BĐBP Nghệ An được giao nhiệm vụ bảo vệ 419km đường biên giới đất liền giáp với nước bạn Lào, địa bàn triển khai nhiệm vụ của các đồn BP tuyến miền Tây Nghệ An chủ yếu là rừng núi, sông suối hiểm trở chia cắt. Trong đó, các khu rừng nguyên sinh, rừng phòng hộ đầu nguồn, có tác động rất lớn đến sinh kế của người dân và môi trường sinh thái địa phương. Cùng với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, BĐBP Nghệ An còn phối hợp với chính quyền địa phương vận động nhân dân làm tốt công tác bảo vệ, phát triển rừng ở địa bàn biên giới. 

Để tăng cường phối hợp trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, tháng 9-2013, Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Bộ Chỉ huy BĐBP Nghệ An đã có quy chế phối hợp về "Công tác quản lý, bảo vệ rừng". Quy chế quy định về nguyên tắc, nội dung và các quan hệ phối hợp giữa Sở NN&PTNT với Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng, quản lý lâm sản và phòng cháy, chữa cháy rừng ở khu vực biên giới và các lĩnh vực quản lý Nhà nước khác thuộc trách nhiệm của mỗi bên.

Theo đó, hai bên thường xuyên trao đổi thông tin tình hình liên quan đến lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng để thống nhất biện pháp xử lý các vụ việc vi phạm lâm luật. Không chỉ vậy, BĐBP Nghệ An còn thường xuyên phối hợp với lực lượng bảo vệ biên giới nước bạn Lào để đấu tranh, ngăn chặn với các nhóm lâm tặc xâm nhập phá rừng ở khu vực tiếp giáp biên giới hai nước. Từ nội dung quy chế phối hợp giữa hai bên, Bộ Chỉ huy BĐBP Nghệ An đã quán triệt đến các đơn vị cơ sở, tùy vào đặc điểm địa bàn, điều kiện dân cư để lựa chọn các biện pháp khác nhau nhằm bảo vệ rừng.

Trên tinh thần đó, các đồn BP tuyến núi đã huy động nhiều lực lượng liên quan như Công an xã, dân quân tự vệ, cán bộ các khu bảo tồn thiên nhiên phối hợp tuần tuần tra biên giới kết hợp bảo vệ rừng. Qua công tác tuần tra, lực lượng chức năng đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn, đẩy đuổi, xóa bỏ một số điểm nóng chặt phá rừng quy mô lớn.  Cụ thể, Đồn BP Hạnh Dịch được giao nhiệm vụ bảo vệ 20,5km đường biên giới và quản lý địa bàn 2 xã Hạnh Dịch và Nậm Giải. Khu vực biên giới do đơn vị phụ trách có diện tích lớn rừng nguyên sinh với sự đa dạng về sinh học thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Phù Hoạt quản lý. Trước kia, tài nguyên rừng ở đây luôn bị đe dọa bởi nạn chặt phá rừng ồ ạt của các nhóm lâm tặc.

Trước thực trạng trên, cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Hạnh Dịch tăng cường tuần tra biên giới, kết hợp với lực lượng Kiểm lâm để truy quét lâm tặc. Đáng chú ý, tháng 7-2015, lực lượng của Đồn BP Hạnh Dịch trong khi tổ chức tuần tra biên giới, kết hợp bảo vệ rừng đã phát hiện, bắt quả tang 5 đối tượng đang khai thác lâm sản trái phép tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, thu giữ hàng chục khối gỗ tại hiện trường.

Cùng với các biện pháp nghiệp vụ đấu tranh trực tiếp với lâm tặc, Đồn BP Hạnh Dịch còn chú trọng phối hợp với chính quyền địa phương đầu tư xây dựng các mô hình giúp dân phát triển kinh tế gia đình. Từ đó vận động, tuyên truyền người dân bảo vệ và phát triển rừng, khai thác hợp lí tài nguyên rừng. Nói về vai trò của BĐBP trong công tác bảo vệ rừng tại địa phương, bà Lương Thị Đào, Phó Chủ tịch xã Hạnh Dịch, huyện Quế Phong cho biết: "Cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Hạnh Dịch là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, giúp dân phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Đây cũng là lực lượng chủ công trong công tác tuần tra, bảo vệ rừng tại địa bàn. Xã biên giới Hạnh Dịch chúng tôi vẫn giữ được một diện tích lớn rừng nguyên sinh đầu nguồn là có sự đóng góp không biết mệt mỏi của các anh BĐBP". 

Đồn BP Môn Sơn đứng chân ở địa bàn có Vườn quốc gia Pù Mát. Cùng với việc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của mình, đơn vị đã ký kết quy chế phối hợp với Ban quản lý Vườn quốc gia Pù Mát bảo vệ hơn 100ha rừng tự nhiên ở đầu nguồn sông Giăng, sát biên giới nước bạn Lào. Thượng tá Phạm Hữu Tình, Chính trị viên Đồn BP Môn Sơn cho biết: "Công tác bảo vệ và phát triển rừng ở đây còn gặp rất nhiều khó khăn, khi mà đời sống nhân dân địa phương vốn có thói quen dựa vào việc khai thác lâm sản để sinh sống. Đặc biệt, những bản của người Đan Lai vẫn còn cư trú giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Pù Mát, cuộc sống của họ còn nhiều khó khăn nên việc khai thác rừng trái phép là điều khó tránh khỏi. Cùng với các biện pháp vận động quần chúng, đơn vị đã tập trung giúp dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, chủ động lương thực, thực phẩm đảm bảo cho người dân có cuộc sống ổn định, giảm dần hiện tượng chặt phá rừng bữa bãi". 

Tùy vào điều kiện thực tế ở địa bàn khác nhau, mỗi đơn vị thuộc BĐBP Nghệ An có một cách làm khác nhau để phối hợp với các lực lượng liên quan vừa tuần tra bảo vệ biên giới vừa kết hợp gìn giữ, phát triển tài nguyên rừng tại địa bàn biên giới. Đồng thời, đưa ra nhiều mô hình kinh tế giúp người dân phát triển sản xuất và bảo vệ, khai thác tài nguyên rừng hợp lý, nâng cao thu nhập cho gia đình. Từ đó, huy động nhân dân vào công tác bảo vệ chủ quyền, gìn giữ, phát triển rừng bền vững.   

 Viết Lam