Biên phòng - Chiến dịch truy tìm dấu vết "tàu ngầm lạ" mà quân đội Thụy Điển đang ráo riết triển khai ở ngoài khơi Xtốc-khôm đã khiến bầu không khí vốn dĩ căng thẳng tại Biển Ban-tích nay lại càng tăng nhiệt khi "bóng ma" Chiến tranh Lạnh quay trở lại.
Vừa qua giới chức quân sự Thụy Điển thông báo rằng họ đã phát hiện dấu vết xâm nhập của một tàu ngầm bí ẩn của nước ngoài tại vị trí ở Biển Ban-tích chỉ cách thủ đô Xtốc-khôm khoảng 50 km. Ngay lập tức, một chiến dịch quy mô lớn đã được triển khai với sự tham gia của nhiều lực lượng khác nhau nhưng nòng cốt vẫn là Hải quân. Để tăng cường nỗ lực tìm kiếm, Thụy Điển chiều 20-10 đã quyết định đóng cửa một phần không phận phía trên quần đảo Xtốc-khôm và mở rộng phạm vi chiến dịch về phía Nam. Quân đội Thụy Điển khẳng định họ áp đặt lệnh cấm bay đối với máy bay dân sự ở hai vùng không phận phía trên quần đảo gồm 30.000 hòn đảo lớn nhỏ này. Có 9 quốc gia có quyền đi lại trên vùng biển Ban-tích bao gồm Thụy Điển, Đức, Đan Mạch, Lát-vi-a, Lít-va, Ba Lan, Nga, Phần Lan và Ét-xtô-ni-a, trong đó chỉ có 4 nước Đức, Nga, Ba Lan và Thụy Điển có hạm đội tàu ngầm.
Trong khi đó, tàu thuyền dân sự cũng được lệnh giữ khoảng cách 10 km đối với tàu quân sự. Tuy nhiên, lệnh này sau đó được bãi bỏ vào chiều 20-10. Chiến dịch truy lùng dấu vết "tàu ngầm lạ" đã kéo dài nhiều ngày với hàng trăm người cùng máy bay chiến đấu, máy bay trực thăng và tàu chiến được huy động, nhưng đến nay vẫn chưa đem lại kết quả. Ngày 19-10, Thụy Điển đã công bố một bức ảnh mà họ tin rằng đó chính là tàu ngầm nước ngoài xâm nhập. Theo giới chức quân sự Thụy Điển, con tàu này bị phát hiện cả thảy 3 lần, 2 lần vào Thứ 6 (17-10), 1 lần vào Chủ nhật (19-10). Sau đó, có vẻ như nó đã di chuyển về phía Nam.
Chiến dịch quy mô lớn mà quân đội Thụy Điển đang triển khai khiến dư luận phương Tây phải nhớ lại những lần săn lùng tàu ngầm Liên Xô hồi thập niên 1980 của thế kỷ trước. Đáng chú ý nhất có lẽ là một tàu bị mắc cạn gần thị xã Can-xrô-na phía Nam Thụy Điển. Quan ngại bắt đầu gia tăng liên quan đến ý đồ của Nga đối với vùng biển Ban-tích sau khi xảy ra nhiều vụ việc. Cả Phần Lan và Thụy Điển - hai nước chưa gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) - đều lên tiếng cảnh báo về những lần không phận của mình bị xâm phạm. Trong khi đó, một nhân viên tình báo Ét-xtô-ni-a - quốc gia thành viên NATO - bị bắt cóc.
Sự việc bắt đầu bùng phát vào ngày 17-10 sau khi quân đội Thụy Điển khẳng định thông tin từ một nguồn đáng tin cậy về hoạt động của tàu ngầm nước ngoài ở ngoài khơi Xtốc-khôm, thậm chí chụp được một số bức ảnh cho thấy một vật thể màu xám nhô lên khỏi mặt biển nước này. Tuy nhiên, Thụy Điển từ chối bình luận về xuất xứ của tàu ngầm mà họ đang truy đuổi này. Theo họ, đó cũng có thể là một tàu ngầm mini hoặc một tàu ngầm kích cỡ bình thường. Năm 2013, tờ "Svenska Dagbladet" của Thụy Điển từng tiết lộ rằng phía Nga đã đưa ra tình huống giả định là ném bom thủ đô Xtốc-khôm. Cũng tờ báo này hôm 18-10 cho biết cơ quan tình báo Thụy Điển đã thu được tín hiệu báo nguy từ dải tần mà Nga sử dụng.
Điều này làm dấy lên những đồn đoán rằng có một tàu ngầm Nga gặp phải trục trặc trong vùng biển của Thụy Điển. Cùng thời gian đó, người ta còn nhìn thấy một chiếc tàu chở dầu của Nga ở vùng biển quốc tế, ngoài khơi Xtốc-khôm. Theo nhận định của giới chuyên gia quốc phòng, chiếc tàu chở dầu này có thể được huy động để cứu nạn. Ngày 19-10, Bộ Quốc phòng Nga khẳng định rằng không có tàu ngầm nào của họ gặp sự cố hay ở vị trí bất thường trên phạm vi toàn cầu. Theo phía Nga, đó có thể là tàu ngầm của Hà Lan đang thăm chính thức Thụy Điển. Tuy nhiên, tàu này cuối tuần qua đã cập bến ở Ét-xtô-ni-a.
Người phát ngôn Lực lượng Hải quân Hà Lan Ca-ren Lốt-xơ khẳng định tàu ngầm của Hà Lan không liên quan đến thông tin có hoạt động tàu ngầm nước ngoài tăng cường tại vùng biển quần đảo Thụy Điển. Người phát ngôn này đã phủ nhận thông tin trên truyền thông một số nước cho rằng “con tàu nước ngoài” bí ẩn mà quân đội Thụy Điển đang tìm kiếm ở ngoài khơi Xtốc-hôm có thể là tàu ngầm Bruinvis của Hà Lan. Bà Ca-ren Lốt-xơ khẳng định tàu ngầm Bruinvis của Hà Lan đã cập cảng Tan-lin (Ét-xtô-ni-a) vào đêm 16 rạng sáng ngày 17-10 sau khi tham gia diễn tập quốc tế tại vùng biển Ban-tích cùng với Hải quân Thụy Điển và neo đậu tại đây trong suốt các ngày Thụy Điển tìm kiếm "tàu lạ".
Chuẩn Đô đốc Hải quân Thụy Điển An-đéc Gren-xtát cho biết quân đội nước này sẽ tiếp tục rà soát vùng biển chuyển hướng về phía Nam. Còn kênh truyền hình SVT của nước này đưa tin, tại khu vực diễn ra chiến dịch tìm kiếm, Hải quân đã thiết lập vùng cấm rộng 10.000 mét cách các tàu chiến, tàu dân sự không được hoạt động trong vùng cấm này dù không công bố nguyên nhân cấm.
Trong khi đó, ngày 22-10, Bộ Quốc phòng Thụy Điển đã thừa nhận cố ý lan truyền thông tin sai lạc về nơi mà các nhân chứng được cho là nhìn thấy tàu ngầm lạ khiến cho toàn bộ hạm đội của vương quốc đổ xô đi tìm kiếm. Bộ Quốc phòng Thụy Điển thừa nhận rằng hình ảnh được đệ trình tại cuộc họp báo ngày 19-10 được thực hiện ở nơi khác. Chú giải đăng trên trang web của Bộ Quốc phòng Thụy Điển cho biết: "Không nên để cho người khác thấy rằng chúng ta biết vị trí thực sự của đối tượng, để ngăn chặn đối phương nắm được chủ bài trong tay”. Ở đây không chỉ rõ đang nói về những "con át chủ bài" nào.
Sự xuất hiện của "tàu ngầm lạ" kéo theo chiến dịch truy lùng quy mô lớn là phép thử quan trọng đối với chính phủ trung tả mới lên nắm quyền ở Thụy Điển. Khác với chính phủ trung hữu tiền nhiệm, chính phủ này tỏ thái độ phản đối mạnh mẽ ý tưởng đưa Thụy Điển tham gia vào NATO. Trong khi đó, dư luận Thụy Điển lo ngại về khả năng bảo vệ đất nước của lực lượng vũ trang. Chia sẻ trên Twitter cuối tuần qua, Ngoại trưởng Lát-vi-a Ét-ga Rin-kê-vích cho rằng môi trường an ninh vùng biển Ban-tích có thể sẽ thay đổi đáng kể sau hàng loạt vụ việc gần đây.
 |
| Tàu hộ tống HMS của Thụy Điển tuần tra vùng quần đảo Xtốc-khôm để tìm kiếm tàu ngầm lạ. Ảnh: Reuters |
Trong khi đó, tàu thuyền dân sự cũng được lệnh giữ khoảng cách 10 km đối với tàu quân sự. Tuy nhiên, lệnh này sau đó được bãi bỏ vào chiều 20-10. Chiến dịch truy lùng dấu vết "tàu ngầm lạ" đã kéo dài nhiều ngày với hàng trăm người cùng máy bay chiến đấu, máy bay trực thăng và tàu chiến được huy động, nhưng đến nay vẫn chưa đem lại kết quả. Ngày 19-10, Thụy Điển đã công bố một bức ảnh mà họ tin rằng đó chính là tàu ngầm nước ngoài xâm nhập. Theo giới chức quân sự Thụy Điển, con tàu này bị phát hiện cả thảy 3 lần, 2 lần vào Thứ 6 (17-10), 1 lần vào Chủ nhật (19-10). Sau đó, có vẻ như nó đã di chuyển về phía Nam.
Chiến dịch quy mô lớn mà quân đội Thụy Điển đang triển khai khiến dư luận phương Tây phải nhớ lại những lần săn lùng tàu ngầm Liên Xô hồi thập niên 1980 của thế kỷ trước. Đáng chú ý nhất có lẽ là một tàu bị mắc cạn gần thị xã Can-xrô-na phía Nam Thụy Điển. Quan ngại bắt đầu gia tăng liên quan đến ý đồ của Nga đối với vùng biển Ban-tích sau khi xảy ra nhiều vụ việc. Cả Phần Lan và Thụy Điển - hai nước chưa gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) - đều lên tiếng cảnh báo về những lần không phận của mình bị xâm phạm. Trong khi đó, một nhân viên tình báo Ét-xtô-ni-a - quốc gia thành viên NATO - bị bắt cóc.
Sự việc bắt đầu bùng phát vào ngày 17-10 sau khi quân đội Thụy Điển khẳng định thông tin từ một nguồn đáng tin cậy về hoạt động của tàu ngầm nước ngoài ở ngoài khơi Xtốc-khôm, thậm chí chụp được một số bức ảnh cho thấy một vật thể màu xám nhô lên khỏi mặt biển nước này. Tuy nhiên, Thụy Điển từ chối bình luận về xuất xứ của tàu ngầm mà họ đang truy đuổi này. Theo họ, đó cũng có thể là một tàu ngầm mini hoặc một tàu ngầm kích cỡ bình thường. Năm 2013, tờ "Svenska Dagbladet" của Thụy Điển từng tiết lộ rằng phía Nga đã đưa ra tình huống giả định là ném bom thủ đô Xtốc-khôm. Cũng tờ báo này hôm 18-10 cho biết cơ quan tình báo Thụy Điển đã thu được tín hiệu báo nguy từ dải tần mà Nga sử dụng.
Điều này làm dấy lên những đồn đoán rằng có một tàu ngầm Nga gặp phải trục trặc trong vùng biển của Thụy Điển. Cùng thời gian đó, người ta còn nhìn thấy một chiếc tàu chở dầu của Nga ở vùng biển quốc tế, ngoài khơi Xtốc-khôm. Theo nhận định của giới chuyên gia quốc phòng, chiếc tàu chở dầu này có thể được huy động để cứu nạn. Ngày 19-10, Bộ Quốc phòng Nga khẳng định rằng không có tàu ngầm nào của họ gặp sự cố hay ở vị trí bất thường trên phạm vi toàn cầu. Theo phía Nga, đó có thể là tàu ngầm của Hà Lan đang thăm chính thức Thụy Điển. Tuy nhiên, tàu này cuối tuần qua đã cập bến ở Ét-xtô-ni-a.
 |
| Tổng Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Thụy Điển An-đéc Grin-xtát tuyên bố sử dụng mọi lực lượng để đưa “tàu ngầm lạ” lên mặt biển. Ảnh: naharnet.com |
Người phát ngôn Lực lượng Hải quân Hà Lan Ca-ren Lốt-xơ khẳng định tàu ngầm của Hà Lan không liên quan đến thông tin có hoạt động tàu ngầm nước ngoài tăng cường tại vùng biển quần đảo Thụy Điển. Người phát ngôn này đã phủ nhận thông tin trên truyền thông một số nước cho rằng “con tàu nước ngoài” bí ẩn mà quân đội Thụy Điển đang tìm kiếm ở ngoài khơi Xtốc-hôm có thể là tàu ngầm Bruinvis của Hà Lan. Bà Ca-ren Lốt-xơ khẳng định tàu ngầm Bruinvis của Hà Lan đã cập cảng Tan-lin (Ét-xtô-ni-a) vào đêm 16 rạng sáng ngày 17-10 sau khi tham gia diễn tập quốc tế tại vùng biển Ban-tích cùng với Hải quân Thụy Điển và neo đậu tại đây trong suốt các ngày Thụy Điển tìm kiếm "tàu lạ".
Chuẩn Đô đốc Hải quân Thụy Điển An-đéc Gren-xtát cho biết quân đội nước này sẽ tiếp tục rà soát vùng biển chuyển hướng về phía Nam. Còn kênh truyền hình SVT của nước này đưa tin, tại khu vực diễn ra chiến dịch tìm kiếm, Hải quân đã thiết lập vùng cấm rộng 10.000 mét cách các tàu chiến, tàu dân sự không được hoạt động trong vùng cấm này dù không công bố nguyên nhân cấm.
Trong khi đó, ngày 22-10, Bộ Quốc phòng Thụy Điển đã thừa nhận cố ý lan truyền thông tin sai lạc về nơi mà các nhân chứng được cho là nhìn thấy tàu ngầm lạ khiến cho toàn bộ hạm đội của vương quốc đổ xô đi tìm kiếm. Bộ Quốc phòng Thụy Điển thừa nhận rằng hình ảnh được đệ trình tại cuộc họp báo ngày 19-10 được thực hiện ở nơi khác. Chú giải đăng trên trang web của Bộ Quốc phòng Thụy Điển cho biết: "Không nên để cho người khác thấy rằng chúng ta biết vị trí thực sự của đối tượng, để ngăn chặn đối phương nắm được chủ bài trong tay”. Ở đây không chỉ rõ đang nói về những "con át chủ bài" nào.
Sự xuất hiện của "tàu ngầm lạ" kéo theo chiến dịch truy lùng quy mô lớn là phép thử quan trọng đối với chính phủ trung tả mới lên nắm quyền ở Thụy Điển. Khác với chính phủ trung hữu tiền nhiệm, chính phủ này tỏ thái độ phản đối mạnh mẽ ý tưởng đưa Thụy Điển tham gia vào NATO. Trong khi đó, dư luận Thụy Điển lo ngại về khả năng bảo vệ đất nước của lực lượng vũ trang. Chia sẻ trên Twitter cuối tuần qua, Ngoại trưởng Lát-vi-a Ét-ga Rin-kê-vích cho rằng môi trường an ninh vùng biển Ban-tích có thể sẽ thay đổi đáng kể sau hàng loạt vụ việc gần đây.
