Tổng thống Áp-ga-ni-xtan H.Ca-dai và Ngoại trưởng Mỹ G.Ke-ri sau cuộc họp báo chung ngày 12-10, tại Dinh Tổng thống ở Thủ đô Ca-bun. Ảnh: Reuters

Ngày 11 và 12-10, trong chuyến công du ngoài kế hoạch tới Ca-bun, Áp-ga-ni-xtan, Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri đã có các cuộc gặp với Tổng thống nước chủ nhà, ông Ha-mít Ca-dai, nhằm thuyết phục nhà lãnh đạo này đẩy nhanh tốc độ các cuộc đàm phán để có thể ký kết Thỏa thuận an ninh song phương (BSA) vào cuối tháng 10.

Trong các cuộc đàm phán, Tổng thống H.Ca-dai và Ngoại trưởng Mỹ G.Ke-ri đã giải quyết được hai vấn đề cốt lõi, theo đó, Oa-sinh-tơn đồng ý tham vấn Ca-bun mỗi lần mở một chiến dịch chống khủng bố trên lãnh thổ Áp-ga-ni-xtan, trong khi phía Áp-ga-ni-xtan bỏ yêu sách Mỹ phải can thiệp nếu Ca-bun bị tấn công quân sự từ các nước láng giềng. Tuy nhiên, giữa hai bên vẫn còn tồn tại những khúc mắc khó giải quyết. Ông Giôn Ke-ri cho biết, điểm bất đồng chính cản trở việc ký BSA là vấn đề nước nào sẽ xét xử binh lính Mỹ phạm tội trong quá trình hoạt động ở Áp-ga-ni-xtan, hay còn gọi là "quyền xét xử". Và ông cho rằng, sẽ không sử dụng cụm từ vốn được sử dụng rộng rãi là "quyền miễn trừ" vì lính Mỹ bị buộc tội vẫn sẽ bị xét xử tại Mỹ. Phát biểu với báo giới tại một cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Giôn Ke-ri, Tổng thống H.Ca-dai cho biết: "BSA có nhiều mục, vấn đề về quyền miễn truy tố đối với binh lính nước ngoài và binh lính Mỹ chỉ là một vấn đề trong đó và chúng tôi chưa thống nhất được quan điểm về vấn đề này".

Tuy nhiên, ông Ca-dai gần đây đã đe dọa rút khỏi các cuộc đàm phán. Kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2001, Tổng thống Ca-dai có quan hệ căng thẳng với Mỹ và đồng minh nước ngoài. Ông thường chỉ trích những nỗ lực của liên quân trong việc chống lại quân nổi dậy Ta-li-ban. Tháng 6 vừa qua, ông cũng đã chính thức trì hoãn các cuộc đàm phán BSA trong một phản ứng dữ dội về việc Ta-li-ban mở Văn phòng đại diện tại Ca-ta, được coi như Đại sứ quán của một Chính phủ trong tương lai. Theo các nhà phân tích, ông Ca-dai sẽ rút lui khỏi chính trường trong cuộc bầu cử tháng 4-2014 và ông muốn bảo vệ danh tiếng của mình như một nhà lãnh đạo theo đường lối dân tộc mạnh mẽ.

Bên cạnh đó, việc ký kết BSA cũng bị lực lượng Ta-li-ban đe dọa. Trong thông điệp đăng trên một trang web của Ta-li-ban, thủ lĩnh của lực lượng này Mu-la Ô-ma tuyên bố, việc Mỹ duy trì các căn cứ trên lãnh thổ Áp-ga-ni-xtan "sẽ không bao giờ được chấp nhận" và "cuộc thánh chiến vũ trang" chống quân Mỹ vẫn tiếp diễn "với động lực mạnh mẽ hơn".

Một thỏa thuận an ninh tương tự của Mỹ với I-rắc vào năm 2011 cũng đã thất bại do vấn đề quyền miễn truy tố đối với binh lính Mỹ. Mỹ đã rút hết quân khỏi I-rắc, nhưng nước này hiện vẫn chìm trong làn sóng bạo lực đẫm máu nhất từ năm 2008 đến nay.