Biên phòng - Những ngày qua, tình hình biên giới giữa hai quốc gia láng giềng châu Phi Xu-đăng và Nam Xu-đăng trở nên căng thẳng. Giao tranh bùng phát dữ dội giữa hai bên khi quân đội Nam Xu-đăng tiến vào khu vực Héc-lích, một khu vực giàu tài nguyên dầu mỏ thuộc bang Nam Coóc-đô-phan do Xu-đăng quản lý. Giao tranh sau đó lan rộng ra nhiều điểm tranh chấp ở khu vực biên giới chung. Quân đội hai nước đã sử dụng máy bay, xe tăng và pháo hạng nặng trong các cuộc đụng độ.
 |
Nhà trung gian hòa giải - cựu Tổng thống Nam Phi Tha-bô Mbê-ki (phải) - phát biểu trong một cuộc họp báo tại Thủ đô Khắc-tum (Xu-đăng) ngày 6-4. Ảnh: AFP |
Chiến sự leo thang ở biên giới Xu-đăng và Nam Xu-đăng khiến dư luận quốc tế lo ngại trước việc hai nước có thể rơi vào một cuộc chiến tranh. Liên hợp quốc và Mỹ đã kêu gọi hai bên ngừng tất cả các hoạt động quân sự dọc biên giới và tiến hành đối thoại nhằm giải quyết những vấn đề đang khiến hai nước ngờ vực lẫn nhau. Mặc dù, cả hai bên đều nhất trí cần phải tiến hành hội đàm cấp cao nhằm tìm kiếm giải pháp xoa dịu căng thẳng, tuy nhiên, trong tuần qua, các kế hoạch đàm phán song phương đều bị đổ vỡ do hai bên không đạt được thỏa thuận trong một số vấn đề an ninh. Cả Giu-ba và Khắc-tum đều cáo buộc lẫn nhau tiến hành các cuộc tấn công vào Héc-lích- khu vực chiếm khoảng 50% sản lượng dầu mỏ của Xu-đăng.
Vào tháng 2-2012, hai bên đã ký thỏa thuận ngừng bắn, song trong thời gian ngắn trở lại đây, cả Xu-đăng và Nam Xu-đăng đã liên tiếp tố cáo nhau vi phạm thỏa thuận này. Hiện nay, sản lượng khai thác dầu thô tại các khu vực do chính quyền Nam Xu-đăng quản lý lớn gấp 3 lần sản lượng của Xu-đăng, song Nam Xu-đăng vẫn phải sử dụng các đường ống dẫn dầu cùng các cơ sở phụ trợ nằm trên lãnh thổ Xu-đăng để xuất khẩu dầu và hai nước vẫn chưa thỏa thuận số tiền mà Nam Xu-đăng phải thanh toán.
| Từ khi Nam Xu-đăng tách khỏi Xu-đăng và tuyên bố độc lập vào tháng 7-2011 đến nay, hai nước vẫn chưa đạt được thỏa thuận về phân định biên giới, đặc biệt là tại những khu vực chứa nhiều tài nguyên dầu mỏ. Các bang nằm trên đường biên giới như Coóc-đô-phan, Blu Nin, U-ni-ti... là những nơi thường xảy ra giao tranh giữa quân đội Xu-đăng với các nhóm được Nam Xu-đăng hậu thuẫn. |
Ngày 5-4, một ngày sau khi cuộc đàm phán giữa Xu-đăng và Nam Xu-đăng tại Thủ đô Át-đi A-ba-ba của Ê-ti-ô-pi bị đổ vỡ, phái đoàn trung gian hòa giải của Liên minh châu Phi (AU) do cựu Tổng thống Nam Phi Tha-bô Mbê-ki đứng đầu đã đến Thủ đô Giu-ba của Nam Xu-đăng, với sứ mệnh làm giảm căng thẳng giữa hai nước láng giềng. Sau đó, ông Tha-bô Mbê-ki đã tới Xu-đăng và có cuộc gặp kéo dài 2 giờ với Tổng thống nước này Ô-ma An Ba-sia. Một trong các mục đích của phái đoàn trung gian hòa giải AU là hối thúc hai nhà lãnh đạo Xu-đăng và Nam Xu-đăng tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa hai nước, sau khi cuộc gặp - theo kế hoạch diễn ra vào ngày 3-4, đã bị hủy bỏ do bùng phát chiến sự dữ dội giữa quân đội hai nước. Sau cuộc gặp với lãnh đạo hai nước, ông Mbê-ki cho biết, các cuộc hội đàm sẽ được diễn ra trong tuần tới. Với việc hai nước nhất trí ngồi vào bàn đàm phán, nhằm tiến tới ngừng giao tranh sẽ đảm bảo an toàn và an ninh trước hết cho người dân hai nước.
