Ia Mơ đổi thay không chỉ ở những công trình hạ tầng thiết yếu, những khu dân cư đang dần được sắp xếp, quy hoạch ổn định mà sâu xa hơn đó là “làn gió mới” trong tư duy sản xuất của các chủ nhân nơi đất làng. Mặc dù vậy, theo dòng thời gian, vùng biên dãy Chư Pông vẫn có những giá trị không bao giờ thay đổi…

An cư để lạc nghiệp

Tính đến thời điểm hiện tại, xã biên giới Ia Mơ có 5 thôn, làng và một cụm dân cư (Suối Khôn) với dân số khoảng 2.500 người, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ hơn 81%. Sở dĩ có tên gọi là cụm dân cư Suối Khôn mà chưa được xếp vào đơn vị hành chính thôn, làng là do tập quán sản xuất du canh, du cư của bà con từ xưa để lại. Bắt đầu từ nhóm hộ gia đình người Jrai ở xã nội địa Ia Piơ (Chư Prông) ra đây phát nương làm rẫy, rồi dần hình thành nên một cộng đồng dân cư thôn không ra thôn, làng không giống làng.

Với việc tồn tại một cách tự phát kiểu “hồn Trương Ba, da hàng thịt” (người thì của Ia Piơ mà sống trên đất Ia Mơ) nên việc quản lý nhân khẩu ở đây chưa bao giờ là chuyện đơn giản. Nếu phát sinh vấn đề gì đó liên quan đến cụm dân cư Suối Khôn thì không chỉ có chính quyền 2 xã, mà nhiều khi phải có sự vào cuộc của lãnh đạo huyện. Điều này dẫn đến thực trạng cơ sở hạ tầng phục vụ dân sinh gần như phải “đóng băng”, hơn 100 hộ gia đình ở cụm dân cư Suối Khôn đến nay chưa thể nói là đã an cư để lạc nghiệp.

Niềm vui cũng đã đến khi vào tháng 3 năm 2022, trong chuyến thị sát làm việc với lãnh đạo chính quyền huyện Chư Prông và xã Ia Mơ, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Hồ Văn Niên đã yêu cầu các cơ quan chức năng hoàn thiện các thủ tục thành lập thôn (làng) Suối Khôn thuộc xã Ia Mơ, nhanh chóng ổn định đời sống cho bà con nhân dân. “Nút thắt” đã được tháo gỡ, bản đồ dân cư bên suối Ia Mơ được quy hoạch, sắp xếp hợp lý hơn chính là tiền đề giúp xã Ia Mơ từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng, xây dựng vùng nông thôn biên giới ngày càng phát triển.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Mơ cho biết: “Phát huy lợi thế đất rộng, người thưa, chủ động được nguồn nước tưới tiêu, chúng tôi xác định cây lúa nước là mũi nhọn kinh tế của địa phương. Cùng với đó là phát triển quy mô đàn gia súc, mở rộng diện tích trồng các loại cây nông sản ngắn và dài ngày khác để nâng cao thu nhập cho bà con.

Riêng cây lúa nước, tổng diện tích gieo trồng hàng năm (bao gồm vụ hè thu và đông xuân) đạt hơn 450ha, năng suất bình quân trên 5 tấn/ha, trong đó có khoảng 100ha được chúng tôi áp dụng phương pháp canh tác mới cho năng suất xấp xỉ 9 tấn lúa tươi/ha. Ngoài ra, tận dụng nguồn nước tưới tự nhiên vào mùa mưa, bà con còn gieo sạ hàng trăm héc ta lúa trên đồng khô, năng suất tuy không cao nhưng vẫn vượt trội so với lối canh tác truyền thống. Với sự chuyển dịch mạnh mẽ này, có thể khẳng định, cây lúa nước đã tạo được chỗ đứng vững chắc nơi buôn làng biên giới…”.

Dấu ấn người lính trên đất làng

Những công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất và dân sinh không ngừng hoàn thiện, những khu dân cư đang dần được quy hoạch sắp xếp ổn định và những thay đổi trong tư duy sản xuất của nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số đã tạo vóc dáng nông thôn mới trên vùng biên giới Ia Mơ.

Đồng hành với sự phát triển đó là những dấu ấn không bao giờ phai của người lính Biên phòng. Không nhiều người biết cách đây gần 10 năm, khi dòng nước thủy lợi Ia Mơ chưa “về làng”, những người lính Đồn Biên phòng Ia Mơ, BĐBP Gia Lai đã “đi tắt đón đầu” với mô hình trình diễn trồng lúa nước ngay tại đội công tác địa bàn nằm ở trung tâm xã.

Tại đây, bộ đội vừa làm, vừa tuyên truyền, vận động, chuyển giao kỹ thuật cho bà con, với mong muốn khi nước về là chủ nhân nơi đất làng sẵn sàng “xắn quần lội ruộng”. Ai cũng hiểu đây là “công đoạn” khó đòi hỏi tính kiên trì, tình yêu thương và trách nhiệm của người lính Biên phòng - điều đã được khẳng định trong suốt chặng đường dài vượt khó, xây dựng và phát triển của xã Ia Mơ.

Mảnh đất bên con suối có cái tên rất đẹp này luôn đong đầy những kỷ niệm đẹp về tình quân dân biên giới. Đồng hành bên bước chân của những người thầy giáo, thầy thuốc “quâm hàm xanh” là hình ảnh những “cột mốc sống” đầy ắp nhiệt huyết, dẻo dai từ đất làng luôn sát cánh với BĐBP trong quản lý, bảo vệ biên giới, đấu tranh phòng, chống các luận điệu gây chia rẽ đoàn kết dân tộc và ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép. Điều này giải thích vì sao hằng năm, vào dịp kỷ niệm Ngày Truyền thống BĐBP (3/3), ở Ia Mơ lại mở hội với các hoạt động thi kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, đánh cồng chiêng trong niềm hân hoan, phấn khởi của quân và dân biên giới.

Ia Mơ hôm nay đang dần đi vào “quỹ đạo” của sự phát triển, không còn nhiều trường hợp yếu thế phải “nắm tay chỉ việc”, nhưng bước chân của người lính Biên phòng vẫn miệt mài trên những cung đường biên giới để mang niềm vui đến với mọi nhà. Các mô hình giúp dân giảm nghèo bền vững, trợ giúp học đường, con nuôi đồn Biên phòng, tặng “Mái ấm biên cương” cho hộ gia đình đặc biệt khó khăn được 2 đồn Biên phòng Ia Mơ và Ia Lốp, BĐBP Gia Lai triển khai đạt hiệu quả cao.

Riêng Đồn Biên phòng Ia Lốp, bên cạnh các hoạt động ý nghĩa nêu trên là sự đồng hành chặt chẽ, sâu sát nhưng đầy tình cảm, trách nhiệm đối với 2 khu dân cư cách xa trung tâm xã là làng Rinh và cụm dân cư Suối Khôn. Tại đây, đồn triển khai 2 tổ công tác địa bàn, đưa cán bộ, đảng viên, quân y xuống cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bà con nhân dân. Sự quan tâm, chăm lo, giúp đỡ, hỗ trợ từ những người lính Đồn Biên phòng Ia Lốp đã giúp người dân giải quyết cơ bản những vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự, chăm sóc sức khỏe, phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh...

Có thể khẳng định, dấu ấn của người lính Biên phòng, tình quân dân trên biên giới là những giá trị không bao giờ thay đổi trên vùng biên Ia Mơ đang đổi thay từng ngày.

Thái Kim Nga