Hiểm họa mang tên "xâm thực"

Chị Nguyễn Thị Linh, nhà ở thị trấn biển Liên Hương, huyện Tuy Phong cho biết: "Do sóng đánh quá dữ, làm sạt lở bờ biển nên nhiều vị trí trước đây là đất liền đến nay đã biến mất. Có nơi, nước biển xâm thực sâu vào gần 60m. Tính đến nay, đã có gần 30 ngôi nhà bị "thủy thần" đánh sập...".

Theo chân chị Linh đi vòng quanh mé biển thuộc địa bàn Khu phố 14, thị trấn Liên Hương, chúng tôi ghi nhận đúng như những gì chị kể. Có một thực tế là biển đã "nuốt" mất khá nhiều đất đai của người dân ở đây. Theo người dân địa phương, chỉ riêng đêm 25-1, sóng lớn với sự "tiếp tay" của triều cường đã cuốn phăng hàng trăm mét bờ biển, ăn sâu vào đất liền 40-50m.

Địa điểm thứ 2 chúng tôi có mặt là khu vực bờ biển thuộc xã Tiến Thành, TP Phan Thiết. Cách đây 3 năm, những con sóng dữ đã cuốn trôi hàng chục ngôi nhà cùng tài sản của người dân ra biển. Liên tiếp từ đầu năm 2013 đến nay, biển tiếp tục xâm thực với chiều dài gần 1,2km, sâu vào đất liền từ 100-200m. Đã có hàng trăm hộ dân phải di dời khẩn cấp và hơn 80 hộ phải chịu cảnh thủy thần "nuốt" mất nhà.

Ông Trương Văn Tư, một người dân địa phương bày tỏ nỗi xót xa khi căn nhà của mình bị thủy thần cướp đi: "Ở vùng biển Phan Thiết, rất nhiều hộ có cảnh ngộ giống gia đình tui. Khổ nỗi là hầu hết các hộ bị mất nhà đều thuộc diện nghèo. Dành dụm cả đời mới làm được ngôi nhà, giờ bị sóng biển đánh tan theo bọt nước, nhiều người gặp phải cảnh khóc dở, mếu dở vì ngay cả cái ăn hằng ngày cũng phải lo từng bữa...".

Cũng theo ông Tư, mấy năm nay, nhiều vùng biển ở Bình Thuận liên tục bị thủy thần đe dọa, nhưng mức độ lớn như lần này thì chưa ai nghĩ tới. Trước đây, chỗ ông Tư cùng chúng tôi đang đứng còn cách chân sóng cả một đoạn dài. Nhưng bây giờ, biển đang tiến sâu vào đất liền, như đùa giỡn với nỗi lo của hàng trăm hộ dân.

Khi chúng tôi hỏi về những vất vả của người dân địa phương bị thủy thần "làm khó", thì ông Tư nói: "Tụi tui lại phải bắt đầu từ con số "không" cùng nỗi lo phập phồng chớ sao? Để đối phó với việc sạt lở, nhiều hộ chỉ còn biết cách trồng những loại cây màu ngắn ngày, nếu có xảy ra chuyện gì, ít nhiều cũng có thu hoạch".

Xin đừng "theo đuôi" con sóng

Chúng tôi vào địa bàn phường Đức Long, TP Phan Thiết, gặp nhiều người dân đang trong tâm trạng âu lo. Câu chuyện của họ đầy những nỗi niềm về tương lai của khu dân cư ven biển, khi bờ biển bị sạt lở hơn 100m khiến 10 căn nhà bị cuốn trôi xuống biển và hàng trăm hộ khác bị uy hiếp nghiêm trọng hằng ngày, hằng giờ. Anh Nguyễn Năm, một cư dân ở đây bày tỏ nỗi lo lắng với chúng tôi: "Người dân chúng tôi đang nơm nớp lo sợ, nếu không có gì chuyển biến tích cực thì sóng biển sẽ nuốt chửng cả khu dân cư này không biết lúc nào?...".

Câu hỏi bỏ lửng của anh Năm cũng là nỗi ưu tư của hàng trăm hộ dân ở phường Đức Long. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, trong đợt triều cường gần đây, sợ bị ảnh hưởng đến tính mạng của nhân dân, với sự chỉ đạo rốt ráo của các ban, ngành chức năng địa phương, người dân phối hợp với các lực lượng cứu hộ tổ chức đắp bao tải cát để chắn sóng. Gần 60 nghìn cọc gỗ, bao cát đã được sử dụng để gia cố gần 800m bờ biển nhằm hạn chế tác động xâm thực của biển, nhưng đó vẫn chỉ là giải pháp tạm thời.

Nói về kế sách lâu dài, nhiều lão ngư sống ở phường Đức Long mà chúng tôi có dịp tiếp xúc đều có nhận định chung là, với mức độ biển xâm thực quá mạnh như hiện nay, khả năng khu vực này sẽ tiếp tục bị thủy thần "xâm lấn" vào thời gian tới là khó tránh khỏi. Vì vậy, để giúp dân, trước mắt, các ban, ngành chức năng địa phương cần nhanh chóng có kế hoạch di dời bà con ra khỏi vùng có nguy cơ sạt lở cao, đồng thời, nhanh chóng xây dựng đê kè chống sạt lở...

Theo chúng tôi được biết, trong điều kiện kinh tế địa phương còn khó khăn thì việc chi ra cả chục tỷ đồng cho mỗi điểm sạt lở là điều không dễ dàng. Nói cách khác, việc chống xói lở, xâm thực bờ biển ở phường Đức Long nói riêng, tỉnh Bình Thuận nói chung hiện nay không chỉ là "việc riêng" của địa phương mà đòi hỏi phải có sự quan tâm, hỗ trợ của nhiều bộ, ngành.

Thời gian vừa qua đã có nhiều cơ quan, nhiều nhà khoa học tiến hành nghiên cứu từng phần và tổng thể việc chống sạt lở bờ biển ở Bình Thuận và lãnh đạo địa phương cũng rất trăn trở trước thực trạng hàng trăm hộ dân đang sinh sống tại vùng sạt lở cần phải di dời ngay vào đất liền. Họ đang chờ đợi các cấp, các ngành có những hành động thiết thực cùng những kế hoạch mang tính chất dài hơi, căn cơ, bền vững; làm sao tránh được tình trạng cứ lẽo đẽo "theo đuôi" con sóng như nhiều tỉnh ven biển khác có chung cảnh ngộ "biển nuốt đất" như Bình Thuận hiện nay.

Nguyễn Long