Biên phòng - Trước thềm kỷ niệm 70 năm ngày thành lập QĐND Việt Nam, chúng tôi xin giới thiệu tới bạn đọc một số hồ sơ tài liệu lưu trữ về cảm tưởng của binh lính Pháp đối với Bộ đội Cụ Hồ trong cuộc kháng chiến thần thánh mà Trung tâm Lưu trữ quốc gia I đã cung cấp. Những dòng cảm tưởng này đều do chính các sĩ quan và binh lính trong quân đội viễn chinh Pháp tự tay viết, vào thời gian bị bắt làm tù binh, tại nhiều mặt trận và đã được trao trả tự do trong nhiều đợt.
Bước vào cuộc chiến tranh Đông Dương, binh lính Pháp liên tục đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Trong chiến đấu, họ từng hết sức ngạc nhiên vì sao Bộ đội Việt Nam với những con người nhỏ bé, vũ khí thô sơ, lại có thể dũng cảm, kiên cường và quyết chiến, quyết thắng đến như vậy! Khi bại trận, làm tù binh, họ lại càng ngỡ ngàng trước thái độ, cách đối xử và chính sách khoan hồng của QĐND Việt Nam.
Trung úy Pi-e-rát Luy-xiên, một tù binh đã tường thuật lại câu chuyện của mình với thái độ đầy kinh ngạc như sau: "Một người lính tách ra khỏi nhóm bên cạnh trong chốc lát, rồi trở lại với một chai bia trên tay. Vì không có gì để mở bia, anh ta đã đập vỡ cổ chai và nó trở thành một cái cổ chai có nhiều chỗ sắc nhọn nham nhở. Rồi tất cả nhóm một lần nữa lại quay về phía tôi. Tôi nghĩ: Họ sẽ rạch mặt tôi với cái chai này. Thực tế, một người đàn ông đi lại phía tôi mang theo một cái chai cụt. Tôi cố gắng tỏ thái độ bình tĩnh khi nhìn thấy cái cổ chai đang dứ sát mặt mình... Bằng một nụ cười, người lính ra hiệu cho tôi uống thoải mái. Khi tôi không còn khát nữa, anh ta mời tôi hút một điếu thuốc lá. Tôi cứ tưởng như đang mơ". "...Chúng tôi đã đến một ngôi nhà nơi chúng tôi phải qua đêm. Sự mệt mỏi và cơn mưa đã gây ra cơn sốt rét. Đêm lạnh. Bên ngoài, một anh lính đứng gác mặc một chiếc áo khoác bằng lá cọ. Anh ta trở vào nhà để tìm cái túi của mình và nghe thấy hai hàm răng của tôi va vào nhau lắc cắc. Anh ta hướng về phía tôi, nhìn tôi một lát và đột nhiên cởi chiếc áo khoác mà anh ta đang mặc che cho tôi một cách cẩn thận. Rồi anh ta trở lại bên ngoài, tiếp tục gác trong mưa gió".
Còn đây là cảm tưởng của một tù binh bị bắt trong trận Điện Biên Phủ: "Tôi không che giấu cảm giác sợ hãi mà tất cả chúng tôi đều cảm thấy lo sợ khi những người lính đầu tiên của QĐND Việt Nam đi tới. Nhưng nỗi sợ hãi này đã nhanh chóng tiêu tan. Ngay lập tức, người cán bộ này của QĐND Việt Nam đã cho chúng tôi biết rằng, Chủ tịch Hồ Chí Minh có chính sách khoan hồng đối với các tù hàng binh của Pháp. Đó là lần đầu tiên chúng tôi nghe thấy những lời nói này".
Sự ngỡ ngàng cũng diễn ra tương tự ở nhiều tù binh khác, như Trung úy Giê-gô Rê-my đã viết rằng: "Trước đây, tôi có cảm giác rằng đó là một dân tộc sợ sệt, buồn rầu và cam chịu. Phần lớn thời gian những người dân này lẩn tránh cái nhìn của chúng tôi và chúng tôi thường được tiếp đón e dè bởi một vài cụ già run rẩy. Ngược lại, ngay từ cái làng đầu tiên mà chúng tôi đi qua cùng với Bộ đội Việt Nam, tôi đã thấy mọi người tươi cười, phấn chấn mỗi khi có Bộ đội Cụ Hồ đến".
Hạ sĩ Ca-nuýt Clau-đơ bộc bạch: "Đó là những trận đánh lớn mà ở đó QĐND bị xé lẻ đã cố gắng tổ chức lại, trong khi quân đội viễn chinh Pháp bị mất tinh thần. Cuối cùng, tôi đã bị bắt làm tù binh và những tiếp xúc đầu tiên của tôi cũng bắt đầu với họ... Trước hết, điều khiến chúng tôi vô cùng ngạc nhiên là ngay từ khi bị bắt, chúng tôi được coi không phải như những tội phạm chiến tranh, mà như những nạn nhân của chủ nghĩa thực dân. Việc coi chúng tôi như những nạn nhân, đã làm nhiều người trong chúng tôi bị sốc và điều đó thức tỉnh đầu óc của chúng tôi...
Trung úy Giê-gô Rê-my cũng bày tỏ sự cảm kích của mình đối với Bộ đội Cụ Hồ như sau: "Biết nói gì về sự đối xử mà tôi nhận được về mặt vật chất cũng như về mặt tinh thần. Tôi chỉ có thể nói rằng: Tôi biết ơn sâu sắc và chân thành chính sách khoan hồng, biết ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh - người khởi xướng ra nó và biết ơn toàn thể nhân dân Việt Nam đã áp dụng nó một cách vững vàng. Tôi luôn tin tưởng rằng, cán bộ, chiến sĩ QĐND Việt Nam do Cụ Hồ lãnh đạo, luôn lo lắng cho hạnh phúc và sức khỏe của chúng tôi, những người lính viễn chinh Pháp ở Đông Dương. Tôi xin kể lướt qua sự cố gắng của những người chiến sĩ "anh nuôi", đã bền bỉ đi khắp vùng nông thôn để tìm những thực phẩm cần thiết cho cuộc sống của chúng tôi. Và tôi thường thấy họ trở về sau những chặng đường đi bộ rất dài với gánh nặng trên vai".
Còn đây là cảm tưởng của Trung tá Pi-e Voi-nô: "...Tôi cũng bày tỏ lòng biết ơn của mình tới Bộ đội Cụ Hồ, những người đã cho phép chúng tôi qua 4 tháng giam cầm, trong những điều kiện dường như khó có thể tìm được sự tốt hơn ở vị trí của chúng tôi, những người lính xâm lược Pháp bị bắt làm tù binh".
Thời gian trôi đi, lịch sử đã sang trang mới, quan hệ Việt - Pháp đến nay đã có nhiều bước tiến đáng kể. Nhưng những điều tốt đẹp có được của ngày hôm nay trong quan hệ giữa hai nước, chắc chắn không thể thiếu được sự đóng góp bởi một phần không nhỏ từ lòng khoan dung, vị tha của Chủ tịch Hồ Chí Minh và QĐND Việt Nam - Những anh Bộ đội Cụ Hồ, đối với tù binh Pháp, những người bại trận trong chiến tranh Đông Dương.
Trung úy Pi-e-rát Luy-xiên, một tù binh đã tường thuật lại câu chuyện của mình với thái độ đầy kinh ngạc như sau: "Một người lính tách ra khỏi nhóm bên cạnh trong chốc lát, rồi trở lại với một chai bia trên tay. Vì không có gì để mở bia, anh ta đã đập vỡ cổ chai và nó trở thành một cái cổ chai có nhiều chỗ sắc nhọn nham nhở. Rồi tất cả nhóm một lần nữa lại quay về phía tôi. Tôi nghĩ: Họ sẽ rạch mặt tôi với cái chai này. Thực tế, một người đàn ông đi lại phía tôi mang theo một cái chai cụt. Tôi cố gắng tỏ thái độ bình tĩnh khi nhìn thấy cái cổ chai đang dứ sát mặt mình... Bằng một nụ cười, người lính ra hiệu cho tôi uống thoải mái. Khi tôi không còn khát nữa, anh ta mời tôi hút một điếu thuốc lá. Tôi cứ tưởng như đang mơ". "...Chúng tôi đã đến một ngôi nhà nơi chúng tôi phải qua đêm. Sự mệt mỏi và cơn mưa đã gây ra cơn sốt rét. Đêm lạnh. Bên ngoài, một anh lính đứng gác mặc một chiếc áo khoác bằng lá cọ. Anh ta trở vào nhà để tìm cái túi của mình và nghe thấy hai hàm răng của tôi va vào nhau lắc cắc. Anh ta hướng về phía tôi, nhìn tôi một lát và đột nhiên cởi chiếc áo khoác mà anh ta đang mặc che cho tôi một cách cẩn thận. Rồi anh ta trở lại bên ngoài, tiếp tục gác trong mưa gió".
Còn đây là cảm tưởng của một tù binh bị bắt trong trận Điện Biên Phủ: "Tôi không che giấu cảm giác sợ hãi mà tất cả chúng tôi đều cảm thấy lo sợ khi những người lính đầu tiên của QĐND Việt Nam đi tới. Nhưng nỗi sợ hãi này đã nhanh chóng tiêu tan. Ngay lập tức, người cán bộ này của QĐND Việt Nam đã cho chúng tôi biết rằng, Chủ tịch Hồ Chí Minh có chính sách khoan hồng đối với các tù hàng binh của Pháp. Đó là lần đầu tiên chúng tôi nghe thấy những lời nói này".
Sự ngỡ ngàng cũng diễn ra tương tự ở nhiều tù binh khác, như Trung úy Giê-gô Rê-my đã viết rằng: "Trước đây, tôi có cảm giác rằng đó là một dân tộc sợ sệt, buồn rầu và cam chịu. Phần lớn thời gian những người dân này lẩn tránh cái nhìn của chúng tôi và chúng tôi thường được tiếp đón e dè bởi một vài cụ già run rẩy. Ngược lại, ngay từ cái làng đầu tiên mà chúng tôi đi qua cùng với Bộ đội Việt Nam, tôi đã thấy mọi người tươi cười, phấn chấn mỗi khi có Bộ đội Cụ Hồ đến".
Hạ sĩ Ca-nuýt Clau-đơ bộc bạch: "Đó là những trận đánh lớn mà ở đó QĐND bị xé lẻ đã cố gắng tổ chức lại, trong khi quân đội viễn chinh Pháp bị mất tinh thần. Cuối cùng, tôi đã bị bắt làm tù binh và những tiếp xúc đầu tiên của tôi cũng bắt đầu với họ... Trước hết, điều khiến chúng tôi vô cùng ngạc nhiên là ngay từ khi bị bắt, chúng tôi được coi không phải như những tội phạm chiến tranh, mà như những nạn nhân của chủ nghĩa thực dân. Việc coi chúng tôi như những nạn nhân, đã làm nhiều người trong chúng tôi bị sốc và điều đó thức tỉnh đầu óc của chúng tôi...
Trung úy Giê-gô Rê-my cũng bày tỏ sự cảm kích của mình đối với Bộ đội Cụ Hồ như sau: "Biết nói gì về sự đối xử mà tôi nhận được về mặt vật chất cũng như về mặt tinh thần. Tôi chỉ có thể nói rằng: Tôi biết ơn sâu sắc và chân thành chính sách khoan hồng, biết ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh - người khởi xướng ra nó và biết ơn toàn thể nhân dân Việt Nam đã áp dụng nó một cách vững vàng. Tôi luôn tin tưởng rằng, cán bộ, chiến sĩ QĐND Việt Nam do Cụ Hồ lãnh đạo, luôn lo lắng cho hạnh phúc và sức khỏe của chúng tôi, những người lính viễn chinh Pháp ở Đông Dương. Tôi xin kể lướt qua sự cố gắng của những người chiến sĩ "anh nuôi", đã bền bỉ đi khắp vùng nông thôn để tìm những thực phẩm cần thiết cho cuộc sống của chúng tôi. Và tôi thường thấy họ trở về sau những chặng đường đi bộ rất dài với gánh nặng trên vai".
Còn đây là cảm tưởng của Trung tá Pi-e Voi-nô: "...Tôi cũng bày tỏ lòng biết ơn của mình tới Bộ đội Cụ Hồ, những người đã cho phép chúng tôi qua 4 tháng giam cầm, trong những điều kiện dường như khó có thể tìm được sự tốt hơn ở vị trí của chúng tôi, những người lính xâm lược Pháp bị bắt làm tù binh".
Thời gian trôi đi, lịch sử đã sang trang mới, quan hệ Việt - Pháp đến nay đã có nhiều bước tiến đáng kể. Nhưng những điều tốt đẹp có được của ngày hôm nay trong quan hệ giữa hai nước, chắc chắn không thể thiếu được sự đóng góp bởi một phần không nhỏ từ lòng khoan dung, vị tha của Chủ tịch Hồ Chí Minh và QĐND Việt Nam - Những anh Bộ đội Cụ Hồ, đối với tù binh Pháp, những người bại trận trong chiến tranh Đông Dương.
