Xa rồi thời khốn khó

Con đường bê tông dài gần 7 cây số, từ Quốc lộ 1A, chạy qua 2 thôn Nhà Ngòi, Phú Dương của xã Xuân Thịnh đưa chúng tôi đến làng biển Vịnh Hòa. Những ngôi nhà ngói, nhà tầng khang trang từ đầu đến cuối thôn tạo cho Vịnh Hòa một diện mạo mới, tươi sáng. "Mới đó đã gần 20 năm. Vịnh Hòa của một thời đò ngang cách trở, nhà tranh lụp xụp, giờ chỉ còn trong ký ức" - Ông Huỳnh Ngọc Thử, Bí thư chi bộ thôn Vịnh Hòa không giấu được niềm tự hào khi nhắc lại mốc thời gian Vịnh Hòa bắt đầu cuộc lột xác, thay da đổi thịt.

Ngày trước, làng Vịnh Hòa như một "ốc đảo" với ba mặt giáp biển. Đường bộ duy nhất thông thương bên ngoài là đi ven mép nước, rồi vượt qua những cồn cát cao quá đầu người gần 2 cây số. Thường, có việc cần vào thị xã hay qua chợ mua sắm, bà con phải đi đò qua bến Xuân Cảnh để lên quốc lộ. "Mỗi ngày chỉ một chuyến đò. 3 giờ sáng, làng gõ kẻng, những người có công việc sẽ thức dậy, xách đèn, mang giỏ lục cục đi ra bến đợi đò. 4 giờ, đò bắt đầu nổ máy, trời sáng hẳn thì cập bến Xuân Cảnh. Muốn mua bán, sắm sửa gì cũng trong buổi sáng, 10 giờ trưa phải quay lại bến để theo đò trở về làng" - Ông Thử kể.

Người dân Vịnh Hòa lầm lũi mưu sinh trong khốn khó bằng nghề thuyền chài ven đầm. Và câu chuyện con tôm hùm làm thay đổi cuộc sống của người dân làng biển này khởi thủy từ những người lính Biên phòng có mặt ở "ốc đảo" Vịnh Hòa. Đó là vào năm 1995, biết chuyện ngư dân ở vịnh Cam Ranh thành công và phát đạt với nghề nuôi tôm hùm, Chính trị viên Đồn BP Xuân Thịnh lúc ấy là Đại úy Nguyễn Văn Lẽ đã tranh thủ những ngày nghỉ phép, cùng một số ngư dân của Vịnh Hòa "khăn gói" vào Cam Ranh học nghề. Về làng, anh "hô hào", vận động bà con Vịnh Hòa cùng tham gia, nuôi thử.

Bên ngôi nhà xây khang trang, người dân làng biển Vịnh Hòa chia sẻ niềm vui cùng cán bộ, chiến sỹ Đồn BP Xuân Thịnh.

Dưới bóng mát của vườn dừa, BĐBP và người dân làng Vịnh Hòa cùng đan lưới, mày mò học cách làm lồng, kết bè. Đêm, những chiếc xuồng làm nghề chài lưới đi "săn" tôm hùm. Buổi sáng, xuồng cập bờ, đem về những con tôm hùm bằng đầu cây tăm. Một phần, ngư dân để thả lồng nuôi gia đình, phần còn lại, chia cho bà con trong xóm nuôi. "Ban đầu chỉ vài hộ rồi đến vài chục hộ. Vì nghèo, vốn ít, nhiều hộ không dám làm nghề. Anh em đơn vị đến động viên, tiết kiệm chi tiêu đồng lương để có vốn góp cùng, giúp bà con mạnh dạn thả tôm. Những câu chuyện về tình hình làm ăn của nhân dân, nhà nào có thêm lồng bè, nhà nào chuẩn bị thả nuôi, con tôm hùm phát triển ra sao, thu hoạch được bao nhiêu... luôn được bà con trong làng chia sẻ với đơn vị mỗi ngày" - Thiếu tá Nguyễn Văn Cường nhớ lại.

Qua bước khởi động, thấy nghề không quá khó, người dân bắt đầu lên ngân hàng, vay vốn đầu tư, nuôi thêm, mở rộng dần. "Ngày ấy, cứ thả tôm xuống là biết có lời. Người bỏ vốn trăm triệu thì thu về 2 trăm; có khi vốn 5,6 trăm triệu thu về đến 2 tỉ. Chỉ có con tôm hùm mới giúp bà con Vịnh Hòa đổi đời nhanh như vậy. Những nếp nhà tranh vách đất đã mất dạng, thay vào đó là nhà tầng trị giá tiền tỉ. Nếu không có con tôm hùm, chưa biết bao giờ người dân Vịnh Hòa mới "ngẩng mặt" lên được" - Anh Sáu Phong, một ngư dân ở Vịnh Hòa quả quyết.

Rồi, với nguồn vốn từ chính sách đầu tư cơ sở hạ tầng của Trung ương rót về cho các xã nghèo ven biển, từ năm 2005, xã Xuân Thịnh đã triển khai hàng loạt dự án mở đường. Từ khi con đường nối Vịnh Hòa với các địa phương lân cận trong xã Xuân Thịnh được hình thành, cơ hội làm ăn, giao thương từ nghề nuôi thủy sản, nuôi tôm hùm lồng của người dân Vịnh Hòa càng rộng mở. Ngôi làng Vịnh Hòa heo hút dưới chân dãy núi Cù Mông một thời khốn khó, giờ đây đã được nhiều người biết đến với tên gọi "làng tỉ phú tôm hùm".

Giữ vững thế trận lòng dân

Trên chuyến đò đưa chúng tôi đi tham quan ven biển, anh lái đò Sáu Phong, Tổ trưởng Tổ tàu thuyền an toàn thôn Vịnh Hòa, luôn tự hào khi nhắc lại những "chiến công" trong công cuộc bảo vệ ngư trường của quân dân làng biển Vịnh Hòa. "Ở làng biển này, lòng dân với BĐBP là một. Trách nhiệm bảo vệ thôn xóm và vùng biển đã được hình thành trong mỗi con người, từ già đến trẻ. Nếu có người lạ đến địa bàn, bà con tìm cách báo ngay cho đồn biên phòng. Bao năm rồi, ở đây không kẻ phạm tội nào lọt lưới" - Anh Sáu Phong khẳng định.

Thượng tá Bùi Ngọc Hòa, Đồn trưởng Đồn BP Xuân Thịnh cho biết, Đồn BP Xuân Thịnh quản lý 4 xã gồm Xuân Thịnh, Xuân Hòa, Xuân Cảnh và Xuân Hải, địa bàn trải dài gần 40 cây số ở khu vực phía Bắc tỉnh Phú Yên, dưới chân dãy núi Cù Mông. Nơi đây, núi đâm ra biển tạo thành những vịnh, vũng, các gành, rạn nên cá thường về trú ngụ và thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản. Trong điều kiện đó, tàu thuyền nước ngoài dễ lợi dụng việc đi lại, ghé trú ẩn rồi xâm nhập. Nhiều đối tượng khai thác thủy sản bằng phương tiện hủy diệt đã đến khu vực này ẩn nấp. 10 năm qua, với sự hỗ trợ tích cực của nhân dân, hàng chục phương tiện của các đối tượng dùng thuốc nổ, hóa chất để khai thác thủy sản đã bị bắt quả tang. "Nếu không được nhân dân phát hiện và tích cực hỗ trợ để truy quét bọn tội phạm, chúng tôi không thể hoàn thành nhiệm vụ" - Đồn trưởng Hòa nói.

Để có được thế trận lòng dân vững chắc, các thế hệ cán bộ, chiến sỹ Đồn BP Xuân Thịnh đã nối tiếp nhau làm chỗ dựa vững chắc cho bà con, vừa chăm lo, hỗ trợ nhân dân vượt đói nghèo, xây dựng cuộc sống no ấm, vừa tuyên truyền, vận động dân tham gia bảo vệ an ninh trật tự và chủ quyền vùng biển, đảo.

Anh Sáu Phong nhớ lại: "Thời không có "điện, đường, trường, trạm", hằng đêm, khi máy phát điện nổ xình xịch, bà con từ đầu đến cuối thôn lũ lượt kéo về đồn để coi ti vi. Với chiếc ti vi Panasonic 14 inch, màn hình cũ và cái "đầu kéo", để có nhiều "khẩu vị", hằng tuần, anh em Biên phòng đón đò vào thị xã thuê băng, đem về chiếu. Khi là băng cải lương cho các cụ già, lúc là phim hoạt hình cho trẻ con... Rồi làng xóm có tranh cãi, bất hòa, anh em đồn biên phòng đến khuyên ngăn, hòa giải. Mùa biển động, các anh ra bến, dõi theo những chuyến đò để nhắc nhở bà con cẩn thận khi ra khơi đánh bắt hải sản. Nghe có bão, anh em ra biển giúp ngư dân kéo ghe vào bãi đậu; bão tan lại đi sửa nhà, san ủi nền đường trong làng. Những gia đình neo đơn, bệnh tật, đơn vị đều có mặt để chia sẻ, hỗ trợ gạo, thuốc chữa bệnh...".

Cụ Trương Thị Nâu mộc mạc kể: "Thời khó khổ, đêm đêm bộ đội của đồn chiếu phim cho bà con coi. Còn bây giờ, ngày ngày, Đồn trưởng Hòa và cán bộ, chiến sỹ vẫn gần dân, theo dõi từng bước phát triển kinh tế, xã hội của thôn. Dù ở nơi heo hút nhưng có anh em Biên phòng cùng chia sẻ ngọt bùi, bà con chúng tôi luôn ấm áp, vững lòng".