Vượt qua sóng cả

Chỉ huy Hải đội 2 BP và đội kiểm soát Hải quan số 2 Nghệ An bàn phương án chống buôn lậu trên biển. Ảnh: H.A

Trung tá Xuân bộc bạch, Hải đội 2 và Đội kiểm soát Hải quan số 2 quản lý trên vùng biển Nghệ An với chiều dài trên 32 hải lý, từ Cửa Lò đến Quỳnh Lưu. Trên vùng biển do đơn vị quản lý có cảng Cửa Lò, địa bàn các xã Quỳnh Hải, Lạch Vạn, Diễn Châu thường xuyên có các hoạt động buôn lậu (BL), gian lận thương mại (GLTM), thậm chí có thời điểm diễn ra khá rầm rộ. Trong lúc các đối tượng BL được trang bị các phương tiện hiện đại, thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt, thì phương tiện của lực lượng chống BL lại rất cũ kỹ, lạc hậu, công suất và sức chịu sóng gió chỉ cấp 4-5... Nhưng với quyết tâm cao nhất, các cán bộ, chiến sĩ của Hải đội 2 BĐBP Nghệ An luôn khắc phục khó khăn trước mắt, tổ chức triển khai nhiệm vụ một cách thông minh, sáng tạo, đồng thời nêu cao ý chí dũng cảm vượt qua sóng to, gió lớn để kịp thời phát hiện và bắt giữ nhiều vụ BL, GLTM trên địa bàn.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, trước năm 2003, trên vùng biển tỉnh Nghệ An vẫn còn nổi lên tình trạng BL hàng điện tử, đồ điện gia dụng cũ từ tàu thuyền nước ngoài hay từ Trung Quốc về khu vực cảng Cửa Lò. Tuy nhiên, từ năm 2004 đến nay, do nhu cầu hàng điện tử, điện gia dụng cũ đã bão hoà, mặt khác, các lực lượng chuyên trách đấu tranh CBL, GLTM thường xuyên tổ chức vây bắt quyết liệt, có hiệu quả nên tình trạng BL các mặt hàng "truyền thống" cơ bản đã chấm dứt. Tuy nhiên, lợi dụng chính sách mở cửa của Đảng, Nhà nước và địa phương nên một số doanh nghiệp đã có các hoạt động BL, GLTM với các mặt hàng "nhạy cảm" như than, khoáng sản và xăng dầu. Bên cạnh đó, do lợi nhuận cao nên một số đối tượng vẫn tiếp tục vận chuyển các mặt hàng cấm như pháo nổ, đồ chơi bạo lực... với nhiều thủ đoạn, phương thức hoạt động hết sức tinh vi, xảo quyệt.

Để tránh sự kiểm tra, truy đuổi gắt gao của các cơ quan chức năng như BĐBP, Hải quan, các đối tượng BL thường vận chuyển hàng hóa không theo lộ trình nhất định, lúc bị phát hiện thì giả vờ hỏng máy để xin trợ giúp hoặc bỏ chạy vào khu vực có luồng lạch nhỏ, những bãi đá ngầm. Hàng BL được chúng cất giấu rất tinh vi, không ít lần cơ quan chức năng phải mang cả máy dò, máy thu phát hoặc thuốc thử để kiểm tra. Có tàu vi phạm còn đóng gói hàng lậu thả xuống biển để cho tàu kéo. Khi lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra, chúng cắt dây, thả hàng, sau khi kiểm tra xong, chúng quay lại vớt hàng và đi tiếp. Nhiều trường hợp, đối tượng xảo quyệt còn đổ cả dầu nhờn ra boong tàu, đóng cửa, tắt đèn hoặc dùng vũ khí "nóng" để chống trả quyết liệt lực lượng CBL.

Thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện còn nhiều khó khăn, gian khổ, nguy hiểm, nhưng thời gian qua, cán bộ, chiến sĩ Hải đội 2 BĐBP Nghệ An và Đội kiểm soát Hải quan số 2 Nghệ An đã dũng cảm vượt qua những cơn sóng cả để liên tiếp lập nhiều chiến công xuất sắc. Trong những năm qua, Hải đội 2 BP và Đội kiểm soát Hải quan số 2 Nghệ An đã phát hiện, bắt giữ được 5 vụ/5 phương tiện BL-GLTM các mặt hàng điện tử, điện gia dụng cũ, tịch thu hàng hóa, xung công quỹ Nhà nước hàng trăm triệu đồng.

Đoàn kết hoàn thành nhiệm vụ

Là một người có thâm niên trong công tác đấu tranh CBL, GLTM trên biển, Trung tá Xuân cho biết: "Bên cạnh những khó khăn trong công tác đấu tranh CBL, GLTM trên biển, hiện nay còn có rất nhiều bất cập cần sớm được giải quyết, nhất là về phương tiện, con người. Các đối tượng buôn lậu hầu hết được trang bị các tàu có công suất lớn nên chúng thường lợi dụng những lúc sóng to, gió lớn cấp 6, cấp 7 để hoạt động. Khi vận chuyển hàng lậu từ nước ngoài về đến khu vực vùng nước nội thủy, chủ hàng thuê các tàu nhỏ để chuyển tải hàng lậu vào bờ qua các luồng lạch cạn.

Trong khi đó, tàu của Hải quan và Biên phòng chỉ chịu được sóng, gió cấp 4, cấp 5 và không thể đi vào các luồng cạn hoặc bãi đá ngầm. Một bất cập nữa là hiện nay trong công tác CBL trên biển, hệ thống văn bản pháp lý còn chồng chéo, chưa chặt chẽ. Nhất là các quy định về hóa đơn, chứng từ và mức xử phạt. Ví dụ như, chỉ với vi phạm không có bằng thuyền trưởng nhưng có tới 3 loại văn bản của cơ quan thuế, Bộ Công thương và Bộ Công an quy định mức phạt khác nhau. Những kẽ hở pháp lý vừa bị các đối tượng phạm pháp lợi dụng, vừa gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong quá trình thực thi công vụ."

Để đối phó với những thủ đoạn xảo quyệt của các đối tượng buôn lậu, lực lượng CBL của Hải đội 2 BP và Đội kiểm soát Hải quan số 2 Nghệ An cũng có nhiều cách đánh táo bạo, sáng tạo khiến cho các đối tượng không kịp trở tay. Hai bên thường xuyên thông báo, trao đổi cho nhau về âm mưu, thủ đoạn hoạt động của các loại đối tượng trên biển, các loại tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm buôn bán, vận chuyển ma tuy, vũ khí, chất nổ, BL, GLTM than, khoáng sản, xăng dầu... Từ đó, hai bên thống nhất nhận định, đánh giá để có kế hoạch, biện pháp, phương án đấu tranh phòng chống kịp thời, hiệu quả; vừa tránh chồng chéo, sơ hở, vừa đảm bảo thực hiện tốt cải cách thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, để lực lượng BĐBP và Hải quan hoàn thành nhiệm vụ trong cuộc chiến CBL trên biển đang nóng bỏng như hiện nay, cần phải tiếp tục có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng liên quan; đầu tư mua sắm và nâng cấp trang bị, phương tiện; thống nhất văn bản pháp lý hiện hành; đồng thời quan tâm đào tạo, huấn luyện Đội nghiệp vụ ngày càng "thiện chiến"...

"Phẩm chất đạo đức và bản lĩnh chính trị vững vàng của cán bộ, chiến sĩ BĐBP khi trực tiếp làm nhiệm vụ là yêu cầu hàng đầu trong công tác phòng, CBL và GLTM trên biển. Từ nhận thức đó, chúng tôi thường xuyên giáo dục cho anh em nắm vững và thực hiện các quy định, quy trình chặt chẽ trước, trong và sau khi ra biển làm nhiệm vụ CBL. Lực lượng tuần tra được tổ chức thành các tổ, biên đội, nhiều lực lượng để vừa phối hợp, hỗ trợ, vừa giám sát lẫn nhau. Chính vì thế, trong những năm qua, chúng tôi chưa phát hiện một trường hợp nào trong đơn vị vi phạm về phẩm chất đạo đức" - Trung tá Xuân chia sẻ.