Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma trong buổi đọc Thông điệp Liên bang tối 20/1, giờ Oa-sinh-tơn. Ảnh: AP

“15 năm đầu của thế kỉ mới đã chứng kiến những suy thoái luẩn quẩn tại nước Mỹ và trên khắp thế giới. Đây vẫn là quãng thời gian khó khăn với nhiều nước. Nhưng hôm nay, chúng ta lật sang trang mới”, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma đã mở đầu khi đọc Thông điệp liên bang năm 2015 như vậy.

Trong phần lớn thời gian đọc Thông điệp Liên bang, nhà lãnh đạo Mỹ đã rất tự tin khi khuyếch trương các thành quả kinh tế trong 6 năm cầm quyền vừa qua. Ông Ô-ba-ma có lý do để tự tung hô thành quả này vì kinh tế Mỹ khi ông lên cầm quyền năm 2009 đã rớt xuống đáy của cuộc suy thoái 2007-2009. Thế nhưng đến năm 2014, đúng như ông Ô-ba-ma đánh giá, nước Mỹ không chỉ đã vượt qua được bóng đen của cuộc đại suy thoái mà còn trở thành điểm sáng nhất của kinh tế toàn cầu. Kinh tế Mỹ giờ đây “đã bước sang trang mới”. Với 11 triệu việc làm mới được tạo ra trong 5 năm qua, các doanh nghiệp Mỹ đã tạo ra được số việc làm nhiều hơn cả số việc làm của châu Âu, Nhật Bản và các nước phát triển cộng lại.

Để mọi người dân đều cảm nhận được sự chấn hưng của nền kinh tế, Tổng thống Ô-ba-ma đề xuất nâng thuế thu nhập từ 23,8% lên 28% đối với thiểu số những người giàu có nhất nước Mỹ, có thu nhập từ 500.000 USD/năm trở lên và các tập đoàn công ty tài chính để có thêm tiền thực thi một loạt biện pháp nhằm cải thiện cuộc sồng của tầng lớp trung lưu. Tổng thống Ô-ba-ma cũng kêu gọi các nhà lập pháp của đảng Cộng hòa hãy cùng Nhà Trắng tìm kiếm sự đồng thuận trong việc thay đổi bộ luật thuế, luật an ninh mạng, nỗ lực tinh giản chính phủ, cắt giảm ngân sách và cải cách chế độ nhập cư cũng như trong các biện pháp thúc đẩy kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh hơn nữa…

Về đối ngoại, ông chủ Nhà Trắng tuyên bố sẽ tiếp tục truy diệt các phần tử cực đoan, khủng bố để bảo đảm an toàn cho nước Mỹ và các đồng minh. Tổng thống Mỹ một lần nữa khẳng định chính sách bao vây cấm vận nửa thế kỷ qua đã lỗi thời, hối thúc Quốc hội trong năm 2015 này bỏ phiếu chấm dứt các biện pháp bao vây phong tỏa để bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Cu-ba. Ông Ô-ba-ma cũng hối thúc Quốc hội ủng hộ cuộc chiến chống nhóm "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng ở I-rắc và Xy-ri; phản đối và dọa sẽ dùng quyền phủ quyết nếu Quốc hội áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt kinh tế trong lúc đang tiến hành đàm phán về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của I-ran. Ông Ô-ba-ma cũng tuyên bố sẽ tiếp tục cùng các đồng minh gây áp lực nhằm cô lập nước Nga trong vấn đề U-crai-na...

Các chuyên gia nhận định, với bản Thông điệp Liên bang 2015, Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma đã hành xử như một người ở thế thắng, mặc dù phe Dân chủ bị thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 4-11 năm ngoái. Theo các chuyên gia, bản Thông điệp Liên bang của ông Ô-ba-ma là “không khoan nhượng” và mang tính “tấn công”; một mặt kêu gọi Quốc hội hợp tác, mặt khác nhiều lần tuyên bố sẽ không ngần ngại sử dụng quyền phủ quyết nếu phe Cộng hòa thông qua các dự luật thay thế chương trình cải cách bảo hiểm y tế ObamaCare, cho phép xây dựng tuyến đường ống dẫn dầu Cây-xtôn, áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt kinh tế Iran hoặc tiếp tục ưu đãi cho giới tài phiết Phố Uôn... Một lý do ông Ô-ba-ma cứng rắn trong Thông điệp Liên bang là vì ông sẽ không tái tranh cử tổng thống vào năm 2016, hơn nữa nhấn mạnh các chủ đề trên cũng là để tạo thế cho đảng Dân chủ giành lại lá phiếu cử tri.

Như vậy, với bản Thông điệp Liên bang tối 20-1, Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma đã thể hiện rõ vai trò lãnh đạo của Mỹ trong việc "dẫn dắt đất nước vượt qua khủng hoảng”.