Biên phòng - Ở Nam bộ, bão ít xuất hiện nên người dân không có nhiều kinh nghiệm để ứng phó. Ngoại trừ những căn nhà kết cấu bêtông, cốt thép, thì những loại nhà còn lại ở khu vực này không đủ sức chống chọi. Bởi thế, khi bão lũ xuất hiện, công tác phòng, chống và tìm kiếm cứu nạn diễn ra hết sức vất vả. Câu chuyện ở xã đảo Thạnh An, huyện Cần Giờ, TP Hồ Chí Minh là một ví dụ điển hình.

Còn nhớ, cuối tháng 3 vừa qua, khi cơn bão số 1 (Pakhar) được dự báo sẽ đổ bộ vào khu vực TP Hồ Chí Minh, Ban Chỉ huy phòng, chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn (PCLB-TKCN) thành phố đã tổ chức sơ tán toàn bộ dân cư xã đảo Thạnh An vào đất liền. Các đơn vị BĐBP trên địa bàn ngay lập tức nhập cuộc đảm bảo hoàn thành công việc trước khi bão đến 12 giờ đồng hồ. Đồn BP Thạnh An phụ trách vận động nhân dân sơ tán; Hải đội 2 chở người vào đất liền; Đồn BP Cần Thạnh đón nhận người dân, đưa về vị trí tập kết đã được bố trí sẵn.
Tại xã đảo Thạnh An, lực lượng BĐBP phối hợp với công an, dân quân địa phương thực hiện nhiệm vụ sơ tán dân. Cứ ngỡ, khi hay tin bão đổ bộ, có người đến cứu giúp thì dân mừng rỡ, nhưng thực tế diễn ra không hoàn toàn như vậy. Theo ông Trần Văn Thanh, Chủ tịch HĐND xã Thạnh An, chỉ có 90% người dân hợp tác với chính quyền, số còn lại thì nhiều người mặc cho tin báo bão đổ bộ, vẫn đi cào cá như thường ngày. Lý giải điều này, Đại úy Nguyễn Văn Khánh, Phó Đồn trưởng Đồn BP Thạnh An cho biết: Người dân nhận thức đơn giản nên hành động chủ quan. Cán bộ, chiến sĩ đơn vị phải ra tận biển vận động họ về tránh bão. "Chúng tôi thấy mấy chú biên phòng cực ghê! Mấy bữa đó dầm mưa suốt, đến ăn cơm mà còn không yên" - Bà Đỗ Thị Á (63 tuổi), một người dân địa phương chia sẻ. Thậm chí có trường hợp người dân kiên quyết không chịu rời khỏi nhà. Trung úy Vũ Việt Hưng và Trung úy Bao Minh Tiến, thuộc Đội Trinh sát Đồn BP Thạnh An đến vận động nhà bà Tư Nám ở ấp Thanh Hòa đi sơ tán. Bà Tư Nám năm nay hơn 90 tuổi, mắt đã lòa, phải nằm một chỗ. Bà bảo: "Tui không đi đâu hết. Tui có chết thì chết ở nhà tui thôi". Người thân của bà cũng vận động, nhưng bà vẫn không chịu để đưa đi sơ tán. Đến giờ chót, các chiến sĩ bàn với gia đình, đành bế bà lên xe, đưa về chùa Hưng Lợi - nơi tổ công tác trực chiến của Ban Chỉ huy PCLB-TKCN thành phố đang cắm chốt.
Hải đội 2, bên cạnh nhiệm vụ chuyên chở người dân vào đất liền, còn tăng cường triển khai kêu gọi các phương tiện đánh bắt ngoài khơi vào tránh bão; kiểm soát chặt chẽ tàu thuyền hoạt động đánh bắt thủy sản; tuần tra, kiểm soát tại các cửa sông, cửa biển, các điểm xuất bến, các khu neo đậu tàu thuyền, tuyệt đối không để ngư dân trốn ra khơi hoặc ở lại tại các cửa đáy, chòi canh trên biển trong thời gian xảy ra bão. Trong khi đó, tại doanh trại các đơn vị, nhà ở bị tốc mái nhưng các tổ công tác vẫn triển khai, bảo đảm an toàn cho người dân đến mức cao nhất có thể.
Đồn BP Cần Thạnh, bên cạnh việc tiếp nhận người, đưa về vị trí tập kết, còn tổ chức vận động và di dời dân ở khu vực nguy hiểm về nơi trú ẩn an toàn. Ngoài ra, đơn vị còn nhận nhiệm vụ tuyên truyền đưa các tàu đánh bắt gần bờ trở về; sắp xếp chỗ neo đậu cho các phương tiện bảo đảm an toàn. Trung tá Đoàn Đình Phượng, Chính trị viên Đồn BP Cần Thạnh cho biết: "Nhận thức của một số người dân chưa cao nên họ không tuân thủ vị trí neo đậu. Vì vậy, tổ công tác của đơn vị làm nhiệm vụ sắp xếp vị trí neo đậu cho tàu thuyền hoạt động hết sức vất vả".
Còn nhiều trăn trở...
Trong đợt giúp dân tránh bão số 1, BĐBP TP Hồ Chí Minh đã huy động 650 lượt cán bộ, chiến sĩ, sử dụng 4 ô tô, 4 tàu, 2 canô, kêu gọi 832 phương tiện vào tránh bão, di dời 3.000 người dân ở những vùng nguy hiểm về nơi trú ẩn an toàn. Rất may, khi đổ bộ vào đất liền, cơn bão đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, nên không gây thiệt hại về người. Người dân sau khi được sơ tán về vị trí trú ẩn an toàn, đã được chăm sóc chu đáo.
Ông Đỗ Văn Ớ, người được sơ tán từ xã đảo Thạnh An vào thị trấn Cần Thạnh cho biết: "Tụi tui được chăm sóc, ăn uống, thuốc men đầy đủ. Ban tổ chức nấu một nồi nước lớn, đặt ở giữa sảnh, lúc nào cũng sôi sùng sục, ai muốn ăn mì hay muốn uống cà phê thì có sẵn đó, cứ pha uống tự nhiên. Nói chung là yên tâm và thoải mái". Bà Đỗ Thị Á cảm động: "Tụi tui được Nhà nước đưa đi đến nơi về đến chốn, chăm lo ăn uống và thuốc men đầy đủ. Cảm ơn Nhà nước lắm". Con gái bà Á nói vui thêm: "Đi tránh bão mà lại còn tăng cân".
Thực tế cho thấy, cơn bão số 1 mặc dù suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, gió giật chỉ khoảng cấp 5, cấp 6 nhưng khu vực Cần Giờ cũng đã khá lao đao. Nguyên nhân chính là kết cấu hạ tầng, đặc biệt là kết cấu nhà cửa của người dân không phù hợp với việc chống bão. Sau bão, khi chúng tôi đến thăm xã đảo Thạnh An, gia đình anh Lê Văn Tấn (30 tuổi, ấp Thạnh Hòa) đang phải tập kết vật tư chuẩn bị xây nhà lại. Nhà của anh trước bão là nhà cột cây, vách lá, bị gió thổi sập hoàn toàn. Anh Lê Văn Ngưu ở gần đó, căn nhà kết cấu cột gỗ, vách lá, mái tôn cũng bị bể mái tôn, đến nay vẫn chưa sửa được.
Căn cứ sức tàn phá của bão số 9 (năm 2009) với bão số 1 năm nay, Trung tá Đoàn Đình Phượng cho biết: "Với tình trạng cơ sở hạ tầng như hiện tại, nếu bão đổ bộ, gió giật cấp 11, cấp 12 thì chắc sẽ có đến 70% nhà cửa ở đây sập hoặc tốc mái". Nhận định của Trung tá Đoàn Đình Phượng hoàn toàn có cơ sở và chính quyền địa phương cũng đã nhận thấy điều này. Ông Trần Văn Thanh cho biết, thời gian tới, địa phương sẽ kết hợp với phong trào xây dựng nông thôn mới để vận động bà con xây nhà kiên cố, nhằm đủ sức chống chọi với bão lũ.
Tuy nhiên, thực tế không hề đơn giản, bởi cái khó đối với người dân ở đây là thu nhập còn khá thấp. Việc xây nhà kiên cố không phải ai cũng làm được. Gia đình chị Lê Thị Nhiên (28 tuổi, ấp Thạnh Hòa) sau bão số 1 vừa rồi, căn nhà cột cây, vách la, mái tôn bị tốc mái, bung vách, sửa lại mất 4 triệu đồng. Số tiền này gần bằng 2 tháng thu nhập của gia đình chị. Nhà của anh Lê Văn Ngưu đến nay cũng chưa sửa được hoàn chỉnh vì chưa có tiền. Hơn nữa, ở xã đảo Thạnh An, giá vật liệu xây dựng cao gấp đôi so với đất liền. Điều này khiến cho ước mơ về một căn nhà kiên cố của dân nghèo thêm xa vời. Đồng nghĩa với đó, cứ mỗi lần bão đến, người dân phải sơ tán vào đất liền? Xem ra, "bài toán" chống bão ở Thạnh An vẫn còn nhiều trăn trở.







