Cán bộ, chiến sỹ Đồn BP Làng Ho, BĐBP Quảng Bình giúp dân thu hoạch mùa. Ảnh: Hoàng Anh

Để làm rõ thêm những nội dung cần thiết của việc xây dựng chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới, đã được đề cập tại hội thảo, phóng viên Báo Biên phòng đã có cuộc phỏng vấn Đại tá Nguyễn Hòa Văn, Phó Chủ nhiệm Chính trị BĐBP.

PV: Có quan điểm cho rằng Lời huấn thị của Bác tại Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì Chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” có thể được coi là chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới. Đồng chí có suy nghĩ như thế nào về ý kiến này?

Đại tá Nguyễn Hòa Văn: Từ trước đến nay, chưa có một văn bản nào của cấp có thẩm quyền ban hành quy định về chuẩn mực phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ. Nhưng trên thực tế, giá trị phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ vẫn tồn tại và được phát huy trong 70 năm chiến đấu, xây dựng, trưởng thành và lớn mạnh của Quân đội ta. Cốt lõi của giá trị ấy đã được thể hiện ở Lời huấn thị của Bác tại Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tuy nhiên, để khái quát những chuẩn mực về phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ phù hợp với sự phát triển của thời kỳ mới, rất cần xây dựng chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ, ban hành thành văn bản của cấp có thẩm quyền để làm cơ sở giáo dục, huấn luyện cán bộ, chiến sỹ.

Xây dựng chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới không có nghĩa là sửa đổi hoặc không nhắc tới Lời huấn thị của Bác trước đây. Lời huấn thị của Bác vẫn còn nguyên giá trị cho hôm nay và mai sau. Tuy nhiên, để diễn đạt chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ vừa kế thừa, giữ nguyên giá trị lời dạy của Bác Hồ đối với Quân đội ta, vừa bổ sung những nội dung mới phù hợp, chúng ta phải đúc kết từ thực tiễn và đặt chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ gắn với vai trò, vị trí và hoàn cảnh thực hiện nhiệm vụ của quân đội ta trong thời kỳ mới.

Thí dụ, trong lời dạy của Bác có nêu phẩm chất trung thành của Bộ đội Cụ Hồ: “Quân đội ta trung với Đảng”. Thực hiện lời dạy đó, biết bao thế hệ cán bộ, chiến sỹ đã chiến đấu, anh dũng hy sinh vì lý tưởng cách mạng của Đảng, xả thân quên mình bảo vệ Đảng, bảo vệ các đồng chí lãnh tụ....

Tuy nhiên, trong thời kỳ mới, đòi hỏi cán bộ, chiến sỹ Quân đội không chỉ biểu hiện sự trung thành như trước. Phẩm chất trung thành trong thời kỳ mới yêu cầu cao hơn, rộng hơn. Phẩm chất này cần phải diễn đạt bằng một khái niệm mới thay thế, đó là bản lĩnh chính trị. Khái niệm bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định đã có trong các văn kiện của Đảng, quân đội từ lâu. Từ khi Đảng ta khởi xướng sự nghiệp đổi mới, khi nói về phẩm chất cán bộ, khái niệm này được nhắc thường xuyên.

Trước những âm mưu bành trướng lãnh thổ của nước lớn, âm mưu diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch, trước tác động mặt trái của cơ chế kinh tế thị trường, trước sự tha hóa về tư tưởng chính trị, phẩm chất lối sống, trước những vấn đề nhạy cảm  của thế giới, đất nước, xã hội... đòi hỏi cán bộ, chiến sỹ quân đội phải thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định.

Xuất phát từ lợi ích chung, lợi ích đại cục, sự vững vàng kiên định ở đây có khi phải bằng thái độ kiên quyết, hành động dũng cảm, khẩn trương; có khi phải kiên trì, nhẫn nại, nhẫn nhịn; có khi phải lên tiếng, phản ứng quyết liệt; thể hiện chính kiến ngay; có khi cần phải im lặng...

Hoặc Bác dạy “hiếu với dân”, phẩm chất này được hiểu là sự kính trọng, lễ phép, đền ơn, đáp nghĩa, tri ân với nhân dân. Nhưng trong thời kỳ mới, Bộ đội Cụ Hồ không chỉ dừng lại nghĩa cử “hiếu với dân” mà rất cần sự chung sức đồng lòng, ủng hộ của nhân dân. Đồng thời, còn phải chăm lo cuộc sống cho nhân dân, vận động, hướng dẫn nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, vươn lên xây dựng cuộc sống mới... Như vậy, nội hàm “hiếu với dân” được phát triển, cần phải diễn đạt đầy đủ hơn.

Trong thời kỳ mới, Quân đội ta thực hiện rất nhiều nhiệm vụ. Tính hiệu quả của nhiệm vụ là thước đo về phẩm chất và năng lực của cán bộ, chiến sỹ. Do vậy trình độ, năng lực, phương pháp tác phong công tác của Bộ đội Cụ Hồ phải đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Đáp ứng được yêu cầu nhiệm trong thời kỳ mới không chỉ là sự mưu trí, dũng cảm trong chiến đấu, mà còn thường xuyên đổi mới tư duy, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, hoàn thành các nhiệm vụ công tác với chất lượng cao, góp phần thiết thực vào quá trình đổi mới đất nước, xây dựng Quân đội vững mạnh, chính quy, từng bước hiện đại.

PV: Tại hội thảo, cũng có ý kiến cho rằng, cần khái quát hóa thành những câu cho dễ nhớ, dễ hiểu về chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới. Đồng chí có đồng ý với ý kiến này?

Đại tá Nguyễn Hòa Văn: Theo tôi nếu khái quát hóa được chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ thành những câu dễ nhớ, dễ hiểu thì rất tốt. Tuy nhiên, nếu khái quát rồi mà không nhắc đến câu nói của Bác nữa thì không được. Bên cạnh đó, việc khái quát hóa mà không chuyển tải được đầy đủ thông tin, để trên cơ sở đó xây dựng các giáo án, bài giảng đưa vào giáo dục, huấn luyện trong quân đội thì cũng cần phải xem xét kỹ.

PV: Tại hội thảo còn có ý kiến cho rằng việc đề ra chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới là nội dung vừa khó xây dựng, vừa khó thực hiện. Đồng chí có cho rằng đây là một ý kiến xác đáng?

Hội thảo nhất trí đề nghị xây dựng chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới theo 5 nội dung, đó là:  Bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định, động cơ đúng đắn, trách nhiệm cao; Đạo đức lối sống trong sạch, lành mạnh; Trình độ, năng lực, phương pháp, tác phong công tác, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; Thực hiện dân chủ, kỷ luật tự giác, nghiêm minh; Đoàn kết gắn bó với nhân dân, đoàn kết nội bộ và đoàn kết quốc tế.

Đại tá Nguyễn Hòa Văn: Khó ở đây là khó khái quát thành những áng văn, thơ để dễ nhớ. Chúng ta đã có cả một kho lý luận và thực tiễn về vấn đề này. Theo tôi, việc xây dựng chuẩn mực là không khó. Cái khó là việc triển khai thực hiện trong hoàn cảnh mới. Cuộc sống, tư tưởng, tình cảm của cán bộ, chiến sỹ bị tác động tích cực lẫn tiêu cực, đa chiều, đa mặt. Tuy nhiên với truyền thống vẻ vang của Quân đội ta, tin tưởng rằng việc thực hiện sẽ thu được kết quả thắng lợi. Những phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ sẽ được phát huy lên một tầm cao mới.

PV: Tiêu chí Bộ đội Cụ Hồ, phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ hay chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ, theo đồng chí, nên chọn tên gọi nào?

Đại tá Nguyễn Hòa Văn: Theo tôi nên chọn chuẩn mực Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới.

PV: Xin cám ơn đồng chí!