Biên phòng - Thủ tướng Ba Lan Đô-nan Tu-xcơ được các nhà lãnh đạo các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) chọn làm Chủ tịch Hội đồng châu Âu trong cuộc họp thượng đỉnh đặc biệt của khối ngày 30-8 vừa qua tại Brúc-xen (Bỉ). Đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội đồng châu Âu từ tháng 12 tới, ông Đô-nan Tu-xcơ sẽ phải đối mặt với 3 thách thức của EU trong những năm tới, đó là tình trạng kinh tế trì trệ, cuộc khủng hoảng U-crai-na và vị trí của Vương quốc Anh trong liên minh.
Vị Thủ tướng lâu nhất của Ba Lan
Ông Đô-nan Tu-xcơ sinh ngày 22-4-1957, là Thủ tướng Ba Lan từ năm 2007 và cũng là vị Thủ tướng lâu nhất của Cộng hòa Ba Lan cho tới nay. Ông bắt đầu sự nghiệp như một nhà hoạt động chính trị tại thị trấn quê hương Gan-xcơ.
Ông Tu-xcơ bắt đầu sự nghiệp chính trị của mình như là một nhà hoạt động ở thị trấn nơi ông sống Gan-xcơ, hỗ trợ Công đoàn Đoàn kết và tổ chức các hoạt động trong sinh viên đại học. Ông đã phục vụ trong quốc hội Cộng hòa Ba Lan gần như liên tục kể từ khi được bầu cử lần đầu tiên vào năm 1991. Ông là Phó ban phát ngôn của Thượng viện từ 1997 đến 2001 và Phó Chủ tịch Thượng viện từ năm 2001 đến 2005. Ông cũng từng là lãnh đạo của phe đối lập trong giai đoạn 2003-2007.
Ông Tu-xcơ đã nhậm chức Thủ tướng Ba Lan ngày 16-11-2007, sau đó tái cử vào năm 2011. Ông hiện là Thủ tướng tại vị lâu nhất của nước Cộng hòa thứ ba của Ba Lan.
Trong nhiệm kỳ hai, ông Tu-xcơ đã phải đối mặt với nhiều thử thách, mà mới nhất là “cơn bão” chính trị liên quan tới bê bối nghe len các quan chức cấp cao của nước này. Vụ bê bối xuất hiện hồi tháng 6 vừa qua sau khi tạp chí Wprost của nước này công bố 3 đoạn băng ghi âm ghi lại các cuộc trò chuyện của các nhà lãnh đạo cấp cao Ba Lan. Trong đoạn băng ghi âm đầu tiên giữa Bộ trưởng Nội vụ Bát-lô-mi-ê Xi-en-ki-ê-vích và Thống đốc ngân hàng trung ương Ma-rếch Ben-ca, được công bố ngày 15-6, ông Ma-rếch Ben-ca nói rằng, sẽ ủng hộ các chính sách kinh tế của Chính phủ nếu Bộ trưởng Tài chính lúc đó từ chức. 6 năm sau đó, tháng 11-2013, người đứng đầu ngành tài chính Ba Lan, ông Y-a-xếch Rô-xtốp-xki đã phải nhường chỗ cho nhà kinh tế Ma-têu-xơ Sơ-tru-rếch làm việc tại ngân hàng ING.
Vụ bê bối nghe lén xảy ra vào thời điểm khá nhạy cảm và đẩy Ba Lan đối mặt với một cuộc khủng hoảng chính trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình nội bộ của quốc gia này, đặc biệt trong bối cảnh Ba Lan phải giải quyết những lo ngại về an ninh bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng chính trị ở U-crai-na. May mắn cho Thủ tướng Tu-xcơ là ông đã vượt qua cuộc bỏ phiếu tín nhiệm ở Quốc hội ngày 25-6-2014 với 237 phiếu thuận, 203 phiếu chống và không có phiếu trắng.
Sở dĩ ông Tu-xcơ lấy được lòng của đa số thành viên EU là do ông có chủ trương cứng rắn với Nga nhưng không rơi vào cạm bẫy bài Nga. Đây là điều đã thuyết phục được Pháp, các nước vùng Ban-tích, Trung Âu và Đông Âu bỏ phiếu cho ông Tu-xcơ. Nhiệm kỳ Chủ tịch Hội đồng châu Âu của ông Đô-nan Tu-xcơ sẽ có thời hạn 2,5 năm, bắt đầu từ ngày 1-12 tới. Chủ tịch Hội đồng châu Âu sắp mãn nhiệm Van Rôm-pơi đã gọi người kế nhiệm mình là “một cựu binh của châu Âu”, đồng thời đánh giá cao ông Đô-nan Tu-xcơ qua việc chèo lái Ba Lan vượt qua khủng hoảng, giữ ổn định kinh tế quốc gia.
Cái khó của “bài kiểm tra” năng lực
Giới quan sát nhận định, nhà lãnh đạo mới của châu Âu sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức ngay khi lên nhậm chức. Đó là ổn định nền kinh tế châu Âu, cuộc khủng hoảng U-crai-na và vị trí của Anh trong Liên minh châu Âu, trong đó cuộc khủng hoảng U-crai-na có thể coi là bài “kiểm tra sát hạch” đầu tiên.
Chỉ riêng đối với cuộc khủng hoảng U-crai-na, quan điểm của các nước châu Âu hiện cũng có sự chia rẽ trong việc đối phó với Nga. Trong khi Pháp, Anh, Đức, I-ta-li-a tăng cường các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga thì nhiều nước thành viên EU lo sợ rằng việc làm leo thang cuộc chiến thương mại với Nga có thể phá tan hy vọng hồi phục nền kinh tế của họ. Các số liệu mới nhất được công bố ngày 14-8 cho thấy, sự tăng trưởng kinh tế trong khu vực đồng ơ-rô gồm 18 quốc gia đang chững lại ở con số 0 trong quý hai của năm, thậm chí khi nền kinh tế EU lúc này chưa thấm đòn trả đũa từ Nga.
Thủ tướng Hung-ga-ri Vích-to Oóc-ba cho rằng, EU đang tự làm đau chính mình bằng việc tung ra các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga. Theo ông, việc trừng phạt Nga của EU giống như việc liên minh này “tự bắn vào chân mình”. Nga đang là đối tác thương mại lớn nhất của Hung-ga-ri ngoài EU, với xuất khẩu của Hung-ga-ri sang Nga đạt 3,4 tỉ USD năm 2013. Hung-ga-ri cũng phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung cấp năng lượng từ Nga. Đồng quan điểm với Thủ tướng Hung-ga-ri, lãnh đạo của các nước khác như Xlô-vê-ni-a và Séc đều tin rằng, các biện pháp trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga đã đi quá xa.
Một thách thức khác đối với ông Tu-xcơ là việc Anh đang đe doạ rời EU sau khi bất lực trong việc ngăn cản ông Giăng Clốt Giăng-cơ, người Bỉ, trở thành Chủ tịch mới của Uỷ ban châu Âu (EC). Để trấn an Luân Đôn, ngay khi được chọn làm tân Chủ tịch Hội đồng châu Âu, ông Tu-xcơ tuyên bố không thể thiếu Vương quốc Anh trong EU và cam kết sẽ làm tất cả để đáp ứng những yêu cầu cải cách của Luân Đôn. Tân Chủ tịch Hội đồng châu Âu tuyên bố trong tương lai EU sẽ không "thu nhỏ lại" và không thể tượng tượng nổi nếu EU thiếu Anh.
Với ba bài sát hạch trên, rõ ràng đang làm khó cho ông Tu-xcơ trong vai trò là người đứng đầu EU. Tuy nhiên, nếu vượt qua thử thách đầu tiên, con đường tiến lên phía trước của tân Chủ tịch Hội đồng châu Âu sẽ rộng mở hơn, hứa hẹn tương lai sáng sủa cho lục địa này.
Ông Đô-nan Tu-xcơ sinh ngày 22-4-1957, là Thủ tướng Ba Lan từ năm 2007 và cũng là vị Thủ tướng lâu nhất của Cộng hòa Ba Lan cho tới nay. Ông bắt đầu sự nghiệp như một nhà hoạt động chính trị tại thị trấn quê hương Gan-xcơ.
Ông Tu-xcơ bắt đầu sự nghiệp chính trị của mình như là một nhà hoạt động ở thị trấn nơi ông sống Gan-xcơ, hỗ trợ Công đoàn Đoàn kết và tổ chức các hoạt động trong sinh viên đại học. Ông đã phục vụ trong quốc hội Cộng hòa Ba Lan gần như liên tục kể từ khi được bầu cử lần đầu tiên vào năm 1991. Ông là Phó ban phát ngôn của Thượng viện từ 1997 đến 2001 và Phó Chủ tịch Thượng viện từ năm 2001 đến 2005. Ông cũng từng là lãnh đạo của phe đối lập trong giai đoạn 2003-2007.
 |
| Thủ tướng Ba Lan Đô-nan Tu-xcơ (trái) và Ngoại trưởng I-ta-li-a P.Mô-ghê-ri-ni (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu sắp mãn nhiệm Van Rôm-pơi. (Ảnh: Euronews) |
Ông Tu-xcơ đã nhậm chức Thủ tướng Ba Lan ngày 16-11-2007, sau đó tái cử vào năm 2011. Ông hiện là Thủ tướng tại vị lâu nhất của nước Cộng hòa thứ ba của Ba Lan.
Trong nhiệm kỳ hai, ông Tu-xcơ đã phải đối mặt với nhiều thử thách, mà mới nhất là “cơn bão” chính trị liên quan tới bê bối nghe len các quan chức cấp cao của nước này. Vụ bê bối xuất hiện hồi tháng 6 vừa qua sau khi tạp chí Wprost của nước này công bố 3 đoạn băng ghi âm ghi lại các cuộc trò chuyện của các nhà lãnh đạo cấp cao Ba Lan. Trong đoạn băng ghi âm đầu tiên giữa Bộ trưởng Nội vụ Bát-lô-mi-ê Xi-en-ki-ê-vích và Thống đốc ngân hàng trung ương Ma-rếch Ben-ca, được công bố ngày 15-6, ông Ma-rếch Ben-ca nói rằng, sẽ ủng hộ các chính sách kinh tế của Chính phủ nếu Bộ trưởng Tài chính lúc đó từ chức. 6 năm sau đó, tháng 11-2013, người đứng đầu ngành tài chính Ba Lan, ông Y-a-xếch Rô-xtốp-xki đã phải nhường chỗ cho nhà kinh tế Ma-têu-xơ Sơ-tru-rếch làm việc tại ngân hàng ING.
Vụ bê bối nghe lén xảy ra vào thời điểm khá nhạy cảm và đẩy Ba Lan đối mặt với một cuộc khủng hoảng chính trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình nội bộ của quốc gia này, đặc biệt trong bối cảnh Ba Lan phải giải quyết những lo ngại về an ninh bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng chính trị ở U-crai-na. May mắn cho Thủ tướng Tu-xcơ là ông đã vượt qua cuộc bỏ phiếu tín nhiệm ở Quốc hội ngày 25-6-2014 với 237 phiếu thuận, 203 phiếu chống và không có phiếu trắng.
Sở dĩ ông Tu-xcơ lấy được lòng của đa số thành viên EU là do ông có chủ trương cứng rắn với Nga nhưng không rơi vào cạm bẫy bài Nga. Đây là điều đã thuyết phục được Pháp, các nước vùng Ban-tích, Trung Âu và Đông Âu bỏ phiếu cho ông Tu-xcơ. Nhiệm kỳ Chủ tịch Hội đồng châu Âu của ông Đô-nan Tu-xcơ sẽ có thời hạn 2,5 năm, bắt đầu từ ngày 1-12 tới. Chủ tịch Hội đồng châu Âu sắp mãn nhiệm Van Rôm-pơi đã gọi người kế nhiệm mình là “một cựu binh của châu Âu”, đồng thời đánh giá cao ông Đô-nan Tu-xcơ qua việc chèo lái Ba Lan vượt qua khủng hoảng, giữ ổn định kinh tế quốc gia.
Cái khó của “bài kiểm tra” năng lực
Giới quan sát nhận định, nhà lãnh đạo mới của châu Âu sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức ngay khi lên nhậm chức. Đó là ổn định nền kinh tế châu Âu, cuộc khủng hoảng U-crai-na và vị trí của Anh trong Liên minh châu Âu, trong đó cuộc khủng hoảng U-crai-na có thể coi là bài “kiểm tra sát hạch” đầu tiên.
Chỉ riêng đối với cuộc khủng hoảng U-crai-na, quan điểm của các nước châu Âu hiện cũng có sự chia rẽ trong việc đối phó với Nga. Trong khi Pháp, Anh, Đức, I-ta-li-a tăng cường các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga thì nhiều nước thành viên EU lo sợ rằng việc làm leo thang cuộc chiến thương mại với Nga có thể phá tan hy vọng hồi phục nền kinh tế của họ. Các số liệu mới nhất được công bố ngày 14-8 cho thấy, sự tăng trưởng kinh tế trong khu vực đồng ơ-rô gồm 18 quốc gia đang chững lại ở con số 0 trong quý hai của năm, thậm chí khi nền kinh tế EU lúc này chưa thấm đòn trả đũa từ Nga.
Thủ tướng Hung-ga-ri Vích-to Oóc-ba cho rằng, EU đang tự làm đau chính mình bằng việc tung ra các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga. Theo ông, việc trừng phạt Nga của EU giống như việc liên minh này “tự bắn vào chân mình”. Nga đang là đối tác thương mại lớn nhất của Hung-ga-ri ngoài EU, với xuất khẩu của Hung-ga-ri sang Nga đạt 3,4 tỉ USD năm 2013. Hung-ga-ri cũng phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung cấp năng lượng từ Nga. Đồng quan điểm với Thủ tướng Hung-ga-ri, lãnh đạo của các nước khác như Xlô-vê-ni-a và Séc đều tin rằng, các biện pháp trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga đã đi quá xa.
Một thách thức khác đối với ông Tu-xcơ là việc Anh đang đe doạ rời EU sau khi bất lực trong việc ngăn cản ông Giăng Clốt Giăng-cơ, người Bỉ, trở thành Chủ tịch mới của Uỷ ban châu Âu (EC). Để trấn an Luân Đôn, ngay khi được chọn làm tân Chủ tịch Hội đồng châu Âu, ông Tu-xcơ tuyên bố không thể thiếu Vương quốc Anh trong EU và cam kết sẽ làm tất cả để đáp ứng những yêu cầu cải cách của Luân Đôn. Tân Chủ tịch Hội đồng châu Âu tuyên bố trong tương lai EU sẽ không "thu nhỏ lại" và không thể tượng tượng nổi nếu EU thiếu Anh.
Với ba bài sát hạch trên, rõ ràng đang làm khó cho ông Tu-xcơ trong vai trò là người đứng đầu EU. Tuy nhiên, nếu vượt qua thử thách đầu tiên, con đường tiến lên phía trước của tân Chủ tịch Hội đồng châu Âu sẽ rộng mở hơn, hứa hẹn tương lai sáng sủa cho lục địa này.
