Vượt qua con đường đất lầy lội, đầy ổ gà, ổ voi, chúng tôi có mặt tại ấp Thạnh Tây - một trong những địa phương khó khăn nhất của xã Lộc Tấn, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước. Giữa trưa nắng tháng 9 oi nồng của vùng biên giới làm cho mảnh đất nơi đây càng trở nên heo hút, hoang vắng. Dọc con đường đất đỏ, thi thoảng xuất hiện một vài căn nhà tuềnh toàng cùng với những ánh mắt nhìn tò mò, lạ lẫm. Gọi là nhà nhưng chỉ là 4 cái cọc chống lên, xung quanh được bao phủ bởi tranh tre và bạt.

Ấp Thạnh Tây hiện có 218 hộ dân với 892 nhân khẩu, chủ yếu là những người di dân theo chủ trương của Chính phủ từ năm 1995 từ miền Tây Nam bộ và miền Bắc tới đây sinh cơ lập nghiệp. Cuộc sống của người dân phụ thuộc vào nông nghiệp, trồng cây cao su và làm thuê. Năm 2015, xét theo tiêu chí mới về hộ nghèo, trên địa bàn ấp có 12 hộ nghèo và 5 hộ cận nghèo. Nhưng trên thực tế, con số này cao hơn rất nhiều, vào khoảng trên 40 hộ chưa đủ ăn. Hiện tại, ở ấp còn nhiều gia đình thiếu ăn song vẫn không được xét vào tiêu chí hộ nghèo theo quy định - ông Nguyễn Thanh Hiền, Trưởng ấp Thạnh Tây cho biết.

Nằm cách trung tâm huyện Lộc Ninh khoảng 15km, thế nhưng, hơn 20 năm qua, những người dân nơi đây vẫn sống trong cảnh không có điện thắp sáng, không nước sạch. Vậy nên, hộ nghèo lại vẫn hoàn nghèo. Người dân ở ấp Thạnh Tây chủ yếu phải dùng đèn dầu để thắp sáng. Một số ít hộ dân dành dụm tiền để mua các loại bình ắc quy về thắp sáng phục vụ sinh hoạt và học tập cho con em họ.

Anh Nguyễn Minh Cảnh, một người dân của ấp vừa loay hoay đấu lại bình ắc quy, vừa ngậm ngùi: "Mình sống mò mẫm trong bóng tối sao cũng được. Nhưng tụi nhỏ học hành bằng đèn dầu tù mù, vừa nóng nực, vừa muỗi". Theo thống kê của ban điều hành ấp, trong số 218 hộ dân nơi đây có gần 60 hộ dân đã tự đóng góp tiền kéo điện từ xã Lộc Thạnh (Lộc Ninh) về dùng. Tuy nhiên, với đường dây dài, sức truyền tải điện yếu nên dù có điện cũng không đáp ứng nhu cầu thắp sáng và sinh hoạt của người dân. Anh Điểu Lâm, cùng ở ấp Thạnh Tây, là một trong những gia đình có điện đầu tiên của ấp cho biết: "Có điện nhưng yếu lắm, giá điện thì lúc nào cũng 5 đến 6 nghìn đồng/số. Gia đình tui chỉ dám dùng thắp sáng cho tụi nhỏ học bài thôi".

Không có điện đồng nghĩa với việc nhân dân nơi đây "đói" thông tin. Bà con muốn xem chương trình thời sự hay thời tiết phải đến xem nhờ ti vi nhà ông Nguyễn Duy Vinh, bởi chỉ có gia đình ông mới mua được loại bình ắc quy lớn. Song ti vi cũng chỉ dùng xem thời sự lúc 19 giờ rồi nằm im ỉm cả ngày. Mỗi lần sạc ắc quy cũng phải chạy ra xa gần 5km và về chỉ dùng được 3 - 4 giờ là cạn sạch.

Do không có điện phục vụ canh tác nên năng suất cây trồng, vật nuôi cũng rất hạn chế. Đất đai khô cằn, thời tiết khắc nghiệt. Muốn tưới tiêu cho cây cối, bà con phải dùng máy tưới bằng dầu, giá cả đắt đỏ. Trong khi đó, giá cả các loại mặt hàng như cao su lại ngày càng giảm sâu, nhân dân nơi đây cũng không còn mặn mà với việc canh tác trên đất do chính mình khai phá từ năm 1995. Ông Nguyễn Thanh Hiền giải thích: Từ năm 2011, đất đai ở đây chuyển đổi sang đất ba loại rừng và không cấp sổ đỏ. Chỉ làm hợp đồng giao đất cho nhân dân canh tác theo hình thức giao khoán thuê đất hàng năm.

Không có điện thắp sáng đã ảnh hưởng đến việc học hành của các em học sinh trên địa bàn, hạn chế việc nắm bắt thông tin của bà con. Điều quan trọng hơn còn ảnh hưởng lớn đến việc tìm nguồn nước sinh hoạt. Anh Bàng Văn Khôi chia sẻ: Không khoan được giếng, mùa mưa còn đỡ, mùa khô chúng tôi phải đi xa hàng mấy cây số để chở từng can nước sạch về dùng. Cũng may có các chú BĐBP và chính quyền địa phương đã tiến hành chở nước sạch về hỗ trợ cho dân".

Gia đình anh Khôi thuộc hộ nghèo của ấp Thạnh Tây, ngoài việc hỗ trợ cho gia đình bò giống theo chương trình bò giống cho người nghèo, Đồn BP Chiu Riu còn hỗ trợ gia đình anh phân bón, kỹ thuật và giống cây cao su để trồng trên đất của gia đình. Song, do thời tiết khắc nghiệt lại không có nguồn nước tưới nên cây cao su đã bị chết dần vì nắng hạn.

Theo ghi nhận của chúng tôi, hiện nay, đường lưới điện quốc gia đã được kéo về với ấp Thạnh Tây từ tháng 5-2015. Thế nhưng, từ đó đến nay, đường dây vẫn chưa được nối đến các gia đình, khiến người dân cứ phấp phỏng chờ đợi, vẫn phải sống trong những cơn "khát". Ông Hiền cho biết, vấn đề vướng mắc hiện nay là việc giải phóng đường lưới điện chưa xong nên chưa đóng được điện. Nhưng nếu có đóng điện, chưa chắc 100% hộ dân trong ấp được sử dụng điện vì đóng góp quá cao, tính trung bình 1m đường dây hạ áp là 130 nghìn đồng. Có nhiều gia đình nghèo chạy cơm từng bữa không đủ thì lấy đâu ra vài triệu đồng để kéo điện về nhà thắp sáng.

Trong lúc chờ các ban, ngành chức năng giải tỏa và đóng điện lưới quốc gia, những người dân nghèo tại ấp Thạnh Tây vẫn tiếp tục sống trong cảnh tối tăm, mù mịt. Họ vẫn mong mỏi và ao ước một ngày nào đó được ngồi bên chiếc quạt điện, trẻ em học hành dưới ánh sáng đèn điện và mọi nhu cầu sinh hoạt trong gia đình cũng như trong sản xuất được hỗ trợ từ nguồn điện lưới quốc gia.

Hồng Ánh