BĐBP là lực lượng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ là nòng cốt, chuyên trách quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia; kiểm soát xuất nhập cảnh đối với người, phương tiện tại các cửa khẩu đường bộ, cảng biển trên toàn quốc. BĐBP chịu trách nhiệm đăng ký, kiểm tra, kiểm soát hộ chiếu, giấy tờ; làm thủ tục xuất nhập cảnh cho người và phương tiện qua lại cửa khẩu, duy trì việc chấp hành các quy định về xuất nhập cảnh theo pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, những năm qua, BĐBP đã có nhiều cải tiến về quy trình công tác kiểm soát xuất nhập cảnh tại cửa khẩu, cảng biển, đổi mới tác phong làm việc, giảm thiểu các loại giấy tờ không cần thiết, loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo trong lĩnh vực kiểm soát xuất nhập cảnh, đảm bảo thống nhất, đồng bộ, đơn giản, công khai, minh bạch các thủ tục hành chính; tạo điều kiện nhanh chóng, thuận lợi, tiết kiệm thời gian đi lại, chi phí cho cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp trong tiếp cận và thực hiện thủ tục hành chính.

Qua cải tiến quy trình, tham gia thực hiện cơ chế một cửa tại trụ sở cảng vụ hàng hải, các loại giấy tờ mà người làm thủ tục phải nộp cho Biên phòng cửa khẩu cảng đã giảm từ 9 loại giấy tờ xuống còn 5 loại. Thời gian làm thủ tục nhập xuất cảnh cho người, phương tiện giảm đáng kể; đối với một chuyến tàu từ 2,5 đến 3 giờ được rút xuống còn khoảng 30 phút.

Trong năm 2011, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nhất là tại cảng biển, nơi có lưu lượng hàng hóa lưu thông lớn, Bộ Tư lệnh BĐBP đã tham mưu, đề xuất Bộ Quốc phòng, chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định thực hiện thí điểm thủ tục biên phòng điện tử cảng biển tại 7 khu vực cửa khẩu cảng biển, gồm: Hòn Gai, Hải Phòng, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, TP Hồ Chí Minh và Bà Rịa - Vũng Tàu. Bắt đầu từ ngày 16-5-2014, BĐBP chính thức triển khai thực hiện khai báo, tiếp nhận, xử lý thông tin, hoàn thành thủ tục biên phòng qua Cổng thông tin thủ tục biên phòng điện tử cảng biển cho tàu thuyền nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, chuyển cảng tại 7 khu vực cửa khẩu cảng biển trên. Thủ tục biên phòng điện tử cảng biển trên Cổng thông tin giúp giảm thời gian làm thủ tục cho một chuyến tàu xuống còn 0 giờ, giúp người làm thủ tục tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại; hạn chế việc tiếp xúc trực tiếp giữa người làm thủ tục và người thực hiện thủ tục, tránh phát sinh tiêu cực...

Qua sơ kết thực hiện thí điểm thủ tục biên phòng điện tử cảng biển, việc khai báo, xác nhận hoàn thành thủ tục biên phòng qua Cổng thông tin được các đại lý hàng hải, chủ phương tiện đánh giá rất cao, thuận tiện cho người sử dụng, góp phần cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người, phương tiện xuất nhập cảnh, giảm chi phí neo đậu, bốc dỡ hàng hóa, đi lại cho người làm thủ tục.

Từ kết quả đạt được trong thực hiện thí điểm thủ tục biên phòng điện tử cảng biển, từ năm 2014 đến nay, BĐBP đã tham gia có hiệu quả cơ chế rút gọn trên Cổng thông tin một cửa quốc gia tại các cửa khẩu cảng biển như: Hòn Gai, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu. Đây cũng là tiền đề cho việc tham gia Cơ chế liên thông một cửa quốc gia với việc kết nối trực tiếp giữa Cổng thông tin thủ tục biên phòng điện tử cảng biển với Cổng thông tin một cửa quốc gia trong giai đoạn 2016-2020.

Trong giai đoạn 2016-2020, BĐBP xác định: Xây dựng dự án và triển khai thực hiện thủ tục biên phòng điện tử cảng biển trên hệ thống cửa khẩu cảng trên toàn quốc, song song với việc kết nối Cổng thông tin thủ tục biên phòng điện tử cảng biển với Cổng thông tin một cửa quốc gia. Người làm thủ tục chỉ phải khai báo thủ tục một lần qua Cổng thông tin một cửa quốc gia khi làm thủ tục biên phòng và thủ tục của các cơ quan quản lý Nhà nước tại cửa khẩu cảng biển, cảng sông quốc tế.

Để công tác cải cách thủ tục hành chính cảng biển điện tử đạt hiệu quả cao, Bộ Tư lệnh BĐBP đã yêu cầu các đơn vị quản lý cửa khẩu, cảng biển phải thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ chuyển biến về nhận thức, ý thức trách nhiệm, xác định được cải cách thủ tục hành chính là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng của đơn vị và cá nhân. Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về chủ trương cải cách thủ tục hành chính của Nhà nước, công tác cải cách thủ tục hành chính của BĐBP tại các cửa khẩu đường bộ, cửa khẩu cảng biển.

Bên cạnh đó, Bộ Tư lệnh cũng đã yêu cầu Cục Cửa khẩu BĐBP, cơ quan chuyên môn cao nhất của lực lượng về công tác cửa khẩu tăng cường sự chỉ đạo, kiểm tra việc triển khai thực hiện các nội dung cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt là tại các đơn vị cơ sở. Đồng thời, tổ chức nghiên cứu, rà soát các thủ tục hành chính để đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc ban hành mới thủ tục hành chính đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ.

Chỉ đạo các đơn vị biên phòng cửa khẩu chấp hành nghiêm các quy định, quy trình công tác thủ tục, kiểm tra, giám sát biên phòng; quán triệt, triển khai thực hiện tốt các Quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về việc công bố, bãi bỏ thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Quốc phòng. Công khai các loại phí, lệ phí, mẫu biểu các loại giấy tờ mà người làm thủ tục phải nộp và xuất trình. Xây dựng quy định về kiểm tra cán bộ, chiến sĩ trực tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính; xử lý nghiêm người có hành vi sách nhiễu, hách dịch, vô trách nhiệm; khen thưởng những người hoàn thành xuât sắc nhiệm vụ được giao.

Thiếu tướng Lê Thanh Tùng Cục trưởng Cục Cửa khẩu BĐBP