Đường nông thôn là tiêu chí khó mà các địa phương trong tỉnh Đắk Lắk đang chạy đua để về đích đúng hẹn.

Những kết quả ban đầu

Theo báo cáo từ Ban Chỉ đạo xây dựng NTM tỉnh Đắk Lắk, đến nay, toàn tỉnh có 3 xã đạt 15 tiêu chí về NTM, 2 xã đạt 14 tiêu chí, 4 xã đạt 13 tiêu chí, 19 xã đạt 10-12 tiêu chí, 90 xã đạt 5-9 tiêu chí. Tổng số tiêu chí đạt chuẩn NTM sau 3 năm của 152 xã trên địa bàn toàn tỉnh là 1.034 tiêu chí/2.888 tiêu chí, đạt 35,8%; tăng 526 tiêu chí so với năm 2011, tăng bình quân 3,5 tiêu chí/xã so với năm 2011; bình quân toàn tỉnh đạt 6,8 tiêu chí/xã (bình quân chung của cả nước là 8,06% tiêu chí/xã).

Triển khai công tác rà soát, đăng ký tiêu chí, danh sách số xã đạt chuẩn NTM năm 2015, các huyện, thị xã, thành phố của tỉnh đã đăng ký 31 xã đạt chuẩn NTM vào năm 2015. Đến nay, nhân dân 31 xã điểm đã tự nguyện đóng góp hơn 270 tỷ đồng để làm mới và sửa chữa đường giao thông, kênh mương thủy lợi... hiến hơn 150.000m2  đất, hơn 34.000 ngày công lao động...

Kết quả số tiêu chí đã đạt của 31 xã là 312/589 tiêu chí (đạt 53%), số tiêu chí gần đạt là 121 tiêu chí; trong đó, có 3 xã đạt 15 tiêu chí, 1 xã đạt 14 tiêu chí, 3 xã đạt 13 tiêu chí, 11 xã đạt 10-12 tiêu chí, 10 xã đạt 5-9 tiêu chí, 2 xã đạt 4 tiêu chí.

Hiện nay, xác định việc phát triển sản xuất là yếu tố cốt lõi của xây dựng NTM, tỉnh Đắk Lắk đã tập trung ưu tiên các nguồn lực cho sản xuất sản phẩm hàng hoá chủ lực, quy mô lớn, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ sản phẩm, xây dựng mô hình, hỗ trợ sản xuất, đào tạo nghề, chuyển giao khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu lao động...

Đến nay, toàn tỉnh đã có 17 đề án lớn phát triển sản xuất đang được triển khai, chủ yếu là về phát triển cà phê bền vững, chuyển đổi cơ cấu cây trồng và vật nuôi, đề án phát triển chăn nuôi, thuỷ sản, ngành nghề nông thôn; đã đào tạo nghề cho 7.715 người, trong đó, đào tạo nghề về nông nghiệp là 3.178 người, phi nông nghiệp là 4.537 người; toàn tỉnh có trên 350 mô hình phát triển sản xuất có hiệu quả, chủ yếu là các mô hình trồng trọt và chăn nuôi; 337 hợp tác xã, trong đó có 161 hợp tác xã nông nghiệp, chất lượng hợp tác xã ngày càng nâng cao, giải quyết việc làm, góp phần xoá đói giảm nghèo cho xã viên...

Về cơ sở hạ tầng, đến nay, toàn tỉnh đã đóng góp hơn 750 tỷ đồng để làm mới và sửa chữa đường giao thông, kênh mương thủy lợi... hiến trên 300.000m2 đất, hơn 64.000 ngày công lao động, một số địa phương tiêu biểu như xã Ea Ô (huyện Ea Kar), xã Hòa Đông (huyện Krông Păc), xã Ea Tul (huyện Cư M'gar), xã Quảng Điền (huyện Krông Ana)...

Riêng về phát triển giáo dục, y tế, văn hoá và môi trường từng bước được cải thiện, chất lượng giáo dục có nhiều chuyển biến tích cực, công tác y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe nhân dân có nhiều tiến bộ, đời sống văn hóa tinh thần được nâng cao, đặc biệt là đồng bào vùng sâu, vùng xa...

Nhiều vướng mắc

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo xây dựng NTM tỉnh Đắk Lắk, sau hơn 3 năm triển khai phong trào xây dựng NTM, người dân trên địa bàn tỉnh rất kỳ vọng vào chương trình này, song nguồn lực trong dân còn hạn chế, việc thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực NTM rất khó khăn, vốn hỗ trợ trực tiếp từ Chương trình NTM của Trung ương cho tỉnh còn ít so với nhu cầu...

Bên cạnh đó, nhận thức của một số cán bộ, đảng viên các cấp và người dân chưa đầy đủ, chưa sâu sắc, còn có tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào nguồn lực của Nhà nước; công tác tổ chức chỉ đạo, hướng dẫn còn lúng túng, thiếu chủ động, thiếu tính đồng bộ; tiến độ lập quy hoạch, đề án chậm so với kế hoạch, chất lượng các đề án quy hoạch chưa cao; việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để phát triển sản xuất nông nghiệp thành hàng hóa chuyển biến còn chậm...

Ngoài ra, hình thức tuyên truyền về xây dựng NTM chưa phong phú, đa dạng. Nội dung tuyên truyền chưa thật sự đi vào nhận thức của nhân dân.

Mặt khác, công tác hỗ trợ phát triển sản xuất chủ yếu tập trung vào các mô hình khuyến nông mang tính phổ biến, rất ít mô hình mới có tính đột phá về kỹ thuật và ứng dụng khoa học công nghệ có hiệu quả. Nhu cầu đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng của các địa phương lớn, song kinh phí hỗ trợ từ ngân sách các cấp hạn chế, cho nên đã phần nào gây tâm lý hoài nghi của người dân về mục tiêu, ý nghĩa của Chương trình NTM.

Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2015, toàn tỉnh có 20% số xã (31 xã) và đến năm 2020 có trên 50% số xã đạt chuẩn NTM; phấn đấu cuối năm 2014 có 1-2 xã đạt 19 tiêu chí theo Bộ tiêu chí Quốc gia xây dựng NTM, phấn đấu thêm 8 xã đạt 13 tiêu chí trở lên, nâng số xã đạt trên 13 tiêu chí NTM trong năm 2014 là 16 xã; mỗi xã phấn đấu tăng từ 2-4 tiêu chí so với năm 2013... vẫn đang là một thách thức lớn đối với địa phương, bởi trên thực tế, những tiêu chí mang tính đột phá, làm thay đổi diện mạo nông thôn và đời sống nông dân như: Thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo, môi trường, cơ sở vật chất văn hóa, giao thông nông thôn, thủy lợi… có khả năng nhiều xã khó đạt được. Cùng với đó, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để phát triển sản xuất nông nghiệp thành hàng hóa chuyển biến còn chậm.

Từ thực tế nói trên cho thấy, chưa biết đến bao giờ, tỉnh Đắk Lắk mới có xã đạt chuẩn NTM theo Bộ tiêu chí Quốc gia đặt ra về xây dựng NTM?