Thiếu tướng Nghê Vinh, Tổng Tham mưu trưởng Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc trao đổi với Thiếu tướng Nguyễn Tiến Thắng, Chủ nhiệm Chính trị BĐBP và các đại biểu, tại Lạng Sơn. Ảnh: Quốc Hùng

Kế sách "Bảo vệ Tổ quốc từ xa"

Tại Hội nghị tổng kết công tác đối ngoại quốc phòng giai đoạn 2011-2013 diễn ra ngày 8-1, tại Hà Nội, Bộ trưởng Phùng Quang Thanh cho rằng, trong thời gian qua, từ Quân ủy Trung ương, lãnh đạo các cấp, các cơ quan, đơn vị đến từng cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân đã có những chuyển biến rõ rệt trong nhận thức về công tác đối ngoại quốc phòng, coi đây là kế sách chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ xa. Hoạt động đối ngoại quốc phòng trên thực tế đã góp phần quan trọng bảo vệ chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; gìn giữ hòa bình, ổn định, phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước láng giềng, trong khu vực cũng như trên thế giới; tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng, phát triển đất nước, xây dựng và củng cố quốc phòng, từng bước hiện đại hóa quân đội.

Từ ý kiến đánh giá của Bộ trưởng, tham chiếu sang những hoạt động đối ngoại của lực lượng BĐBP trong 5 năm qua, có thể khẳng định rằng, những chiến sĩ "vệ binh quốc gia" làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình. Hơn ai hết, các anh hiểu rõ: Bảo vệ biên giới không chỉ đơn thuần là bảo vệ đường biên, cột mốc mà quan trọng hơn, đó là bảo vệ tình nghĩa keo sơn giữa quân và dân nơi biên giới, tình hữu nghị với các nước láng giềng, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, tạo môi trường ổn định, phục vụ đắc lực cho chủ trương mở rộng hợp tác quốc tế của Đảng, Nhà nước và Bộ Quốc phòng.

5 năm không phải là một thời gian dài cho những hoạch định mang tầm chiến lược quốc gia, song trong 5 năm đó, toàn lực lượng BĐBP đã nêu cao khẩu hiệu "Phát huy truyền thống, giữ vững kỷ cương, sống có tình thương, đề cao trách nhiệm" trong từng nhiệm vụ cụ thể. Riêng trên lĩnh vực đối ngoại biên phòng, Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP đã chủ động, tích cực tham mưu, đề xuất với Bộ Quốc phòng về mở rộng và tăng cường giao lưu đối ngoại biên phòng giữa BĐBP Việt Nam với các lực lượng bảo vệ biên giới của các nước láng giềng; tăng cường tiếp xúc, làm việc với các đối tác Liên bang Nga, Ấn Độ, Hoa Kỳ, Ô-xtrây-li-a, Pháp...

Được sự chấp thuận của Bộ Quốc phòng, một loạt các hoạt động đối ngoại với nhiều điểm nhấn quan trọng đã được triển khai với sự đồng thuận của lực lượng bảo vệ biên giới các nước láng giềng, sự ủng hộ của lãnh đạo và nhân dân các tỉnh, thành khu vực biên giới, bờ biển. Các thỏa thuận như: "Thỏa thuận hợp tác Biên phòng bổ sung, sửa đổi" và "Quy chế phối hợp Biên phòng 3 cấp" giữa Bộ Quốc phòng Việt Nam với Bộ Công an Trung Quốc được ký kết, tạo cơ sở pháp lý quan trọng, là nền tảng tạo dựng niềm tin và giải quyết các vấn đề trong quan hệ biên phòng giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc. Riêng trong năm 2013, với mục tiêu lấy hợp tác hữu nghị, bình đẳng cùng có lợi, xây dựng cửa khẩu biên giới hài hòa, ổn định, đã có 7 cặp đồn - trạm của BĐBP Việt Nam và Công an Biên phòng Trung Quốc tổ chức kết nghĩa "Đồn - Trạm hữu nghị, biên giới bình yên". Qua đó tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ đoàn kết hữu nghị giữa lực lượng bảo vệ biên giới hai nước, không ngừng mở rộng lĩnh vực hợp tác, mở ra những mô hình hợp tác mới, nâng cao hiệu quả hợp tác giữa BĐBP hai bên.

Đối với tuyến biển, BĐBP đã tham mưu cho Bộ Quốc phòng, Chính phủ sửa đổi Nghị định 55/NĐ-CP, ban hành Nghị định 104/2012/NĐ-CP về đón tàu quân sự nước ngoài các nước vào thăm cảng biển Việt Nam, phù hợp với quan hệ quốc tế về quốc phòng, đáp ứng tình hình phát triển quan hệ hợp tác của nước ta với các nước; góp phần tạo dựng hình ảnh đẹp của Quân đội và BĐBP Việt Nam trong lòng bạn bè quốc tế.
Cùng nhau sẻ chia ấm,
lạnh...
"Kết nghĩa bản - bản thật sự là một mô hình sáng tạo trong công tác dân vận, một tư duy mới về xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới, được Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng đánh giá cao" - Đó là lời chia sẻ của Trung tướng Võ Trọng Việt, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh BĐBP. Khởi đầu từ tuyến biên giới của tỉnh Quảng Trị, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của BĐBP Việt Nam, chỉ sau 5 năm, 23 cặp bản trên tuyến biên giới Việt - Lào đã tiến hành ký kết nghĩa với nhiều hoạt động thiết thực. Nhận thức của người dân được nâng lên rõ rệt. Nhân dân trên tuyến biên giới đoàn kết, tôn trọng pháp luật, quy chế, hiệp định biên giới. Những giao ước kết nghĩa trở thành thước đo đánh giá, giải quyết các vấn đề phát sinh trên cơ sở luật pháp hai nước.

Thời gian qua, tỉnh Quảng Trị đã thực hiện nhiều chính sách ưu tiên đối với khu vực biên giới. Điển hình là việc sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ xây dựng một số trường học, trạm y tế, cung cấp cây, con giống... đồng thời, giúp hai tỉnh Sa-vẳn-na-khệt và Sa-la-van (Lào) khảo sát các dự án trồng rừng, khu công nghiệp như: Cà-phê, cao-su, hồ tiêu. Bộ mặt một dải biên cương nhờ thế mà đã có nhiều khởi sắc.

Phát huy mô hình sáng tạo của Quảng Trị, nhiều địa bàn biên giới khác cũng đã có những cách làm phù hợp với thực tế của địa phương mình. Biên giới Long An và Svây-riêng (Cam-pu-chia) có quyền tự hào vì họ là chủ nhân của một cuộc thi nhan sắc có một không hai "Phụ nữ biên giới duyên dáng". Dẫu các phần thi còn nhiều lúng túng, nhiều tình huống "đặc biệt" chưa từng xảy ra trong bất cứ cuộc thi nhan sắc nào, nhưng đã mang đến nhiều niềm vui giản dị cho bà con. Đồng thời, chứng minh một điều rằng, nhân dân hai xã vùng biên này đã gắn bó với nhau qua bao năm tháng.

Từ cuộc thi này, Bộ Tư lệnh BĐBP đã lựa chọn Mỹ Quý Tây và Som Rông là cặp kết nghĩa thí điểm trước khi nhân rộng tại 10 tỉnh có đường biên giới giáp Cam-pu-chia. Sau nhiều tháng khảo sát cặn kẽ và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị địa phương, tháng 3-2013, lễ kết nghĩa hai xã được tổ chức trọng thể, với sự tham dự của lãnh đạo tỉnh, huyện hai nước Việt Nam - Cam-pu-chia cùng đại diện Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ, Bộ Tư lệnh BĐBP Việt Nam... "Tuy thời gian kết nghĩa chưa được lâu, nhưng nhờ những nguồn thông tin từ nhân dân hai xã biên giới, đã giúp cho các cơ quan chức năng đấu tranh ngăn chặn nhiều vụ việc vi phạm pháp luật, vi phạm trật tự xã hội... góp phần đáng kể trong công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới" - Thiếu tá Phạm Văn Thắng, Đồn trưởng Đồn BPCK Mỹ Quý Tây cho biết.

Tiếp đó, nhân dân thôn Cốc Phương (xã Bản Lầu, Mường Khương, Lào Cai) và tổ Tam Bình Bá (thôn Long Bảo, thị trấn Nam Khê, huyện Hà Khẩu, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) cũng chính thức trở thành anh em và là địa phương đầu tiên ký biên bản kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới tuyến Việt Nam - Trung Quốc. Gần đây nhất, ngày 24-12, đã diễn ra lễ kết nghĩa giữa cụm dân cư hai bên biên giới "ấp - ấp", giữa ấp Vĩnh Hòa, xã Lạc Quới, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang (Việt Nam) với phum Xom, xã Xom, huyện Ki-ri-vong, tỉnh Tà-keo (Cam-pu-chia). Phát biểu lại lễ kết nghĩa, đại diện các thôn, bản, cụm dân cư luôn thể hiện nguyện vọng là được thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết dân tộc, thân tộc giữa nhân dân hai bên biên giới, cùng bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ. Đồng thời, cụ thể hóa các quan điểm, chủ trương chung giữa hai Đảng, hai Nhà nước về công tác đối ngoại nhân dân, cùng xây dựng biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Cam-pu-chia hòa bình và ổn định.

Không chỉ chủ động, sáng tạo trong các phong trào do chính lực lượng của mình khởi xướng, những chiến sĩ "quân hàm xanh" cũng không kém phần nhiệt tình khi tham gia các hoạt động đối ngoại khác trên nhiều lĩnh vực. Các kỳ liên hoan như Liên hoan hữu nghị nhân dân biên giới Việt - Trung; Liên hoan hữu nghị nhân dân Việt - Lào; gặp gỡ hữu nghị và hợp tác nhân dân Việt Nam - Cam-pu-chia... với nhiều hoạt động bên lề phong phú đều có sự góp mặt của cán bộ, chiến sĩ BĐBP, góp phần xứng đáng vào việc xây dựng cộng đồng ASEAN 2015, đảm bảo quan hệ hữu nghị, hợp tác cùng có lợi, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực, tiếp tục khẳng định vị thế của nước ta trên trường quốc tế.