Biên phòng - Đã có nhiều vụ việc bạo lực trẻ em được phơi bày, kẻ xấu bị pháp luật trừng phạt. Tuy nhiên, các vụ, việc bạo lực với trẻ em gái không giảm, mà còn diễn biến dưới nhiều hình thức tinh vi, đa dạng hơn. Vì vậy, gia đình, nhà trường, cộng đồng, các tổ chức xã hội và trẻ em cần phải đồng hành bảo vệ trẻ em gái trước các hành vi bạo lực.
Trẻ em gái có nguy cơ bị bạo lực cao hơn trẻ em trai
TS. Nguyễn Đức Mạnh, Viện trưởng Viện Dân số, Gia đình và Trẻ em cho biết: “Bạo lực ở trẻ em không chỉ dừng lại ở việc trẻ bị đánh đập, mà còn nguy cơ bị lạm dụng buôn bán, bóc lột tình dục, đặc biệt là bạo lực với những trẻ bị khuyết tật cao gấp 3-4 lần so với những trẻ bình thường. Trong 5 năm qua (2011-2015), cả nước phát hiện trên 8.200 vụ xâm hại trẻ em với gần 10.000 nạn nhân, tăng 258 nạn nhân so với 5 năm trước đó. Số vụ bị xâm hại tình dục chiếm tới 5.300 vụ (khoảng 65%) và gia tăng xâm hại tình dục nam. Năm 2011, lực lượng chức năng bắt hơn 1.000 đối tượng, đến năm 2015 tăng lên hơn 1.400 đối tượng”.
Theo nghiên cứu gần đây nhất của Tổ chức Plan Quốc tế tại Việt Nam, 31% em gái vị thành niên và thanh niên đã từng bị quấy rối tình dục ở nơi công cộng và trên các phương tiện giao thông công cộng; 11% học sinh tại 30 trường phổ thông của Hà Nội từng bị xâm hại, quấy rối tình dục. Nhiều trẻ em gái đã trở thành nạn nhân của những hành vi bạo lực dưới mọi hình thức như bạo lực về tinh thần, thể chất, xao nhãng và xâm hại tình dục, mua bán. Số liệu thống kê cho thấy, trẻ em gái từ 5-9 tuổi có nguy cơ cao nhất bị bạo lực thể chất; tình trạng bạo hành tinh thần cũng phổ biến hơn ở trẻ em gái; 64% tổng số ca bị xâm hại tình dục là trẻ em gái...
Theo Th.s Lê Thị Hường, Viện Dân số, Gia đình và Trẻ em: Trẻ em gái bị bạo lực cả ở trong gia đình, ngoài cộng đồng và tại các cơ sở chăm sóc thay thế. Bạo lực khiến trẻ từ 1-6 tuổi sợ hãi, chậm phát triển, trẻ từ 6-11 tuổi có những hành động hung dữ, từ 12 tuổi trở lên, trẻ bắt trước hành vi, ngôn từ, cử chỉ không đúng chuẩn mực. “Những hệ lụy của hình thức bạo lực mang lại những hậu quả khôn lường, không chỉ trong hiện tại mà ảnh hưởng lâu dài đến cả tương lai của các em. Trước mắt, các em bị đau đớn về thể xác, tâm lý sợ hãi, hoang mang, chạy trốn, bỏ nhà đi, trả thù, tự tử, tự làm tổn thương mình. Về lâu dài, trẻ sẽ thiếu tự tin, cơ chế phòng vệ cao, mất tập trung, bạn xấu lôi kéo, sang chấn tâm lý, quan hệ tình dục với nhiều người” - Th.s Hường cho hay.
Theo các chuyên gia về trẻ em, nguyên nhân của tình trạng bạo lực trẻ em là do chính gia đình, nhà trường chưa nhận thức đầy đủ tính nghiêm trọng của vấn đề, cũng như chưa đủ kiến thức, kỹ năng để cùng con bảo vệ an toàn khỏi các hình thức xâm hại, bạo lực. Bên cạnh đó, các vụ việc xảy ra chưa được xử lý nghiêm minh, nhiều vụ hình sự nghiêm trọng nhưng lại được thương lượng dân sự. Định kiến với nạn nhân bị bạo lực khiến nạn nhân cảm thấy xấu hổ, im lặng chấp nhận và không dám tố cáo. Trẻ em, phụ nữ không được tiếp cận, cung cấp thông tin và kiến thức để tự bảo vệ mình; hệ thống luật pháp còn một số kẽ hở.
Ngoài ra, theo ông Hà Đình Bốn, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, nhân tố thúc đẩy bạo lực về thể chất và tinh thần đối với trẻ em gái là do cha mẹ còn nhìn nhận trừng phạt thể chất như một phương pháp hữu hiệu để giáo dục con cái; cha mẹ không nghĩ rằng sự trừng phạt về thể xác hay la hét và quát mắng con cái chính là các hình thức bạo hành. Phương thức giao tiếp mang nặng tính gia trưởng trong các gia đình Việt, mọi người chấp nhận rằng người cha có thể áp đặt ý chí, suy nghĩ của mình bằng biện pháp bạo hành...
Bảo vệ trẻ em gái trước bạo lực
Trẻ em gái thường phải đối mặt với sự kỳ thị vì tuổi tác và giới tính. Ở các nước đang phát triển, cứ 1 trong 3 trẻ em gái phải kết hôn trước 18 tuổi, khiến họ bị tước mất cơ hội học tập, phát triển sự nghiệp và bị bạo lực cả về thể xác và tình dục... Ở nhiều nơi trên thế giới, bé gái có thể sẽ phải đối mặt với rào cản trong giáo dục; có khoảng 62 triệu trẻ em gái không được đi học.
Ông Hà Đình Bốn cho biết thêm: Tại Việt Nam, các nghiên cứu hiện nay về bạo lực trẻ em gái chủ yếu là định tính, còn ít các nghiên cứu quy mô quốc gia. Chúng ta chưa có điều tra quốc gia về bạo lực trẻ em, đặc biệt là trẻ em gái; chưa có các nghiên cứu xác định rõ ràng về tất cả các hình thức bạo lực với trẻ em nói chung và trẻ em gái nói riêng. Do đó, cần nhiều bằng chứng hơn để cung cấp thông tin cho việc hoạch định chính sách: Nghiên cứu kết hôn sớm; đánh giá bạo hành trẻ em trực tuyến, gánh nặng của nghiên cứu bạo hành trẻ em...
Cần thúc đẩy việc rà soát, xây dựng, điều chỉnh luật pháp, quy định để cấm các hình thức bạo hành, xâm hại trẻ em trong trường học, gia đình, trên môi trường mạng, các khu vui chơi giải trí và ngoài cộng đồng; củng cố việc thi hành luật pháp liên quan tới bạo hành, xâm hại trẻ em và có những giải pháp tích cực về mặt chính sách quốc gia và địa phương để phòng ngừa và hỗ trợ nạn nhân; thúc đẩy các thảo luận với Bộ Giáo dục về việc cần biên soạn chương trình giáo dục bình đẳng giới và bảo vệ trẻ em từ bậc tiểu học tới trung học phổ thông; đẩy mạnh công tác giám sát, thanh tra việc thực thi pháp luật, chính sách về bảo vệ trẻ em; đặc biệt, trong việc giải quyết các vụ xâm hại tình dục, bạo lực với phụ nữ và trẻ em gái, các cán bộ thực thi pháp luật cần có nhạy cảm giới cũng như kiến thức, kỹ năng làm việc với những nhóm dễ tổn thương...
Những bé gái sinh ra vào thời điểm chuyển giao thiên niên kỷ đã đạt đến độ tuổi vị thành viên và thế hệ các trẻ em gái sinh trong năm nay sẽ trở thành thanh thiếu niên vào năm 2030. Liên hợp quốc hy vọng rằng, Ngày Quốc tế Trẻ em gái (11-10) sẽ mang đến những kết quả tích cực. “Sự đầu tư vào việc duy trì các quyền của trẻ em gái ngày hôm nay hứa hẹn một tương lai công bằng và thịnh vượng hơn, khi mà một nửa nhân loại trở thành đối tác bình đẳng trong việc giải quyết các vấn đề như biến đổi khí hậu, xung đột chính trị, phát triển kinh tế, phòng chống dịch bệnh và tăng tính bền vững toàn cầu”.
Châu Anh
