Các cựu chiến binh về thăm lại căn cứ.

Nghị quyết 15

Nghị quyết 15 được Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp tháng 1-1959 nêu rõ: "Với chế độ Mỹ - Diệm và chính quyền Mỹ - Diệm thì ngoài con đường cách mạng, nhân dân miền Nam không còn con đường nào khác để giải phóng khỏi xiềng xích nô lệ...". Nghị quyết 15 còn nhận định: "Cách mạng Việt Nam ở miền Nam nói chung không thể đi ngoài quy luật chung của nước thuộc địa và nửa thuộc địa từ trước đến nay, cho nên con đường phát triển cơ bản của cách mạng Việt Nam ở miền Nam là dùng bạo lực".

Ngày 5-9-1959, sau khi được lựa chọn và tập luyện trước 10 ngày, tại rừng Tà Mực, xã Trà Thọ, huyện Trà Bồng, tiểu đội làm công tác bảo vệ chính thức chuyển thành Trung đội V9. Tiểu đội lúc đầu có 10 đồng chí được Tỉnh ủy Quảng Ngãi quyết định phát triển lên 33 đồng chí, gồm 3 chỉ huy, 1 y tá và 1 phụ trách sản xuất, được trang bị đầy đủ vũ khí, đạn dược, đủ sức hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Ông Phạm Thanh Biền, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng ban Quân sự, đồng thời là Trưởng ban Bảo vệ và Trưởng ban miền Tây Quảng Ngãi thay mặt Tỉnh ủy chủ trì buổi lễ và phổ biến 6 nhiệm vụ của V9, trong đó có 3 nhiệm vụ quan trọng: Cùng du kích, tự vệ đánh địch càn quét bảo vệ cơ quan, bảo vệ khu trung tâm căn cứ, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân... Đồng chí Bốn làm Trung đội trưởng V9, đồng chí Bao làm Chính trị viên do Tỉnh ủy trực tiếp chỉ đạo; Ban Quân sự tỉnh chỉ đạo về huấn luyện quân sự, xây dựng lực lượng và hoạt động tác chiến, bảo vệ căn cứ.

Trong thời gian này, Trung đội V9 liên tục đánh địch ở tuyến miền núi, tạo thành hành lang an toàn. Cuối năm 1959, địch quay trở lại vùng cao đóng đồn tại Eo Chim, đồng chí Bao, Chính trị viên V9 được cử làm chỉ huy chung phối hợp với đơn vị vũ trang và dân quân du kích bao vây tấn công đồn địch. Vừa tiến công, vừa cô lập, lực lượng An ninh vũ trang ngay từ đầu đã gây cho bọn địch nhiều tổn thất, buộc chúng phải rút chạy, bỏ lại 12 xác chết và 12 súng. Vậy là, lực lượng An ninh vũ trang đã từng bước làm chủ gần như hoàn toàn vành đai miền Tây Quảng Ngãi, nơi cơ quan Tỉnh ủy đứng chân.

Chống 375 trận càn/năm

Năm 1961, đích thân Ngô Đình Nhu ra Quảng Ngãi chỉ đạo đàn áp và xây dựng tỉnh Quảng Ngãi thành Đặc khu quân sự thuộc Bộ Tổng tham mưu quân ngụy Sài Gòn, tiến hành xây dựng 216 ấp chiến lược, gom hơn nửa triệu dân vào các ấp. Bên cạnh đó, chúng còn thành lập các lực lượng địa phương quân, bảo an, biệt kích, thanh niên cộng hòa.

Cũng trong thời gian này, Công an nhân dân vũ trang đã tăng cường cho Quảng Ngãi một số cán bộ chỉ huy như Trung úy Trần Tây Sơ (tức Thu Hảo), Chuẩn úy Phạm Hy (tức Hồng Đạo) và Thượng sĩ Nguyễn Ca (tức Nguyễn Dự). Bộ Công an còn điều thêm đồng chí Nguyễn Nhâm (tức Nghĩa) về tăng cường lãnh đạo đơn vị.

Năm 1962, Hội nghị An ninh toàn tỉnh lần thứ 2 được tiến hành với chủ trương phá ấp chiến lược, tiến xuống đồng bằng để phá ấp, giành dân. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, V9 được phát triển thành 2 đại đội, C1 có nhiệm vụ diệt ác, phá kìm, phục vụ phong trào quần chúng nổi dậy giành quyền làm chủ ở nông thôn, đồng bằng trong tỉnh. C2 làm nhiệm vụ bảo vệ cơ quan.

Trên vùng núi miền Tây Quảng Ngãi lúc này có một địa điểm mang mật danh là "Làng Gi". Đó là nơi giam giữ những tên ác ôn bị bắt. Đơn vị An ninh vũ trang làm nhiệm vụ quản trại, giáo dục, hướng dẫn lao động sản xuất tự túc lương thực hằng ngày và dự trữ. Trong đội ngũ An ninh vũ trang lúc này có nhiều đồng chí là con em tăng cường vào Nam.

Cuộc chiến đấu từng ngày, từng giờ diễn ra ác liệt. Năm 1963, chiến trường Quảng Ngãi có 450 tên Mỹ, quân số chủ yếu của Sư đoàn 25 gồm 4 trung đoàn, một tiểu đoàn bảo an, 11 hải đội, hải thuyền, 302 trung đội dân vệ, biệt kích và 12.000 thanh niên chiến đấu. Như vậy, bình quân 1 tên địch kìm kẹp 75 người dân Quảng Ngãi, chưa kể lực lượng ác ôn, ngụy quyền. Lực lượng An ninh vũ trang của ta ngày đêm quần nhau với địch, quyết tâm bảo vệ căn cứ. Chỉ tính riêng từ tháng 1 đến tháng 10-1963, địch đã mở 375 cuộc càn quét với quy mô từ 1 đại đội đến 3 trung đoàn. Chỉ riêng thôn Vĩnh Tuy, xã Tịnh Hiệp, huyện Sơn Tịnh, nơi cửa ngõ của căn cứ cách mạng, trong 3 tháng, 1.500 người dân đã hứng chịu tới 9.000 quả đạn pháo.

Phá tan ấp chiến lược, nhà tù

Cuộc giành dân diễn ra từng ngày từng giờ, địch dồn gần 500.000 đồng bào ta vào 474 ấp chiến lược. Khi anh em Ngô Đình Diệm bị quân đảo chính bắn chết, thời cơ đã đến, lực lượng An ninh vũ trang đã cùng các lực lượng tấn công phá bung ấp chiến lược, san phẳng 60 đồn địch. Thời điểm này, ngọn lửa cách mạng bùng lên khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng ra Nghị quyết lãnh đạo phong trào cách mạng miền Nam trong tình hình Diệm Nhu bị lật đổ.

Cuộc chiến đấu không cân sức diễn ra khắp các vùng miền ở tỉnh Quảng Ngãi, lực lượng An ninh vũ trang đã tham gia phá tan 232 ấp chiến lược, giải phóng cho 334.500 đồng bào thoát khỏi ách kìm kẹp. Thời điểm này, phần lớn tỉnh Quảng Ngãi do lực lượng An ninh vũ trang cách mạng làm chủ. Trên rừng núi tiếp tục mở thêm một địa điểm mới mang mật danh "Quyết thắng" để cải tạo số tên ác ôn bị bắt và giao cho lực lượng An ninh vũ trang phụ trách.

Những người lính Biên phòng hôm nay luôn tự hào về truyền thống của lực lượng An ninh vũ trang.

Năm 1967, Tỉnh ủy Quảng Ngãi quyết định đánh vào nội thành, trong đó đề ra mục tiêu phải giải phóng cho được 1.300 tù nhân chính trị. Đúng 24 giờ, ngày 30-8-1967, lực lượng trinh sát An ninh vũ trang dẫn đường cho đơn vị đặc công 506A và 506B tấn công vào các mục tiêu, đồng thời liên lạc với cơ sở cắm tại nhà lao để báo hiệu cho lực lượng đột nhập đánh thẳng vào nhà lao Quảng Ngãi. Sau 20 phút giao tranh một mất một còn, bằng những loạt súng đanh chắc, các chiến sĩ đặc công đã quật đổ bọn cai ngục. Cơ sở đã cung cấp chìa khóa để giải phóng cho toàn bộ các tù nhân của ta bị địch bắt và đưa lên vùng giải phóng.

Những đồng chí bị địch tra tấn kiệt sức không đi được, lực lượng trinh sát vũ trang đã phải cõng, dìu, khiêng để di chuyển. Khi vượt sông, các chiến sĩ trinh sát đã bơi thành một hàng dài, đội tre trên vai để biến thành cầu cho 1.300 người vượt qua. Có thương binh rơi xuống nước bị cuốn trôi đã được anh em lao theo cứu vớt. 3 giờ sáng, ngày 31-8-1967, toàn bộ thương binh về đến căn cứ an toàn.

Nhận định bọn địch sẽ trả đũa, lực lượng An ninh vũ trang khẩn trương di dời toàn bộ tù nhân ở Làng Gi đến một địa điểm bí mật. Đúng ngày hôm sau, 10 máy bay trực thăng đã đổ quân cấp tập bao vây Làng Gi, nhưng chúng chỉ thấy cảnh vườn không, nhà trống. Nhiều năm sau, địch liên tục tấn công nhưng không thể nào nhổ được Làng Gi. Lực lượng An ninh vũ trang luôn nắm chắc tình hình, kịp thời sơ tán lực lượng và toàn bộ tù nhân trước khi quân địch xuất hiện.