Một cảnh trong vở kịch nói "Những người con Hà Nội". Ảnh: Thanh Thuận

Sáng chói tinh thần người Hà Nội

Vở kịch nói "Những người con Hà Nội" đã tái hiện một khoảng thời gian lịch sử của đất nước, cụ thể là 60 ngày đêm bảo vệ Thủ đô. Tính cách hào hoa lãng mạn của người Hà Nội được đạo diễn Doãn Hoàng Giang khai thác triệt để. Không gian êm đềm, thanh bình, mơ màng của Hà Nội với ca khúc "Thiên thai" của nhạc sĩ Văn Cao bỗng bị cắt ngang vì thực dân Pháp phản bội hiệp ước, tấn công chiếm Hà Nội. Cuộc sống của người con Hà Nội bỗng chốc bị thay đổi hoàn toàn, sẵn sàng đối đầu với giặc Pháp.

Khi có lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ Chủ tịch, tất cả đồng loạt tham gia kháng chiến. Những chân dung nhân vật được đạo diễn khắc họa rõ nét, đó là kiến trúc sư Hoàng Dương, cô sinh viên trường Y Khánh Linh, nhạc sĩ Sơn Ca. Từ người nông dân làng hoa Ngọc Hà tới ông bà bác sĩ Nhân, anh Ba Hổ, tới cô đầu Kiều Lam, thậm chí cả cậu bé đánh giày Tèo… cũng gia nhập đội Tự vệ thành.

Những con người tham gia vào cuộc chiến kỳ diệu này đến từ đủ các thành phần xã hội khác nhau, nhưng đều là những người sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do. Vở kịch như những cảnh quay liên hoàn của một cuốn phim tài liệu sống động về người Hà Nội với chất hào hoa, với những mảnh đời, những con người, những góc phố đậm nét riêng có của mảnh đất kinh kỳ.

Nét thanh lịch của người Tràng An cũng chính là vẻ đẹp tinh thần cao quý đối lập với sự tàn bạo của thực dân Pháp. Những lũy hoa của làng Ngọc Hà mọc lên giữa trận địa, những giai điệu êm đềm ngọt ngào của "Suối mơ" vẫn vang lên chen lẫn với tiếng pháo. Dư vị của ngày Tết cổ truyền Hà Nội với những sản vật đặc trưng của phố cổ vẫn được mang tới chiến lũy như ô mai Hàng Đường, bánh cốm Hàng Than… và những tình yêu đẹp như mơ vẫn nảy nở.

Không có nhân vật nào thực sự là nhân vật chính, cả vở diễn đều nhằm mục đích khắc họa lại giai đoạn hào tráng của quân và dân Thủ đô trong những ngày mùa đông năm 1946. Khán giả ấn tượng với những câu nói đầy khí phách, ngạo nghễ và kiêu hùng của chàng trai Hà Nội khi ôm bom cảm tử vang lên đầy thách thức: "Người Hà Nội không bao giờ đầu hàng… Chúng tôi có phẩm giá của người Hà Nội".

Kết kịch là hai lá cờ đỏ sao vàng bay ngạo nghễ trên Tháp Rùa và Bắc Bộ phủ, như khẳng định chân lý: "Với quyết tâm thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ, người Hà Nội đã chiến thắng".

Vở kịch "Những người con Hà Nội" xứng đáng là bản hùng ca sáng chói ngợi ca phẩm giá của người Hà Nội kiên cường, bất khuất nhưng hào hoa, lịch thiệp và lãng mạn.

Sản phẩm của tình yêu Hà Nội

Tại buổi tọa đàm, đạo diễn - NSND Doãn Hoàng Giang, người đã "nhào nặn", "thổi hồn" từ kịch bản Người Hà Nội của nhà biên kịch Phạm Văn Quý và đặt tên cho vở diễn là "Những người con Hà Nội" đã có những chia sẻ đầy tâm huyết. Đạo diễn Doãn Hoàng Giang cho biết: "Chúng tôi phải làm việc, trao đổi rất kỹ lưỡng và xác định đây phải là một tác phẩm có tầm vóc, mang đặc trưng của đất và người Hà Nội".

Đạo diễn Doãn Hoàng Giang chia sẻ, người Hà Nội kiên cường, bất khuất, đồng thời cũng rất hào hoa, thanh lịch. Dù trong khói lửa đạn bom thì nét hào hoa, thanh lịch vẫn được thể hiện rõ nét. Do vậy, việc bài trí sân khấu, trang phục, diễn xuất phải làm nổi bật chất riêng ấy của người Thủ đô.

NSND Doãn Hoàng Giang cho rằng, trong suốt 60 ngày đêm ấy, các tầng lớp nhân dân Hà Nội - từ những trí thức, sinh viên, tiểu thương... tinh thần chung là khi Tổ quốc lâm nguy, người ta quên hết mọi chuyện, chỉ biết mình là người Hà Nội, phải đồng lòng bảo vệ Thủ đô. Chính vì lẽ đó, tư duy dựng vở về đề tài chiến tranh, nhưng vẫn lột tả đến tận cùng nét hào hoa thanh lịch của người Hà Nội. Hơn thế, đây phải là một tác phẩm mang đầy đủ dáng dấp, nội tâm của người Hà Nội mà ai trông vào cũng thấy ngay. "Người Hà Nội sẽ tự hào hơn khi thấy mình qua tác phẩm" - Đạo diễn Doãn Hoàng Giang nói.

NSƯT Công Lý ngoài vai trò trợ lý đạo diễn, còn tham gia một vai diễn nhỏ trong "Những người con Hà Nội". NSƯT Công Lý cho biết, anh cảm thấy tự hào và cảm động khi được góp một phần nhỏ vào vở kịch về tinh thần của người Hà Nội. Đề tài của "Những người con Hà Nội" không phải một đề tài mới, nhưng khi tập luyện, tất cả anh em trong nhà hát đều hừng hực khí thế. Đó chính là sự nhiệt huyết của các bạn diễn viên trẻ. Chúng tôi đã giao những vai chính cho những diễn viên trẻ. Các bạn ấy có thể chưa ở độ chín và vẫn còn thiếu kinh nghiệm, nhưng khi nhìn các bạn tập, các bạn diễn..., tôi thấy được sự hừng hực, sự cháy hết mình với vai diễn, với vở diễn của các bạn. Toàn bộ lực lượng của Nhà hát kịch Hà Nội cũng đã được huy động tham gia vở diễn này. Đấy là điều tôi cảm thấy rất tự hào và cảm động. Tôi cũng rất vui khi mình là một người được đóng góp vào cái chung đó" - NSƯT Công Lý chia sẻ.

NSND Hoàng Dũng, Giám đốc Nhà hát kịch Hà Nội cho biết: "Cả tập thể chúng tôi đã làm việc với tinh thần của "Những người con Hà Nội", làm việc và cống hiến cho Hà Nội, đóng góp vào kỷ niệm 61 năm Ngày giải phóng Thủ đô. Chúng tôi đã làm việc với sự đoàn kết, nhất trí cao, hết sức mình và trách nhiệm, chúng tôi hy vọng cũng sẽ được khán giả đón nhận như vậy".