Nhiều ki-lô-mét bờ đê chắn sóng bị sóng biển đánh sạt lở nghiêm trọng.

Sống trong nơm nớp lo sợ

Chúng tôi có mặt tại xã Trường Long Hòa (huyện Duyên Hải) vào một buổi sáng cuối tháng 5. Một số ngư dân đang phấn khởi gom cá sau một chuyến đánh bắt ngoài khơi trúng đậm. Nhưng khi chúng tôi hỏi về tình hình sạt lở thì khuôn mặt ai cũng hiện lên nỗi lo lắng. Ông Lâm Văn Triều (64 tuổi, trú tại ấp Cồn Trứng) chia sẻ: "Biển cho chúng tôi nhiều tôm cá, nhưng cũng lấy đi của chúng tôi nhiều thứ. Nhà tui trước đây có 5 công đất (1 công = 1.000m2), bây giờ chỉ còn chưa đến một công".

Chỉ tay vào con đê cát trước mặt, ông nói tiếp: "Trước đây, con đê này nằm phía ngoài biển cách nhà tui gần 200m, nhưng mỗi lần sóng ập đến, cuốn trôi đất, tài sản hoa màu thì đê lại được dời vào phía trong. Nhà tui đã dịch chuyển không biết bao nhiêu lần rồi. Năm nào cũng có đoàn về kiểm tra, hứa giải quyết nhưng có thấy gì đâu".

Hầu hết các hộ dân sống gần biển đều như ngồi trên đống lửa. Tình trạng biển xâm thực mỗi năm một tăng. Gắn bó với vùng đất ven biển này từ nhỏ, chị Lê Thị Kỷ (ấp Cồn Trứng) cho biết: "Tình trạng sạt lở đã xảy ra gần 10 năm nay, nhưng nghiêm trọng nhất là khoảng 4 năm trở lại đây. Nhà tui có 7 công đất do tổ tiên để lại, nhưng bây giờ chỉ còn hơn một công để cất nhà thôi. Trước đây, vùng này trồng được nhiều dưa hấu, khoai, đậu... nhưng bây giờ, biển lấn vào, đất bị nhiễm mặn nên trồng cây gì cũng bị chết. Người dân chúng tôi gần chục năm nay không có đất sản xuất, phải đưa nhau đi làm thuê, làm mướn. Cả nhà tui luôn sống trong cảnh phập phồng lo sợ vì tuyến đê đang đứng trước nguy cơ bị vỡ, tài sản nhà cửa có thể sẽ bị cuốn trôi bất cứ lúc nào".

Khi nhắc lại đợt triều cường vào một đêm cuối 9-2010, nhiều người vẫn còn cảm thấy hoảng sợ. Đợt triều cường ấy đã cuốn hầu hết tài sản của người dân sống ven biển trôi tuột theo con sóng dữ, khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh trắng tay. Tuy nhiên, điều may mắn là không gây thiệt hại về người. "Lúc đó, triều cường dâng lên rất cao kèm theo gió nên sóng đánh rất mạnh, đê chắn sóng bị vỡ, cuốn toàn bộ đất đai và tài sản của gia đình ra ngoài biển. Tôi chỉ kịp ôm con chạy, lúc trở về thì nhà đã trống không. Bây giờ cứ đến mùa gió chướng là chúng tôi không ai dám ngủ, phải thay phiên nhau canh nước, chứ nước mà lên thì chạy không kịp. Trong nhà cũng không dám sắm sửa vì sợ triều cường tấn công, tài sản nếu không bị cuốn trôi thì cũng hư hỏng hết" - Anh Lâm Văn Ứng (ấp Cồn Trứng) nhớ lại.

Chưa có biện pháp hữu hiệu

Tình trạng sạt lở đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, đời sống của người dân, khiến cho một số lượng lớn diện tích rừng phi lao và cây dương phòng hộ ven biển bị "xóa sổ", thu hẹp diện tích của xã Trường Long Hòa, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm héc-ta nuôi trồng thủy sản và đe dọa tính mạng người dân sống ở khu vực này.

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Dương Văn Liệu, Chủ tịch UBND xã Trường Long Hòa cho biết: "Tình trạng biển xâm thực đã xảy ra nhiều năm nay và ngày càng nghiêm trọng. Hiện xã có gần 200 hộ dân thuộc ấp Nhà Mát, Khoán Tiều và Cồn Trứng bị ảnh hưởng. Do sự biến đổi khí hậu, mực nước biển dâng ngày một cao hơn khiến hơn 6km bờ đê trên địa bàn xã bị sạt lở nghiêm trọng, một số đoạn bị lở sâu từ 100-200m, gây thiệt hại về nhà cửa, rau màu của người dân gần 5 tỷ đồng. Trước đây, ấp Cồn Trứng là vùng đất trồng màu trọng điểm của xã, vậy mà bây giờ không còn loại cây nào có thể mọc nổi, khiến đời sống bà con càng khó khăn hơn".

Nói về biện pháp khắc phục tình trạng này, ông Liệu thừa nhận: "Hiện tại chưa có biện pháp nào hữu hiệu. Hằng năm, người dân chỉ sống được vào mùa gió nam, còn khi gió chướng thổi về buộc người dân phải tìm nơi trú ẩn để tránh bị sạt lở. Mỗi lần sóng biển đánh vào bờ, chính quyền địa phương huy động lực lượng tại chỗ, đồng thời phối hợp với Đồn BP Trường Long Hòa và Hải đội BP 2 tập trung đóng bao bố làm bờ kè, nhưng cũng chỉ được vài đêm là sóng lại đánh sập. Hiện tại, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang có kế hoạch đầu tư xây dựng bờ kè trên tuyến biển này".

Được biết, không chỉ gần 200 hộ dân ở xã Trường Long Hòa phải sống trong cảnh phấp phỏm, lo âu mà hơn 30 hộ ở ấp Chợ và ấp Bào thuộc hai xã Hiệp Thạnh và Dân Thành (huyện Duyên Hải) đang sống tại các điểm xung yếu, thường xuyên bị sạt lở, cũng lo sợ cho tính mạng và tài sản bị đe dọa nghiêm trọng.