các mục tiêu này chỉ trong mấy ngày của Hội nghị. Được biết, trong cuộc gặp sắp tới với Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma bên lề APEC, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn có một cuộc thảo luận nghiêm túc về việc Trung Quốc tham gia TPP. Sau nhiều năm công khai chỉ trích TPP như một âm mưu nhằm kiềm chế Trung Quốc, mới đây Bắc Kinh lại bày tỏ mong muốn gia nhập hiệp định thương mại này. Và vì thế, việc thúc đẩy đàm phán TPP có thể còn kéo dài cả thập kỷ hoặc dài hơn.