Biên phòng - Đảng, Nhà nước đã đề ra những chính sách cụ thể để phát triển kinh tế gắn với các cửa khẩu, với mô hình phát triển kinh tế hợp lý và những cơ chế quản lý phù hợp, với mục đích xây dựng các vùng kinh tế động lực để phát triển kinh tế các tỉnh biên giới, từ các hành lang giao thông chuyển thành các hành lang kinh tế. Báo Biên phòng đã có cuộc trao đổi với Đại tá Nguyễn Hoài Phương, Chỉ huy trưởng BĐBP Tây Ninh về kinh nghiệm trong quá trình tham gia quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu trên địa bàn biên giới Tây Ninh, góp phần nâng cao chất lượng công tác quản lý cửa khẩu của BĐBP trong tình hình hiện nay.
 |
| Đại tá Nguyễn Hoài Phương, Chỉ huy trưởng BĐBP Tây Ninh phát biểu tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIII. |
Đại tá Nguyễn Hoài Phương: Các cửa khẩu biên giới đất liền thuộc tỉnh Tây Ninh có tầm quan trọng đặc biệt trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, đảm nhiệm được vai trò cầu nối, cửa ngõ giao lưu quốc tế giữa Việt Nam với Cam-pu-chia và các nước Tiểu vùng sông Mê Công mở rộng. Nhận thức rõ được vị trí, vai trò và tầm quan trọng của cửa khẩu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, một trong những việc làm quan trọng là quy hoạch, phát triển hệ thống cửa khẩu phù hợp với xu thế phát triển chung của khu vực và thế giới.
Để quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu, Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật quan trọng. Đặc biệt, ngày 26-8-2013, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1490/QĐ-TTg về phê duyệt quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Cam-pu-chia đến năm 2020. Nội dung của Quyết định đã chỉ rõ mục tiêu phát triển hệ thống cửa khẩu; định hướng quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu; đồng thời, quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ban, ngành trong việc quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Cam-pu-chia đến năm 2020. Quyết định là thể chế hóa quan điểm đối ngoại; chính sách phát triển kinh tế, xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh của Đảng, Nhà nước ta tại các cửa khẩu biên giới đất liền tuyến Việt Nam - Cam-pu-chia. Đồng thời, đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng cho các tỉnh biên giới tuyến Việt Nam - Cam-pu-chia quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu biên giới đất liền đến năm 2020.
Tây Ninh được xác định là một trong những địa bàn trọng điểm, có các cửa khẩu gắn với mạng lưới giao thông vận tải đa dạng gồm cả đường bộ và đường sông, với 2 khu kinh tế cửa khẩu, 2 cửa khẩu quốc tế, 1 cửa khẩu chính và 13 cửa khẩu phụ. Để phát huy những tiềm năng, thế mạnh to lớn từ kinh tế cửa khẩu đối với tăng trưởng kinh tế địa phương, nâng cao đời sống người dân trong khu vực, công tác cửa khẩu đang đối mặt với nhiều vấn đề tác động trực tiếp đến nhiệm vụ đảm bảo chủ quyền, an ninh biên giới, an ninh trật tự tại các cửa khẩu. Tình hình tội phạm, đặc biệt là tội phạm ma túy, buôn lậu, buôn người, vận chuyển vũ khí, tài liệu, văn hóa phẩm độc hại... qua biên giới có chiều hướng gia tăng, thủ đoạn ngày càng tinh vi và liều lĩnh. Lợi dụng cơ chế thông thoáng tại các cửa khẩu, khu kinh tế cửa khẩu, tình trạng vi phạm quy định về xuất nhập cảnh ngày diễn càng biến phức tạp.
Quán triệt và triển khai có hiệu quả Nghị quyết số 84 NQ/ĐU ngày 7-3-2011 của Đảng ủy BĐBP về "Nâng cao năng lực công tác cửa khẩu của BĐBP trong tình hình mới", Bộ Chỉ huy BĐBP Tây Ninh đã làm tốt vai trò tham mưu chuyên trách cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh Tây Ninh về quy hoạch cụ thể phạm vi khu vực cửa khẩu, làm cơ sở để phát triển hệ thống cửa khẩu biên giới trên địa bàn tỉnh đến năm 2020; kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh trật tự khu vực biên giới, cửa khẩu với nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội.
PV: BĐBP Tây Ninh là một trong những đơn vị đầu tiên trong lực lượng làm tốt công tác tham mưu cho chính quyền địa phương xác lập được phạm vi khu vực cửa khẩu biên giới. Đề nghị đồng chí cho biết những kết quả cụ thể?
Đại tá Nguyễn Hoài Phương: Trên cơ sở các văn bản pháp luật của Nhà nước quy định về phạm vi khu vực cửa khẩu (KVCK) của từng loại cửa khẩu, thẩm quyền quyết định, hoạt động của các cơ quan quản lý Nhà nước tại KVCK, Bộ Chỉ huy BĐBP Tây Ninh đã tham mưu cho UBND tỉnh Tây Ninh chỉ đạo các sở, ban, ngành xác lập phạm vi KVCK quốc tế và cửa khẩu chính theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Hiện nay, tại 2 cửa khẩu quốc tế, phạm vi KVCK đã được thiết lập bằng hệ thống biển báo; các khu chức năng đã được quy hoạch, xây dựng (cột mốc biên giới, Quốc môn, nhà kiểm soát liên hợp, khu thương mại, dịch vụ cửa khẩu, kho, bãi tập kết hàng hóa...), về cơ bản, kiến trúc trong 2 KVCK quốc tế hài hòa với cảnh quan, hệ thống giao thông được phân luồng rõ ràng, tách biệt giữa giao thông cơ giới và đi bộ, bảo đảm về môi trường, sinh thái và cảnh quan khu vực...
Đối với các cửa khẩu phụ, ngày 13-12-2013, UBND tỉnh Tây Ninh đã phê duyệt Đề án xác định phạm vi các KVCK phụ trên biên giới tỉnh Tây Ninh. Trong đó, Bộ Chỉ huy BĐBP Tây Ninh chủ trì phối hợp với các sở, ngành, các huyện biên giới điều tra, khảo sát, tham mưu cho UBND tỉnh để điều chỉnh cho phù hợp những đoạn biên giới đã khảo sát, xác định có sự thay đổi sau khi đường biên giới đã được hoạch định; xác định và cắm mốc ranh giới, biển báo ngoài thực địa KVCK; vẽ bản đồ KVCK; công bố phạm vi KVCK; thống nhất phân khu chức năng trong KVCK...
Căn cứ vào danh mục cửa khẩu tại Quyết định số 1490/QĐ-TTg, cũng như tình hình phát triển kinh tế, xã hội tại địa phương, BĐBP Tây Ninh tiếp tục tham mưu cho tỉnh Tây Ninh xây dựng Đề án xin ý kiến các bộ, ngành hữu quan, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định về việc đầu tư, nâng cấp, hiện đại hóa trang thiết bị đối với 2 cửa khẩu quốc tế Mộc Bài và Xa Mát; cửa khẩu chính Kà Tum và cửa các khẩu phụ Tống Lê Chân, Chàng Riệc, Phước Tân.
PV: Một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu biên giới Tây Ninh còn chậm, chưa thống nhất giữa các cửa khẩu là do việc phân khu chức năng tại các cửa khẩu còn có nhiều quy định khác nhau, phạm vi KVCK chưa được xác định rõ ràng và thực tiễn hoạt động ở từng cửa khẩu còn có sự khác biệt. Đồng chí có ý kiến gì về vấn đề này?
Đại tá Nguyễn Hoài Phương: Việc phân khu, xây dựng cơ sở hạ tầng cho từng loại cửa khẩu đối với tuyến biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia được căn cứ vào mục 2.II, Điều 1, Quyết định số 1490/QĐ-TTg. Theo đó, phân khu chức năng cho cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính và cửa khẩu phụ. Tuy nhiên, nghiên cứu các quy định này, chúng ta sẽ thấy thiếu sót khi ở cửa khẩu quốc tế chưa có khu vực quá cảnh; chưa quy định một số khu vực cấm; hoặc đối với cửa khẩu phụ việc quy hoạch, phân khu "Trạm kiểm soát hộ chiếu" là không hợp lý mà phải là Trạm kiểm soát Biên phòng...
Để khắc phục những bất cập trên, Bộ Chỉ huy BĐBP Tây Ninh đang tích cực phối hợp với các cơ quan, ban, ngành tham mưu cho UBND tỉnh trong việc phân khu chức năng tại KVCK phù hợp với các quy định chung của pháp luật và điều kiện thực tế của từng cửa khẩu. Đảm bảo quy hoạch các khu chức năng một cách hài hòa, hợp lý, khai thác tối đa địa hình tự nhiên, đồng thời, đảm bảo thuận lợi cho hoạt động kiểm tra, kiểm soát người, phương tiện và luồng hàng hóa xuất, nhập tại cửa khẩu.
Mặt khác, BĐBP Tây Ninh sẽ tập trung tham mưu cho UBND tỉnh xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của các ngành, các lực lượng, tập trung vào quản lý Nhà nước trên từng lĩnh vực, khắc phục những chồng chéo hoặc bỏ trống về chức năng, nhiệm vụ, phạm vi, đối tượng quản lý; làm rõ mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước tại cửa khẩu, đảm bảo nguyên tắc một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì thực hiện và chịu trách nhiệm.
Ngoài ra, quy hoạch, phát triển hệ thống cửa khẩu biên giới Tây Ninh theo một quy hoạch thống nhất, hợp lý, đồng bộ với quy hoạch phát triển kinh tế vùng Đông Nam Bộ, quy hoạch, nâng cấp, phát triển cơ sở hạ tầng của địa phương; gắn quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu với mối quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Cam-pu-chia, thu hút các nguồn vốn đầu tư xây dựng các khu kinh tế cửa khẩu, góp phần phát triển kinh tế, xã hội và nâng cao đời sống nhân dân ở khu vực biên giới. Đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ đối với việc kiểm tra, kiểm soát tại cửa khẩu, tạo sự thông thoáng nhưng gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh.
PV: Xin cảm ơn đồng chí!
